“Mắt thần” giữ bình yên từ cơ sở

Phát huy sức dân, nâng hiệu quả phòng ngừa tội phạm

Sự việc đã xảy ra cách đây nhiều tháng, nhưng mỗi khi nhắc lại khoảnh khắc phát hiện con gái bất ngờ rời khỏi nhà, mẹ cháu Ngọc A. (SN 2013), trú tại bản Hạt, xã Châu Tiến, vẫn không khỏi lo lắng. Ngày 15/4/2026, khi đang học lớp 7, trường THCS trên địa bàn, cháu A. bỏ học, bỏ nhà đi mà không nói với gia đình. Lo con còn nhỏ, đi xa một mình có thể gặp nguy hiểm, gia đình đã nhờ Công an xã hỗ trợ tìm kiếm.

Qua xác minh ban đầu, lực lượng công an loại trừ khả năng cháu bị bắt cóc như lo lắng của gia đình, đồng thời tập trung rà soát hệ thống camera an ninh trên địa bàn để xác định hướng di chuyển và phát hiện cháu lên xe khách giường nằm đi Hà Nội, sau đó xác định cháu có ý định ra tỉnh Bắc Ninh tìm việc làm. Công an xã nhanh chóng liên hệ với nhà xe, phối hợp Công an phường Hoàng Mai giữ cháu lại khi xe đến điểm dừng, cử lực lượng ra đón, đưa cháu trở về an toàn.

Mẹ cháu A. chia sẻ, thời điểm con mất liên lạc, gia đình vô cùng lo lắng, không biết cháu đang ở đâu. Khi được lực lượng Công an thông báo đã tìm thấy con nhờ rà soát hình ảnh camera trên địa bàn, gia đình rất mừng và xúc động. Nhờ hệ thống camera, việc xác định hướng di chuyển của cháu thuận lợi hơn, giúp lực lượng Công an sớm đưa cháu trở về an toàn.

Câu chuyện trên là một trong những kết quả thiết thực từ mô hình camera an ninh tại xã Châu Tiến. Thiếu tá Phạm Hồng Niên - Trưởng Công an xã Châu Tiến cho biết: Mô hình được triển khai từ đầu năm 2025 tại bản Ban. Ngay trong buổi họp dân đầu tiên, người dân đã tự nguyện đóng góp 40 triệu đồng để lắp camera tại 2 ngã ba lớn. Từ kết quả ban đầu, mô hình từng bước được nhân rộng; đến nay, cả 11 bản đều đã lắp đặt hơn 60 camera từ nguồn xã hội hóa. Hệ thống tận dụng đường truyền internet của các hộ dân, hình ảnh được tập trung về Công an xã phục vụ theo dõi, quản lý địa bàn.

Qua giám sát, lực lượng công an đã kịp thời phát hiện, nhắc nhở, giải tán một số nhóm thanh, thiếu niên tụ tập có biểu hiện phức tạp; đồng thời hỗ trợ xác minh, bắt giữ đối tượng mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 400 viên hồng phiến và 6,2 gam heroin. Thời gian tới, Công an xã sẽ tiếp tục tham mưu địa phương mở rộng, nâng cấp hệ thống, hướng đến ứng dụng camera AI để nâng cao khả năng giám sát, phát hiện và truy vết đối tượng.

Tại phường Vinh Hưng, việc huy động sức dân xây dựng mô hình camera an ninh cũng mang lại hiệu quả rõ nét. Khối 23 Nghi Liên có vị trí giáp Quốc lộ 1A, liền kề Bến xe Bắc Vinh và Bệnh viện Ung bướu tỉnh, lưu lượng người và phương tiện qua lại đông, đặt ra nhiều yêu cầu trong công tác quản lý địa bàn, phòng ngừa tội phạm.

Từ thực tiễn đó, Công an phường Vinh Hưng phối hợp với Ban cán sự khối vận động người dân lắp đặt camera. Dù ban đầu một số hộ còn băn khoăn, nhưng qua tuyên truyền, vận động, mô hình dần nhận được sự đồng thuận. Đến nay, hệ thống có 30 mắt camera tại các vị trí trọng yếu, 2 đầu thu và 2 màn hình 75 inch đặt tại nhà văn hóa khối, với tổng kinh phí xã hội hóa hơn 100 triệu đồng.

Trung tá Nguyễn Hữu Sơn - Phó Trưởng Công an phường Vinh Hưng, chia sẻ: Hệ thống camera hỗ trợ lực lượng công an nắm tình hình, giám sát địa bàn, phát hiện dấu hiệu bất thường và xác minh các vụ việc. Hình ảnh trích xuất còn giúp rà soát hành trình di chuyển, nhận diện đối tượng, phương tiện, rút ngắn thời gian xác minh, điều tra.

