Lãnh tụ tối cao Iran chỉ trích lệnh phong tỏa của Mỹ, cảnh báo đòn đáp trả "kéo dài và diện rộng"

Trong một tuyên bố bằng văn bản được đọc trên truyền hình nhà nước hôm 30/4 (giờ địa phương), Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei khẳng định nước này đang kiểm soát tốt tình hình tại khu vực. Đây là động thái công khai đáng chú ý của ông kể từ khi được chỉ định làm người kế vị, sau khi cha ông - cố Lãnh tụ Ali Khamenei thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

"Hôm nay, 2 tháng sau đợt triển khai quân sự lớn nhất của các thế lực phương Tây tại khu vực và sự thất bại của Mỹ trong các kế hoạch của mình, một chương mới đang mở ra cho Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz", ông Mojtaba Khamenei nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo những thế lực can thiệp từ xa "sẽ không có chỗ đứng tại đây".

Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian lên án việc Mỹ phong tỏa các cảng của nước này suốt 2 tuần qua thực chất là "sự kéo dài của các hoạt động quân sự" bất chấp lệnh ngừng bắn đang diễn ra. Ông khẳng định cách tiếp cận áp đặt này là "không thể dung thứ".

Theo truyền thông địa phương, ngay trong đêm qua, hệ thống phòng không tại thủ đô Tehran đã được kích hoạt để đánh chặn các thiết bị bay không người lái cỡ nhỏ, cho thấy mức độ cảnh giác cao độ của quốc gia Hồi giáo này.

Về phía Mỹ, Washington đang nỗ lực tập hợp một liên minh quốc tế gồm các quốc gia đồng minh và các hãng tàu để phối hợp đảm bảo an ninh qua eo biển Hormuz, đồng thời duy trì việc phong tỏa các tàu phục vụ Iran. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đã chuyển hướng tổng cộng 44 tàu thương mại nhằm thực thi lệnh phong tỏa.

Theo các nguồn tin giấu tên, Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ nghe báo cáo từ Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper, về các kế hoạch hành động quân sự tiềm năng chống lại Iran. Ông Trump cũng gây sức ép mạnh mẽ lên các đồng minh NATO, đe dọa rút quân Mỹ khỏi Italy và Tây Ban Nha (tương tự cảnh báo với Đức trước đó) nếu các nước này không ủng hộ chiến dịch của Mỹ và Israel đối với Iran.

Tại Israel, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cảnh báo nước này "có thể sớm phải hành động trở lại" để đạt được các mục tiêu quân sự. Đáp lại, Tư lệnh lực lượng hàng không vũ trụ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ông Majid Mousavi, răn đe rằng bất kỳ chiến dịch nào của đối phương dù "ngắn và mang tính chiến thuật" cũng sẽ vấp phải "những đòn đáp trả đau đớn, kéo dài và trên diện rộng".

Cuộc đối đầu dai dẳng không chỉ gây thiệt hại nặng nề cho nền kinh tế Iran, với việc đồng nội tệ rial rơi xuống mức thấp kỷ lục, mà còn tạo ra cú sốc cho nền kinh tế toàn cầu. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang đối mặt với áp lực chính trị lớn trong nước khi chi phí nhiên liệu tăng vọt ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng Mỹ.

Giá dầu quốc tế đã chạm mốc cao nhất trong 4 năm qua. Dầu thô Brent có thời điểm tăng vọt hơn 7%, vượt mốc 126 USD/thùng trước khi hạ nhiệt nhẹ vào phiên giao dịch chiều ở London.

Trước tình hình này, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo việc eo biển Hormuz bị tắc nghẽn đang "bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu".

Đồng quan điểm, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol nhấn mạnh tại cuộc họp ở Paris: "Thế giới đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất trong lịch sử".

Hiện Iran đã đề xuất nới lỏng kiểm soát tại eo biển Hormuz nếu Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa và tiến hành các cuộc đàm phán rộng rãi hơn. Tuy nhiên, chính quyền ông Trump kiên quyết yêu cầu chương trình hạt nhân của Iran phải được đưa lên bàn đàm phán.