Lô Lô Chải: Bài toán giữ hồn cốt sau danh hiệu Làng du lịch tốt nhất thế giới
Đứng trước sức ép từ lượng khách tăng đột biến và tình trạng ô nhiễm tiếng ồn, ngôi làng vùng cao đang nỗ lực bảo tồn bản sắc sau khi được vinh danh toàn cầu.
Kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 chứng kiến sự bùng nổ du lịch tại Làng Văn hóa Du lịch cộng đồng Lô Lô Chải (Tuyên Quang). Với danh hiệu "Làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2025", toàn bộ hệ thống homestay tại đây luôn trong tình trạng cháy phòng. Tuy nhiên, đằng sau tín hiệu vui về kinh tế, ngôi làng đang đối mặt với những thách thức lớn về việc bảo tồn giá trị văn hóa nguyên bản.
Vẻ đẹp nguyên sơ trước áp lực thương mại hóa
Sự gia tăng đột ngột của lượng khách đã khiến hạ tầng và dịch vụ tại Lô Lô Chải bộc lộ nhiều bất cập. Nhiều du khách phản ánh về tình trạng ồn ào từ loa kéo karaoke xuyên đêm qua những bức tường đất không cách âm, làm mất đi sự tĩnh lặng vốn có của vùng cao biên viễn. Hình ảnh ngôi làng giờ đây được ví như một "cô gái đẹp ngủ trong rừng vừa tỉnh giấc, chưa kịp vuốt lại mái tóc đã phải khoác váy lấp lánh để chuẩn bị lên bar".
Chị Thanh Thảo Lê, một du khách trải nghiệm trong đợt Tết vừa qua, chia sẻ sự hụt hẫng khi thấy một vẻ đẹp đang chênh vênh. Theo chị, ban ngày ngôi làng như một đại công trường với các homestay mọc lên san sát, còn ban đêm là tiếng nhạc ồn ào thay vì những câu chuyện bên bếp lửa hồng.
Nỗ lực quản lý và bảo tồn bản sắc
Về vấn đề tiếng ồn, ông Sình Gỉ Gai, Trưởng thôn Lô Lô Chải, cho biết làng đã có quy định hát karaoke chỉ từ 8h đến 22h ở không gian rộng. Tuy nhiên, do lượng khách quá đông trong dịp lễ, việc nhắc nhở chưa được triệt để. Ông Gai thừa nhận Lô Lô Chải hiện thiếu các hoạt động giải trí thay thế, dẫn đến việc du khách thường tìm đến karaoke để thư giãn.
Đồng quan điểm, ông Lại Quốc Tĩnh, Chủ tịch Hiệp hội du lịch Tuyên Quang, nhận định không nên dùng các biện pháp cấm đoán cực đoan mà cần xây dựng quy chế quản lý văn minh hơn. Ông nhấn mạnh khoảng trống trong kỹ năng kể chuyện và kiến thức văn hóa bản địa của các chủ homestay mới là điều cần được khắc phục sớm.
Hướng đi bền vững cho ngôi làng di sản
Hiện nay, khoảng 70% homestay tại Lô Lô Chải vẫn do người bản địa làm chủ. Đây là lợi thế cốt lõi để chính quyền và người dân cùng xây dựng lộ trình phát triển bền vững. Các chuyên gia và du khách đề xuất thay thế loa kéo bằng các hoạt động lửa trại, biểu diễn văn hóa truyền thống để giữ gìn không gian đặc trưng.
Để giữ vững danh hiệu quốc tế, Lô Lô Chải cần được trả lại sự trầm mặc, bình yên vốn có. Một ngôi làng du lịch tốt nhất thế giới không chỉ cần sự đông đúc về số lượng mà quan trọng là chiều sâu trải nghiệm, giúp du khách thực sự được "chậm lại" khi đặt chân đến vùng đất cực Bắc này.
