Lý do Quân đội Mỹ chuyển đổi sang cỡ đạn bộ binh tiêu chuẩn 6,8x51mm mới

Sau nhiều thập kỷ sử dụng cỡ đạn 5,56x45mm tiêu chuẩn NATO, Quân đội Mỹ đã quyết định chuyển sang cỡ đạn 6,8x51mm mới. Quyết định này xuất phát từ những bài học xương máu tại các chiến trường Iraq và Afghanistan, nơi vũ khí bộ binh hiện tại bộc lộ nhiều hạn chế về uy lực và tầm bắn hiệu quả.

Khắc phục "vùng chết" trên chiến trường

Tại địa hình đồi núi phức tạp của Afghanistan, các cuộc đấu súng thường diễn ra ở khoảng cách từ 600m đến 800m. Đây được coi là "vùng chết" đối với bộ binh Mỹ khi đạn 5,56x45mm không còn đủ sức sát thương và độ chính xác. Ngược lại, cỡ đạn 7,62x51mm dù đủ mạnh nhưng lại đi kèm với các mẫu súng máy nặng nề, gây khó khăn cho việc cơ động hành quân.

Súng máy M249 SAW dù cơ động nhưng đạn 5,56mm có sức xuyên kém ở tầm xa. Trong khi đó, súng máy M240 sử dụng đạn 7,62mm lại quá nặng để binh sĩ mang vác trên địa hình dốc. Ngay cả súng máy hạng nặng M2 cỡ đạn 12,7mm cũng chỉ phù hợp đặt tại các vị trí cố định do trọng lượng lên tới 38kg.

Triết lý thiết kế: Đạn trước, súng sau

Điểm khác biệt của chương trình Vũ khí tiểu đội thế hệ tiếp theo (NGSW) là cách tiếp cận đảo ngược. Thay vì thiết kế súng rồi mới chọn đạn, Lầu Năm Góc ưu tiên xác định thông số cỡ đạn tiêu chuẩn mới trước. Mục tiêu là tạo ra một loại đạn có tầm bắn xa, khả năng xuyên giáp vượt trội hơn 5,56mm nhưng trọng lượng không được vượt quá loại 7,62mm.

Kết quả là sự ra đời của cỡ đạn 6,8x51mm do SIG Sauer phát triển. Điểm đặc biệt nằm ở cấu tạo vỏ đạn lai: thân bằng đồng thau kết hợp với đế gia cường bằng thép. Thiết kế này cho phép viên đạn chịu được áp lực buồng đốt cực cao, từ đó tăng sơ tốc đầu đạn và khả năng xuyên thủng các loại áo giáp hiện đại mà đạn 5,56mm không thể làm được.

Hệ sinh thái vũ khí thế hệ mới

Dựa trên cỡ đạn 6,8x51mm, Quân đội Mỹ đã lựa chọn súng trường XM7 (thay thế M4) và súng máy XM250 (thay thế M249). Đáng chú ý, súng máy XM250 chỉ nặng 6,6kg, nhẹ hơn đáng kể so với M240 cũ nhưng lại sở hữu hỏa lực mạnh mẽ hơn, đủ sức bao phủ toàn bộ phạm vi tác chiến mà trước đây bị bỏ ngỏ.

Để tối ưu hóa uy lực của cỡ đạn mới, hệ thống kính ngắm điện tử XM157 của Vortex Optics đã được tích hợp. Đây là một máy tính đạn đạo thu nhỏ, tích hợp máy đo xa laser. Người lính không cần tính toán các yếu tố phức tạp; hệ thống sẽ tự động thu thập dữ liệu về khoảng cách và quỹ đạo để hiển thị điểm ngắm chính xác nhất trên kính.

Thách thức về hậu cần và giá thành

Dù mang lại ưu thế kỹ thuật vượt trội, việc chuyển đổi sang cỡ đạn 6,8x51mm vẫn đối mặt với nhiều rào cản. Việc duy trì song song nhiều loại đạn trong giai đoạn chuyển tiếp sẽ làm tăng gánh nặng cho hệ thống hậu cần khổng lồ của Mỹ. Ngoài ra, đạn 6,8mm nặng hơn 5,56mm khiến mật độ hỏa lực giảm xuống do binh sĩ không thể mang theo số lượng đạn tương đương.

Về mặt vận hành, áp lực cao và cỡ đạn lớn tạo ra độ giật mạnh hơn, yêu cầu binh sĩ phải huấn luyện kỹ càng để kiểm soát súng ở chế độ liên thanh. Cuối cùng, chi phí sản xuất vỏ đạn lai phức tạp vẫn là một ẩn số lớn, cần thời gian để tối ưu hóa quy trình sản xuất hàng loạt.

Dự kiến đến cuối năm 2025, các mẫu vũ khí này sẽ chính thức được biên chế với tên gọi súng trường M7 và súng máy M250. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của cuộc cách mạng cỡ đạn này vẫn cần được kiểm chứng qua thực chiến thay vì chỉ dựa trên các thông số tại bãi thử.