Thời sự

Lời giải cán bộ cho cấp xã:Kỳ cuối: Giữ bộ máy mạnh từ gốc

Mai Hoa - Thành Duy • 19/05/2026 09:39

Hiện nay, Nghệ An đang bước sang giai đoạn tập trung nâng cao chất lượng bộ máy, với trọng tâm then chốt là xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở.

Nội dung: Thành Duy - Mai Hoa/ Trình bày: Hồng Toại • 19/05/2026

*****

Hiện nay, Nghệ An đang bước sang giai đoạn tập trung nâng cao chất lượng bộ máy, với trọng tâm then chốt là xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở. Sự chủ động trong bố trí, sử dụng cán bộ sát yêu cầu thực tiễn ở địa phương, cùng quá trình hoàn thiện cơ chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, triển khai đánh giá KPI đang tạo chuyển động đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu phát triển mới, nhất là khi năm 2026 được Chính phủ xác định là “năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở”.

Mỗi ngày làm việc của đồng chí Lưu Hồng Đức - Đảng ủy viên, Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Đông Hiếu giờ không chỉ gắn với công việc văn phòng Đảng như trước, mà còn trực tiếp xử lý hồ sơ quy hoạch, bản vẽ xây dựng, rà soát hiện trạng, tham mưu quy hoạch chung, quy hoạch phân khu phục vụ yêu cầu phát triển mới của địa phương.

Với nền tảng chuyên môn kiến trúc, xây dựng và kinh nghiệm từng giữ cương vị Phó trưởng Phòng Quản lý đô thị, UBND thị xã Thái Hòa (cũ), đồng chí được Ban Thường vụ Đảng ủy xã điều động, biệt phái sang hỗ trợ khối chính quyền trong giai đoạn bộ máy cấp xã đứng trước áp lực lớn về nhân lực chuyên môn sau vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Cuối năm 2025, trước áp lực cấp bách phải củng cố năng lực thực thi nhiệm vụ chính trị cho bộ máy chính quyền khi khối lượng công việc tăng mạnh, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Đông Hiếu đã chủ động rà soát, đánh giá lại đội ngũ, triển khai điều động, biệt phái cán bộ theo hướng khoa học, hợp lý, bảo đảm đúng người, đúng chuyên môn, đúng vị trí cần thiết.

Trên cơ sở đó, 3 cán bộ ở khối Đảng có trình độ chuyên sâu, giàu kinh nghiệm thực tiễn ở các lĩnh vực trọng yếu được tăng cường cho UBND xã nhằm kịp thời khỏa lấp những khoảng trống nhân lực chất lượng cao.

Cùng với đồng chí Lưu Hồng Đức, đồng chí Bùi Văn Chính - Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, có chuyên môn luật, được bố trí tham gia công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; đồng chí Lê Văn Viên - Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, có trình độ và kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh tế, được giao hỗ trợ quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường.

Đồng chí Trần Khánh Sơn - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Hiếu cho biết, cùng với sắp xếp nhân lực, Đảng ủy xã còn thành lập các tổ giám sát thường xuyên, tổ công tác cơ sở do các đồng chí trong Ban Thường vụ trực tiếp phụ trách, bám sát địa bàn, kịp thời nắm bắt, xử lý đơn thư, phản ánh, kiến nghị phát sinh.

Thực tế khi bố trí nhân sự tại các xã, phường, tại không ít địa phương một bộ phận cán bộ, công chức có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực như: Đất đai, tài chính, công nghệ thông tin, quy hoạch… chuyển sang khối Đảng, đoàn thể, dẫn tới khoảng trống đáng kể trong bộ máy quản lý Nhà nước ở cơ sở. Điều đó đặt ra yêu cầu rất lớn đối với cấp ủy các địa phương trong rà soát, đánh giá lại đội ngũ, bố trí lại nguồn lực theo nguyên tắc khoa học, hợp lý, hiệu quả, lấy yêu cầu nhiệm vụ làm trung tâm.

Tuy nhiên, trong khi không ít nơi còn tâm lý chờ đợi, lúng túng hoặc e dè tổ chức thực hiện thì xã Đông Hiếu đã hành động sớm, quyết liệt, trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng ở những vị trí then chốt, phản ánh tinh thần chủ động, linh hoạt trong việc cụ thể hóa Kết luận số 586-KL/TU ngày 13/8/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tạm thời phân cấp, trao quyền cho địa phương chủ động bố trí, sắp xếp cán bộ nội bộ nhằm khắc phục tình trạng thiếu hụt nhân lực chuyên môn ở cấp xã.

