Mỹ phức tạp các cuộc đàm phán bằng cách chặn cảng của Iran
Việc tái thiết lập lệnh cấm vận hàng hải của Mỹ với Iran được kỳ vọng sẽ tạo thêm trọng lượng trong các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, giới quan sát quốc tế cảnh báo, động thái Mỹ phong tỏa cảng Iran sẽ chỉ làm xói mòn niềm tin chiến lược.
Theo hãng thông tấn TASS ngày 15/7, ông Zhu Yongbiao, Giám đốc Viện Chính trị và Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học Lan Châu nhận định, bước đi của Mỹ có nguy cơ khiến tiến trình ngoại giao trở nên chông gai hơn bao giờ hết. Nguyên nhân cốt lõi của làn sóng xung đột mới là sự thiếu hụt nghiêm trọng niềm tin chiến lược giữa Washington và Tehran. Cả hai đều đang bế tắc. Đặc biệt, Mỹ tỏ ra không hài lòng với những lợi thế ít ỏi đạt được từ các vòng đàm phán trước.
Thời gian qua, Washington đã liên tục gia tăng quy mô các cuộc không kích Iran. Nước này thậm chí công khai đe dọa tấn công các cơ sở hạt nhân của đối phương. Theo ông Zhu Yongbiao, các hành động này là công cụ "áp lực tối đa" nhằm giành lấy vị thế áp đảo trong các cuộc thảo luận tương lai. Hai quốc gia rốt cuộc vẫn sẽ phải quay lại bàn ngoại giao. Dù vậy, "trò chơi đuổi bắt nhau bên miệng hố chiến tranh này" chắc chắn sẽ biến thành một cuộc đối đầu kéo dài đầy mệt mỏi.
Vòng lặp giao tranh vũ trang đi kèm đàm phán ngoại giao sẽ tiếp tục diễn ra. Cục diện này khiến hy vọng hạ nhiệt căng thẳng một cách êm thấm trở nên vô cùng mong manh. Ngay sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chính thức nối lại lệnh phong tỏa vào ngày 14/7.
Trong khi đó, về phía Tehran, Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran ngày 15/7 tuyên bố rằng, các cuộc tấn công vào các căn cứ của Mỹ sẽ tiếp tục cho đến chiến thắng cuối cùng của Tehran. Theo AFP, lực lượng cho biết, họ đã nhắm mục tiêu vào những gì họ mô tả là các cơ sở chỉ huy và kiểm soát, hậu cần, nhiên liệu và thiết bị quân sự thuộc Hạm đội số 5 của Mỹ ở Bahrain.
Giáo sư Liu Zhongmin từ Đại học Ngoại ngữ Thượng Hải cung cấp thêm một góc nhìn phân tích đa chiều. Ông đánh giá việc nhắm vào eo biển Hormuz là một nước cờ mang tính chiến lược cao. Quyết định này phản ánh rõ nét tình thế tiến thoái lưỡng nan của Washington giữa việc leo thang quân sự và xoa dịu ngoại giao.
Đây không đơn thuần là công cụ gây sức ép lên Iran hay các nước trong khu vực. Quan trọng hơn, Mỹ muốn củng cố vị thế độc tôn trong việc thiết lập luật lệ hàng hải tại đây. Hệ quả là cuộc đối đầu song phương đang có nguy cơ rẽ hướng sang một chương mới phức tạp hơn.
