Mỹ lập đơn vị drone LUCAS giá rẻ để đối phó Iran
CENTCOM lập TFSS vận hành drone LUCAS giá 35.000 USD/chiếc, thiết kế ngược từ Shahed-136, phóng đa nền tảng, phối hợp bầy đàn; triển khai tại Trung Đông.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 3.12 xác nhận kích hoạt lực lượng Task Force Scorpion Strike (TFSS) chuyên vận hành UAV tấn công một chiều LUCAS, loại drone giá rẻ được phát triển dựa trên thiết kế Shahed-136 của Iran. Theo một quan chức Mỹ, mục tiêu là “đảo ngược thế trận” trước Tehran trong bối cảnh chiến sự bằng UAV lan rộng tại Trung Đông. Hệ thống được công bố có chi phí khoảng 35.000 USD/chiếc, hỗ trợ phóng đa nền tảng và phối hợp tác chiến theo bầy đàn.
Tổng quan: Đơn vị UAV cảm tử đầu tiên của Mỹ
TFSS hoạt động dưới quyền Bộ Tư lệnh Các hoạt động Đặc biệt Trung tâm (SOCCENT), giám sát nhiệm vụ đặc biệt của Mỹ tại Trung Đông. Lực lượng Đặc nhiệm Hỗn hợp Triển khai Nhanh (REJTF) thành lập từ tháng 9 tham gia đẩy nhanh đưa khí tài vào thực địa. Theo một quan chức Mỹ, TFSS gồm khoảng hai chục binh sĩ tinh nhuệ; số lượng khí tài bàn giao được mô tả là “đủ lớn để mang lại mức năng lực đáng kể”.
Phân tích kỹ thuật: LUCAS lấy mẫu từ Shahed-136, tối ưu cho chi phí và quy mô
LUCAS (Low-Cost Uncrewed Combat Attack System) có cấu hình cánh tam giác, dài khoảng 3 m, sải cánh 2,4 m. Một quan chức Mỹ thừa nhận quân đội đã “thiết kế ngược” dựa trên mẫu Shahed-136 thu được, tạo ra nền tảng gần như tuân theo thiết kế của Shahed. Điểm khác biệt nằm ở gói công nghệ cho phép “phối hợp tự chủ”, phù hợp cho chiến thuật tấn công bầy đàn và các chiến dịch bám mạng lưới chỉ huy-kiểm soát.
Theo Đại tá Hải quân Tim Hawkins, LUCAS có chi phí khoảng 35.000 USD/chiếc, hướng đến khả năng mở rộng quy mô với chi phí chỉ bằng một phần các hệ thống tầm xa truyền thống. Về triển khai, LUCAS có thể phóng bằng máy phóng, cất cánh hỗ trợ tên lửa (RATO), từ nền tảng cơ động trên bộ, trên xe cơ giới và cả từ tàu chiến.
LUCAS sử dụng hệ thống điện kép 12V/28V, mạng điều khiển tải trọng tích hợp, cho phép điều khiển linh hoạt thiết bị khi bay. Hệ thống có thể kết nối vào MUSIC (Multi-UAV System Information Coordination) để phối hợp đội hình, chia sẻ dữ liệu chiến thuật hoặc đóng vai trò cầu nối liên lạc giữa đơn vị và chỉ huy.
So sánh kỹ thuật: Shahed-136 và thiết kế liên quan FLM 136
Để đặt LUCAS vào bối cảnh, dữ liệu từ cổng ODIN của quân đội Mỹ cho biết Shahed-136 trang bị động cơ đốt trong 50 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 185 km/h, tầm bay tới 2.000 km, đầu đạn 40 kg; chủ yếu đánh mục tiêu tĩnh theo lộ trình lập trình sẵn. Một infographic của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cung cấp thêm chi tiết về Shahed-136 và các biến thể.
Trên trang web SpektreWorks, thiết kế drone mục tiêu liên quan mang tên FLM 136 được công bố có tầm bay tối đa khoảng 715 km và thời gian bay 6 giờ. Các thông số vận hành đầy đủ của LUCAS quân sự hóa chưa được công bố trong nội dung nguồn.
| Hệ thống | Thông số chính | Nguồn |
|---|---|---|
| Shahed-136 | Động cơ 50 mã lực; 185 km/h; tầm tới 2.000 km; đầu đạn 40 kg | ODIN/DIA |
| FLM 136 (liên quan LUCAS) | Tầm 715 km; thời gian bay 6 giờ | SpektreWorks |
| LUCAS | Kích thước 3 m/2,4 m; chi phí ~35.000 USD; phóng máy phóng/RATO/nền tảng cơ động/tàu chiến; phối hợp qua MUSIC | CENTCOM/quan chức Mỹ |
Chiến thuật và mục tiêu sử dụng
LUCAS hướng tới bù đắp bất lợi chi phí trong phòng không trước các đợt tấn công bão hòa. Theo quan chức Mỹ, Mỹ “lấy một trang trong sách” của đối thủ nhằm răn đe bằng chính phương thức tấn công mà Iran từng sử dụng. Các UAV giá rẻ có thể tiêu hao đạn tên lửa phòng không đắt tiền, tạo điều kiện cho các đòn đánh tiếp theo.
Sự linh hoạt về phương thức phóng giúp triển khai gần tuyến đầu, tăng mật độ và độ bất ngờ của hỏa lực. Năng lực phối hợp bầy đàn và chia sẻ dữ liệu giúp điều chỉnh đội hình theo phản ứng phòng không đối phương, phù hợp chiến thuật đánh bão hòa và lấy mạng lưới làm trung tâm.
Tình trạng triển khai và phạm vi
TFSS hiện chưa sử dụng LUCAS trong thực chiến nhưng đã phóng thử trong khu vực, theo quan chức Mỹ. Dù đang có lệnh ngừng bắn, lực lượng Houthi tại Yemen được lưu ý là nằm trong phương án nếu cần thiết. Lợi ích của LUCAS cũng phù hợp với mục tiêu rộng hơn của quân đội Mỹ: mở rộng quy mô và phạm vi hỏa lực tầm xa bằng các hệ thống chi phí thấp, dễ sản xuất.
Triển vọng kỹ thuật
Theo phân tích trước đó của TWZ, kiến trúc mở của LUCAS tạo điều kiện nâng cấp: công nghệ định vị hiện đại để tăng khả năng kháng tác chiến điện tử; tích hợp trí tuệ nhân tạo cho điều hướng tự chủ không phụ thuộc GPS và khả năng nhắm mục tiêu động. Những nội dung này là nhận định dự báo; thông số cụ thể chưa được công bố trong nguồn hiện tại.
Tổng thể, việc CENTCOM thành lập TFSS với nền tảng LUCAS phản ánh cách tiếp cận chi phí-hiệu quả: tăng số lượng, tận dụng phóng đa nền tảng và phối hợp mạng để đối phó các mối đe dọa UAV giá rẻ tại Trung Đông.
