Mùa biển no!

Những ngày này, không khí ở làng chài Nghi Thủy sôi động hẳn. Nhộn nhịp một phần bởi Cửa Lò mùa du lịch. Nhưng cái chính vẫn là được mùa cá nam. Vụ cá nam bắt đầu từ tháng 3 hàng năm và kết thúc vào tháng 8.

Ảnh minh họa: blog.360o.com
Những người cao tuổi ở làng chài bảo rằng đây là "vụ cá lịch sử". Trong ký ức của các lão ngư, cách đây hơn 60 năm, sau nạn đói năm Ất Dậu, dân làng Nghi Thuỷ từng đã có một mùa cá nam bội thu như vậy.

Có chuyện năm ấy, qua cái đói, được mùa cá, nhiều người chết do bội thực... cá. Không hiểu hư thực thế nào trong ký ức của người già, nhưng một thực tế năm nay làng chài đang được mùa lớn. Ông Võ Văn Tuất, phó chủ tịch Uỷ ban nhân dân phường lật sổ cung cấp cho chúng tôi con số: Chỉ một tháng từ 15/5- 15/6 toàn phường đã đánh bắt được 1500 tấn hải sản. Xấp xỉ sản lượng đánh bắt cả năm của những năm trước.

Được mùa, dân no, chính quyền cũng an lòng. Nhất là lúc giá dầu tăng cao, ngư dân gác tàu, treo lưới thì không biết giải quyết thế nào. Với hàng ngàn lao động thiếu việc làm, rồi bao nhiêu tệ nạn nẩy sinh, chính quyền phải giải quyết...

Phường cũng đang vận động ngư dân tranh thủ được mùa, tích luỹ để sắm ngư lưới cụ đa dạng ngành nghề nhằm dễ quay trở khi giáp hạt giêng hai. Theo chân cán bộ khuyến nông, chúng tôi dạo một vòng ở các khối. Miên man cá dưới bến, cá trên đường làng, cá trong sân, cá trên mái nhà v.v... như sao như sa sắc màu lấp lánh của cá.

Sau khi các bể chượp đã đầy, người dân quay sang chế biến cá bằng hấp sấy. Đây là món hàng mà dân du lịch ưa chuộng, thường mua về làm quà cho người thân sau một chuyến nghỉ ngơi tắm biển Cửa Lò. Một vài năm lại đây, khi một vài doanh nghiệp tìm được đường "vượt biên" cho con cá khô hấp sấy, thì nghề hấp cá phơi sấy phát triển mạnh mẽ ở Cửa Lò, thu hút một lực lượng lao động đáng kể.

Với sản lượng đánh bắt như hiện nay, việc hấp sấy khó mà tiêu thụ hết sản phẩm, thì con cá lại được các doanh nghiệp thu mua, cấp đông vận chuyển vào phía nam cung cấp cho các chủ hầm nuôi cá ba sa, cá tra. Từ Cửa Lò con cá ra Bắc vào Nam, theo đường tiểu ngạch đến với người dân các nước Lào, Trung Quốc, Đài Loan...


Dạo một vòng, chừng đã mỏi, ghé vào nhà một chủ thuyền ở khối 6 ông Nguyễn Hải Long vừa trở về sau một chuyến biển. Chuyến biển hôm qua được hơn 3 tấn cá, đã hơn 1 tháng nay, ngày nào thuyền ông cũng "trúng", chuyến biển trúng nhất là đêm mồng 8 âm lịch tháng 5, một mẻ lưới đánh được hơn 3 tấn. Với 2 mẻ lưới thuyền ông thu về 4 tấn cá.

Trừ dầu đèn, chi phí mỗi bạn nghề được chia 400 ngàn đồng. Đó là đêm trúng nhất, còn đêm biển được 2-3 tấn là bình thường. Đêm thấp nhất cũng được 1 tấn. Trước đây một tuần trăng thường phải nghỉ 4-5 đêm chờ tối trời, nay con cá áp lộng nhiều, đánh cả sáng trăng mà năng suất vẫn cao. 60 tuổi đời, 35 năm lặn lội trên biển, ông thấy chưa năm nào được mùa biển như năm nay.


Lộc biển "bất tận hưởng", ông Long sai vợ hấp cá, nướng mực để đãi khách. Bên mâm "lộc biển" hương bay ngạt ngào. Sau vài tuần rượu, chừng hơi men đã ngấm, ông chia sẻ với chúng tôi những kinh nghiệm về nghề biển. Ông kể mồng một Tết năm nay, chưa bao giờ thấy triều cường ở mức như thế. Rồi giêng, hai cá bột xuất hiện, nhiều hôm "bể" cả lưới. Đó là những dấu hiệu của được mùa biển. Mùa xuân là mùa con cá áp lộng sinh sản. Cá ăn phù du ven bờ lớn dần, lớn dần rồi rút ra khơi.

Khi đã trưởng thành cá nhập đàn ngoài biển lớn. Đến cuối vụ cá nam, cá ra đến làn 24 sải nước và cư trú ở đó; trở thành đối tượng đánh bắt của vụ cá Bắc bắt đầu từ tháng 10 âm lịch. Năm nay gặp thời tiết thuận lợi, cá áp lộng đẻ nhiều. Chỉ vào đĩa cá mu hấp, những con nhỉnh hơn ngón tay cái, ông khẳng định tuổi của cá đã qua 3 con nước. Nhìn độ lớn của cá, người đi biển giàu kinh nghiệm biết được tuổi của cá. Đang miên man theo dòng ký ức của nghề cá, ông Long quay về với hiện thực.

Đến nay hơn một tháng khi con cá xuất hiện nhiều; thu nhập bạn nghề của thuyền ông đã có vài triệu đồng. Cứ đà này đến hết vụ cá nam, thu nhập của lao động đạt trên 10 triệu đồng. Đối với nghề biển, đây là một vụ "no". Ông nói, nghề biển ở Cửa Lò chỉ có chuyện no và đói chứ chưa có giàu. Năm nay được mùa như vậy là no. Nhìn vào làng chài no đói là biết ngay. Cái không khí rộn rã tấp nập từ sáng đến tối ở đây đã nói lên điều đó. Được mùa biển nó tác động từ tiệm may quần áo đến người chạy xe ôm, hàng quán... Được mùa biển, không khí lao động ở làng chài đã khẩn trương hơn. Chồng đi biển, sáng về vợ bán cá, hấp sấy phơi, thu nhập của người ở nhà cũng ngang với người đi biển.


Vợ chồng ông Long tiết lộ, vụ cá Nam năm nay ngoài việc tích luỹ mua sắm thêm phương tiện ngư lưới cụ, gia đình ông còn trích ra một phần để xin việc cho cô con gái rượu đang học Đại học sắp sửa ra trường. Hỏi ông mong gì thì rằng: Chính sách hỗ trợ giá dầu của Nhà nước sớm đến được với ngư dân, giúp giảm bớt chi phí cho sản xuất, để có được thu nhập cao hơn. Quá trưa đành dừng câu chuyện, vì ông chủ còn nghỉ ngơi, 2 giờ chiều lại xuống thuyền để bắt đầu một chuyến biển mới.


Công Sáng