Mỹ cấp phép 30 ngày cho dầu Nga mắc kẹt trên biển để hạ nhiệt giá năng lượng

Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa chính thức cấp quyền miễn trừ trừng phạt trong thời hạn 30 ngày đối với các quốc gia mua dầu thô và sản phẩm dầu mỏ của Nga hiện đang mắc kẹt trên biển. Động thái này được đánh giá là nỗ lực cấp bách nhằm ổn định thị trường năng lượng toàn cầu vốn đang chịu áp lực nặng nề từ cuộc xung đột tại Trung Đông.

Giải tỏa nguồn cung dầu Nga giữa biến động địa chính trị

Theo văn bản do Bộ Tài chính Mỹ công bố, việc giao dịch và vận chuyển dầu thô cũng như các sản phẩm dầu mỏ của Nga được phép thực hiện nếu hàng hóa đã được xếp lên tàu trước ngày 12/3. Giấy phép này có hiệu lực đến hết ngày 11/4 (giờ Washington). Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhấn mạnh đây là biện pháp mang tính tạm thời và được thiết kế giới hạn để không mang lại lợi ích tài chính đáng kể cho chính phủ Nga.

Dữ liệu từ Fox News cho thấy, tính đến ngày 12/3, khoảng 124 triệu thùng dầu có nguồn gốc từ Nga đang nằm trên các tàu tại 30 địa điểm khác nhau trên toàn cầu. Việc khơi thông dòng chảy này dự kiến sẽ bù đắp khoảng 5–6 ngày nguồn cung thiếu hụt do tình trạng đình trệ tại eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch của ngành năng lượng thế giới.

Nỗ lực kiềm chế giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng

Quyết định của Nhà Trắng được đưa ra ngay sau khi giá dầu chuẩn quốc tế vượt ngưỡng 100 USD/thùng, đe dọa trực tiếp đến chi phí của doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ. Trước đó, vào ngày 10/3, Washington cũng đã thông báo giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược (SPR). Đây là một phần trong cam kết của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhằm đưa tổng cộng 400 triệu thùng dầu ra thị trường.

Bên cạnh việc nới lỏng trừng phạt, chính quyền Mỹ đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp khác:

• Cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính cho thương mại hàng hải tại vùng Vịnh thông qua Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ.
• Cân nhắc tạm thời miễn áp dụng Đạo luật Jones để cho phép tàu nước ngoài vận chuyển nhiên liệu giữa các cảng nội địa Mỹ nhằm giảm chi phí logisitcs.
• Hải quân Mỹ có thể được huy động để hộ tống các tàu thuyền qua khu vực rủi ro tại Trung Đông.

Sự phân hóa trong khối đồng minh G7 và EU

Mặc dù biện pháp này giúp giá dầu tại thị trường châu Á giảm nhẹ vào sáng ngày 13/3, nhưng nó cũng bộc lộ những bất đồng quan điểm giữa các nước phương Tây. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định sau cuộc họp với lãnh đạo G7 rằng hiện không phải là thời điểm thích hợp để nới lỏng bất kỳ biện pháp trừng phạt nào đối với Nga.

Trong khi đó, Mỹ đã bắt đầu thực hiện lộ trình này từ sớm khi cấp quyền miễn trừ tương tự cho Ấn Độ vào ngày 5/3. Phó Chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller khẳng định Tổng thống đang thực hiện mọi biện pháp có thể để hạ giá năng lượng và dự báo sẽ có thêm nhiều động thái mới trong những ngày tới để bảo vệ nền kinh tế.