Mỹ-Nga-Trung đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân

Theo Reuters, một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ xác nhận rằng, các đại diện từ Washington đã có cuộc gặp trực tiếp với các phái đoàn của Nga và Trung Quốc tại Zurich (Thụy Sỹ) ngày 23/2 để thảo luận về vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân và giảm thiểu rủi ro chiến lược. Đây là nỗ lực hiếm hoi có sự góp mặt của cả ba cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị vẫn đang ở mức cao.

Reuters cho biết, theo nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ, các cuộc thảo luận tập trung vào 3 trụ cột chính: Minh bạch hóa kho vũ khí. Mỹ tiếp tục thúc đẩy Trung Quốc công khai hóa quá trình mở rộng kho vũ khí hạt nhân nhanh chóng của họ. Đối với Nga, mục tiêu là khôi phục một số điều khoản trong Hiệp ước New START, vốn đã bị đình chỉ trước đó.

Các bên đã thảo luận về việc thiết lập các quy tắc "vùng đỏ", đảm bảo rằng, con người, chứ không phải trí tuệ nhân tạo (AI), luôn giữ quyền kiểm soát cuối cùng đối với các quyết định phóng vũ khí hạt nhân.

Thỏa thuận sơ bộ về việc thông báo trước cho nhau về các vụ phóng thử tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) để tránh những hiểu lầm có thể dẫn đến xung đột ngoài ý muốn.

Về phía Mỹ, dẫn đầu phái đoàn là Mallory Stewart - Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách kiểm soát vũ khí, nhấn mạnh rằng, "việc duy trì các kênh liên lạc mở không phải là một đặc ân, mà là một trách nhiệm đối với sự ổn định toàn cầu".

Về phía Trung Quốc, phái đoàn Bắc Kinh giữ thái độ thận trọng, khẳng định rằng, các cường quốc có kho vũ khí lớn nhất là Mỹ và Nga phải chịu trách nhiệm chính trong việc cắt giảm trước khi yêu cầu các nước khác tham gia vào các hiệp ước đa phương.

Về phía Nga, Moskva bày tỏ sự sẵn lòng thảo luận nhưng gắn điều kiện rằng, mọi cuộc đàm phán về ổn định chiến lược phải đi kèm với việc xem xét "bối cảnh an ninh rộng lớn hơn", bao gồm cả sự hiện diện của NATO tại Đông Âu.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov nói rằng, Nga sẵn sàng thảo luận về các vấn đề an ninh trong khuôn khổ đối thoại về ổn định chiến lược và mong đợi điều tương tự từ các quốc gia.

Dù cuộc gặp không mang lại một hiệp ước ký kết ngay lập tức, nhưng các nhà phân tích coi đây là một "chiến thắng nhỏ" cho ngoại giao. Trong bối cảnh Hiệp ước New START sẽ hết hạn hoàn toàn vào năm 2026, việc các bên quay lại bàn đàm phán là tín hiệu tích cực để ngăn chặn một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân không kiểm soát.

Trong thời gian tới, các bên đã đồng ý thiết lập một "nhóm làm việc kỹ thuật" để tiếp tục xem xét các chi tiết về thông báo vụ thử tên lửa và dự kiến sẽ có một cuộc họp cấp cao hơn vào mùa Hè năm 2026 tại Vienna (Áo).