Hiệu quả này được thể hiện qua quá trình điều tra vụ trộm cắp dây cáp điện tại Bệnh viện Ung bướu tỉnh Nghệ An. Từ ngày 9 - 20/6/2026, Nguyễn Đức Hùng (SN 1995), trú tại xã Quan Thành, tỉnh Nghệ An và Nguyễn Duy Hải (SN 2001), trú tại xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh đã thực hiện 3 vụ trộm cắp, với tổng giá trị tài sản gần 130 triệu đồng. Hình ảnh từ hệ thống camera tại khối 23 Nghi Liên giúp lực lượng công an rà soát hành trình, lần theo dấu vết, phục vụ xác minh và bắt giữ các đối tượng.

Ứng dụng công nghệ, nâng chất lượng quản lý địa bàn

Không dừng lại ở hệ thống camera giám sát thông thường, một số địa phương đang từng bước ứng dụng công nghệ mới, nâng cao khả năng phát hiện, cảnh báo và quản lý địa bàn.

Tại xã Lam Thành, mô hình “Camera an ninh” được triển khai theo lộ trình từ tháng 8/2026 đến tháng 12/2030, chia thành 4 giai đoạn. Hiện nay, hệ thống có 7 mắt camera AI với chức năng hỗ trợ nhận diện, truy vết đối tượng, biển số phương tiện; đồng thời tích hợp thêm 15 mắt camera hiện hữu tại những khu vực tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự và an toàn giao thông. Địa phương cũng đang từng bước xây dựng trung tâm giám sát tại Công an xã, nâng cao khả năng theo dõi, quản lý địa bàn.

Tại phường Cửa Lò, một hướng ứng dụng công nghệ khác là sử dụng camera AI tầm xa phục vụ quản lý, giám sát hoạt động du lịch. Ở khu vực Quảng trường Bình Minh, VNPT Nghệ An đã lắp đặt thí điểm hệ thống camera nhiệt - quang hai phổ trên cột cao khoảng 20m, có khả năng quay ngang 360 độ, zoom quang học 56x, hỗ trợ quan sát ngày và đêm.

Không chỉ ghi hình, hệ thống còn được tích hợp các tính năng phân tích hình ảnh thông minh. Đơn vị triển khai đang thử nghiệm AI với các kịch bản phát hiện người bơi vào vùng cấm, khu vực nguy hiểm; nhận diện tình trạng tụ tập đông người có dấu hiệu gây gổ, đánh nhau để phát cảnh báo cho lực lượng chức năng. Qua đó, hỗ trợ giám sát bãi biển 24/24 giờ, nhất là trong mùa du lịch và những thời điểm tập trung đông du khách.

Ông Nguyễn Thế Sơn - Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Cửa Lò cho biết, hệ thống hiện đang trong quá trình thí điểm. Địa phương sẽ phối hợp với đơn vị triển khai đánh giá khả năng quan sát, độ chính xác của các tính năng AI và hiệu quả thực tế. Nếu mô hình phát huy hiệu quả, phường dự kiến nghiên cứu lắp đặt thêm camera tại khu vực đảo Lan Châu và đường 72m xuống biển, từng bước mở rộng phạm vi giám sát, bảo đảm an toàn cho du khách.

Đánh giá về việc xây dựng và phát huy hiệu quả các mô hình camera an ninh tại cơ sở, Đại tá Nguyễn Huy Khích - Phó Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An nhấn mạnh, ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo đảm an ninh, trật tự là yêu cầu cần thiết, góp phần đổi mới phương thức quản lý địa bàn, nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh với tội phạm.

Đồng chí đề nghị các địa phương tiếp tục xây dựng, nhân rộng mô hình phù hợp với đặc điểm từng địa bàn; chú trọng huy động sức dân, phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền và lực lượng công an cơ sở trong tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia. Cùng với đó, cần bảo đảm yêu cầu kỹ thuật, kết nối đồng bộ hệ thống; thực hiện nghiêm các quy định về quản lý, vận hành, khai thác dữ liệu camera, bảo đảm sử dụng đúng mục đích, đúng thẩm quyền, an toàn và bảo mật thông tin.

Đồng thời, thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiệu quả hoạt động, kịp thời chấn chỉnh những bất cập, biểu dương và nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng ứng dụng khoa học, công nghệ trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.