Còn tại xã Hoa Quân, đồng chí Nguyễn Trọng Anh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã xác định rõ quan điểm “vì việc mà tìm người”, tuyển chọn công chức theo yêu cầu nhiệm vụ thực tiễn, ưu tiên con em địa phương có năng lực, trình độ. Xã đã chủ động thu hút một kỹ sư xây dựng được đào tạo bài bản, có kinh nghiệm ở cả khu vực Nhà nước và doanh nghiệp. Với vị trí Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội còn khuyết thì tiếp tục theo dõi, lựa chọn thận trọng, sẵn sàng thu hút nhân sự thực sự nổi trội, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Cách làm ở xã Đông Hiếu và xã Hoa Quân là kinh nghiệm đáng chú ý trong nâng cao chất lượng hệ thống chính trị cấp xã, đó là nơi nào cấp ủy sâu sát, đánh giá đúng cán bộ, bố trí đúng năng lực và đặt hiệu quả lâu dài lên trên sự sắp xếp cơ học, nơi đó bộ máy vận hành đồng bộ, kỷ cương, hiệu quả hơn. Ngược lại, công tác cán bộ thiếu quyết liệt, thiếu tầm nhìn sẽ khiến chủ trương đúng khó chuyển hóa thành kết quả thực chất.

Ngày 6/2/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị số 07-CT/TU về tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trên địa bàn tỉnh. Chỉ thị thể hiện rõ quyết tâm chính trị của tỉnh trong xử lý những điểm nghẽn phát sinh sau quá trình vận hành mô hình mới; đồng thời khẳng định rõ định hướng xuyên suốt, muốn chính quyền địa phương 2 cấp vận hành hiệu quả, trước hết phải tiếp tục củng cố con người, kiện toàn tổ chức, hoàn thiện cơ chế và tăng cường năng lực thực thi ở cấp cơ sở.

Theo đó, Đảng ủy UBND tỉnh được giao tiếp tục triển khai mạnh mẽ việc điều động, biệt phái, tăng cường cán bộ, công chức, viên chức về các xã còn khó khăn trong bố trí, sắp xếp nhân sự, nhất là ở những lĩnh vực đang thiếu hụt nghiêm trọng như: Quản lý đất đai, tài chính, kế toán, môi trường, xây dựng, công nghệ thông tin… trên cơ sở tiếp tục thực hiện Kết luận số 586-KL/TU ngày 13/8/2025 và Kết luận số 07-KL/TU ngày 10/11/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy.

Ban Tổ chức Tỉnh ủy được giao hướng dẫn, đôn đốc các xã, phường kịp thời kiện toàn, bổ sung đủ số lượng ban chấp hành, ban thường vụ cấp ủy, lãnh đạo các phòng, ban cấp xã khi cán bộ đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn về chính trị, chuyên môn. Cùng với đó là tiếp tục triển khai điều động, biệt phái cán bộ đến các địa bàn còn thiếu hụt; tuyển dụng, tiếp nhận công chức mới nhằm bổ sung nguồn lực cho những xã chưa bảo đảm định mức biên chế theo quy định của Trung ương.

Cụ thể hóa chỉ đạo trên, một hướng mở quan trọng hiện nay là việc tiếp nhận đội ngũ người hoạt động không chuyên trách vào làm công chức xã, phường theo Nghị định số 170/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ. Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ đang triển khai quy trình này với mục tiêu mở rộng nguồn nhân lực cho cơ sở, tận dụng lực lượng có kinh nghiệm thực tiễn, từng bước giải quyết áp lực thiếu hụt cán bộ.

Đồng thời, trong quá trình kiện toàn đội ngũ, UBND tỉnh Nghệ An đã thông qua sửa đổi Quyết định số 87/2025/QĐ-UBND ngày 10/11/2025 về phân cấp thẩm quyền trong công tác quản lý cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Bởi thực tế cho thấy, dù thẩm quyền tuyển dụng công chức cấp xã được giao cho UBND cấp xã, song đến nay chưa có địa phương nào tổ chức tuyển dụng mới do hạn chế về năng lực chuyên môn, điều kiện tổ chức và hiệu quả kinh tế.

Cho nên, việc điều chỉnh Quyết định số 87 theo hướng đưa thẩm quyền tuyển dụng công chức cấp xã về UBND tỉnh được đánh giá là phù hợp hơn với yêu cầu tập trung, chuyên nghiệp, đồng bộ, tạo điều kiện để tỉnh chủ động hơn trong tuyển dụng, phân bổ và sử dụng nhân lực trên phạm vi toàn tỉnh. Ngày 14/5 vừa qua, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TU về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức xã, phường của tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030.

