Man Utd khởi sắc nhờ Ruben Amorim bỏ 3-4-3: Sự thức tỉnh muộn màng

Trong men say chiến thắng 1-0 trước Newcastle United vào ngày Boxing Day, Ruben Amorim - vị chiến lược gia người Bồ Đào Nha của Manchester United - đã nhắc đến một từ ngữ mà bấy lâu nay dường như không tồn tại trong từ điển bóng đá của ông: "thích nghi". Đây là một bước ngoặt đáng kinh ngạc, một cú "quay xe" đầy ngoạn mục nếu so với tuyên bố đanh thép hồi tháng Tám rằng ông sẽ chỉ thay đổi sơ đồ 3-4-3 khi các cầu thủ có thể vận hành nó một cách hoàn hảo.

Thực tế phũ phàng trong hai trận đấu gần nhất tại Old Trafford đã buộc Amorim phải đối diện với một kết luận cay đắng: sự bảo thủ của ông trong suốt 13 tháng qua có lẽ là nguyên nhân chính khiến Man Utd chìm trong khủng hoảng. Xét trên khía cạnh phát triển chiến thuật, khoảng thời gian dài vừa qua gần như là một sự lãng phí vô nghĩa đối với đội bóng giàu truyền thống này.

Sức sống mới từ hệ thống 4 hậu vệ

Hai trận đấu sân nhà gần nhất, Man Utd ra sân với sơ đồ 4 hậu vệ – một điều từng được coi là cấm kỵ dưới triều đại Amorim. Trận hòa 4-4 đầy kịch tính trước Bournemouth chứng kiến "Quỷ đỏ" vận hành sơ đồ 4-4-2 và tạo ra màn trình diễn tấn công rực lửa nhất mùa giải với 25 cú sút. Tiếp đó, chiến thắng 1-0 trước Newcastle lại là một phiên bản 4-2-3-1 đầy kỷ luật, nơi hàng thủ 4 người trở thành điểm tựa vững chắc.

Sự trớ trêu nằm ở chỗ, chính việc từ bỏ sơ đồ 3-4-3 yêu thích lại mang đến những kết quả tích cực mà Amorim khao khát bấy lâu. Ayden Heaven, trung vệ trẻ vừa có màn trình diễn ấn tượng, đã chia sẻ rằng đội bóng đang chơi nhiều sơ đồ và mọi thứ đều hiệu quả. Lời nói của cầu thủ trẻ này vô tình phơi bày sự mâu thuẫn: trong suốt hơn một năm qua, di sản của Amorim chủ yếu là sự bế tắc trong sơ đồ 3 trung vệ.

Sự linh hoạt bắt buộc trước cơn khủng hãnh nhân sự

Sự thay đổi của Amorim, dù muộn màng, là phản ứng cần thiết khi đội hình bị tàn phá bởi chấn thương và kỳ AFCON. Việc thiếu vắng các trụ cột như Bruno Fernandes buộc ông phải thực dụng hơn. Sơ đồ 4 hậu vệ cho phép Man Utd bố trí thêm nhân sự ở khu trung tuyến để bảo vệ cặp tiền vệ Manuel Ugarte và Casemiro, tránh việc bị lép vế trước những đối thủ có tuyến giữa mạnh.

Nếu cố chấp đá 3-4-3, rất có thể Quỷ đỏ đã bị bóp nghẹt. Patrick Dorgu, người ghi bàn thắng quyết định, tỏa sáng khi được chơi như một tiền vệ cánh thực thụ thay vì vai trò wing-back phải lên công về thủ liên tục. Tương tự, Amad Diallo cũng bùng nổ hơn khi được giải phóng khỏi nhiệm vụ phòng ngự nặng nề. Vấn đề cốt lõi là sự "giác ngộ" này của Amorim lẽ ra phải đến từ sớm hơn.

Sai lầm trong việc nhồi nhét nhân sự

Nhìn vào đội hình Amorim kế thừa, hầu hết các cầu thủ đều không phù hợp với sơ đồ 3-4-3. Diogo Dalot, Noussair Mazraoui hay Alejandro Garnacho đều phát huy tốt nhất phẩm chất trong hệ thống 4 hậu vệ. Việc cố gắng nhét những "mảnh ghép hình vuông vào lỗ tròn" đã kìm hãm sự phát triển của cả tập thể, khiến Man Utd thường xuyên thiếu hỏa lực hoặc bị áp đảo ở trung tuyến.

Mùa giải trước, Man Utd cán đích ở vị trí thứ 15 đầy thất vọng. Nếu Amorim linh hoạt hơn, chấp nhận sử dụng sơ đồ 4 hậu vệ sớm hơn, có lẽ họ đã có thể kết thúc trong nhóm dẫn đầu. Sự thay đổi hiện tại mang lại hy vọng, nhưng cũng để lại sự tiếc nuối về một năm rưỡi loay hoay trong bóng tối của sự bảo thủ. Giờ đây, khi đã tìm thấy ánh sáng với hệ thống mới, liệu Amorim có đủ dũng cảm để duy trì nó lâu dài hay không vẫn còn là một dấu hỏi lớn.