Cùng với đó, Nghệ An đang triển khai bước đi mới trong nâng cao chất lượng cán bộ bằng công cụ quản trị hiện đại. Ngày 7/5/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Kế hoạch số 51-KH/TU về xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả công việc (KPI) đối với cán bộ, công chức, viên chức trong toàn hệ thống chính trị tỉnh. Theo lộ trình, việc khảo sát, thống kê, chuẩn hóa dữ liệu và xây dựng bộ chỉ số KPI sẽ hoàn thành trong tháng 5/2026; tháng 6/2026 hoàn thiện phần mềm dùng chung và ban hành quy chế vận hành; tháng 7/2026 tổ chức thí điểm tại một số cơ quan, đơn vị trước khi sơ kết, hoàn thiện để triển khai đồng bộ toàn tỉnh.

Việc xây dựng hệ thống KPI thể hiện quyết tâm chuyển mạnh công tác đánh giá cán bộ theo hướng định lượng, lấy hiệu quả công việc làm thước đo, tạo cơ sở sàng lọc, sử dụng, trọng dụng cán bộ thực chất hơn. Trong mô hình mới, áp lực công việc lớn, tính liên thông cao và yêu cầu phục vụ người dân trực tiếp sẽ khiến tư duy làm việc cầm chừng, bình quân, né trách nhiệm ngày càng khó tồn tại.

Đặc biệt, điểm nổi bật trong toàn bộ quá trình này là tinh thần hướng mạnh về cơ sở, sát cơ sở, đồng hành cùng cơ sở, lấy thực tiễn làm căn cứ điều chỉnh chính sách và tổ chức thực hiện của Thường trực Tỉnh ủy khi trực tiếp về làm việc với các xã, phường theo từng cụm để lắng nghe khó khăn, vướng mắc, chỉ đạo tháo gỡ kịp thời.

Làm việc với các địa phương, đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh, năm 2026 là “năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở”, vì vậy, đề nghị các xã xây dựng các giải pháp nâng cao năng lực tham mưu, chất lượng đội ngũ cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng lực thực tiễn, tư duy đổi mới, thích ứng nhanh với yêu cầu chuyển đổi số và mô hình quản lý mới; đồng thời, thực hiện cơ chế đánh giá cán bộ, thay thế cán bộ yếu, kém, trọng dụng cán bộ có tinh thần trách nhiệm, năng lực tốt; tiến tới thực hiện đánh giá cán bộ, công chức theo tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ KPI; tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức phù hợp với năng lực, sở trường, vị trí việc làm.

Một thực tế khác cũng đang đặt ra là bài toán thu hút nhân lực chất lượng cao về cấp xã. Khi yêu cầu công việc ngày càng lớn nhưng điều kiện làm việc, thu nhập, cơ hội phát triển còn chênh lệch so với khu vực đô thị hoặc cấp tỉnh, việc giữ chân và thu hút cán bộ giỏi về cơ sở sẽ cần thêm những chính sách đủ sức cạnh tranh và tạo động lực lâu dài.

Nhìn lại gần 1 năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, những khó khăn ở cấp xã, đặc biệt là bài toán nhân sự, vẫn chưa thể giải quyết trong thời gian ngắn. Thiếu hụt cán bộ chuyên môn sâu, chênh lệch chất lượng đội ngũ giữa các địa bàn, áp lực thích ứng với mô hình mới, yêu cầu chuyển đổi số, năng lực quản trị hiện đại… vẫn là những vấn đề lớn, đòi hỏi quá trình dài, bước đi căn cơ, bài bản, vừa làm vừa hoàn thiện, vừa tổng kết thực tiễn, vừa điều chỉnh phù hợp. Quá trình thực hiện phụ thuộc rất lớn vào sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, kiên trì của cả hệ thống chính trị; vào sự thống nhất trong chỉ đạo của tỉnh, sự chủ động của cơ sở, sự đồng hành của cán bộ, đảng viên và sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân.

Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm, nhiều điểm nghẽn cần tiếp tục tháo gỡ, song với quyết tâm chính trị cao, hướng đi đúng và sự đoàn kết xuyên suốt, Nghệ An đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc để mô hình mới phát huy hiệu quả thực chất, bền vững trong giai đoạn phát triển mới.