Mỹ triển khai UAV cảm tử LUCAS giá rẻ tại Trung Đông
CENTCOM lập Task Force Scorpion Strike vận hành UAV LUCAS phát triển từ Shahed-136; bay tối đa 6 giờ, tầm 714 km (theo FLM 136); đã thử bắn mục tiêu giả, chưa giao chiến.
CENTCOM thông báo thành lập Task Force Scorpion Strike (TFSS) trực thuộc SOCCENT để triển khai UAV cảm tử giá rẻ LUCAS tại Trung Đông. Hệ thống này được phát triển dựa trên việc đảo ngược thiết kế từ Shahed-136 của Iran. Theo Warzone, TFSS hiện có khoảng 20 binh sĩ vận hành; các UAV đã được thử bắn vào mục tiêu giả định trong khu vực nhưng chưa tham gia tác chiến.
Động thái là một phần của sáng kiến “Unleashing U.S. Military Drone Dominance” do Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth khởi xướng từ đầu năm 2025. Một quan chức Mỹ cho biết: “Chúng tôi không chỉ sản xuất hàng loạt mà còn đã bố trí chúng ngay tại Trung Đông.”
Tổng quan triển khai và tổ chức
TFSS do SOCCENT phụ trách, được hỗ trợ bởi Lực lượng Đặc nhiệm Triển khai Nhanh (REJTF) thành lập tháng 9 nhằm đẩy nhanh đưa công nghệ mới vào thực chiến. Hoa Kỳ đang triển khai các bản sao Shahed-136 tới Trung Đông, tập trung vào khả năng tấn công linh hoạt và quy mô lớn với chi phí thấp, theo Warzone.
Thông số kỹ thuật LUCAS
LUCAS có thiết kế cánh tam giác (delta wing), dài khoảng 3 m, sải cánh 2,4 m. Giá mỗi chiếc khoảng 35.000 USD. Hệ thống có khả năng hoạt động tự động, phối hợp theo đội hình bầy đàn để tấn công mạng lưới. Phương thức phóng linh hoạt: bệ phóng trên đất liền, xe cơ động, tàu chiến hoặc hỗ trợ tên lửa đẩy.
Tốc độ hành trình khoảng 137 km/h, tốc độ tối đa 194 km/h; tải trọng vũ khí khoảng 18 kg; thời gian bay tối đa 6 giờ. Tầm hoạt động 714 km (theo mẫu FLM 136 liên quan). Một UAV SpektreWorks FLM 136 đã được ghi nhận cất cánh có hỗ trợ tên lửa.
Chiến thuật sử dụng
Với chi phí thấp và khả năng bầy đàn, LUCAS phù hợp cho chiến thuật bão hòa phòng không và đánh vào các nút mạng lưới chỉ huy – hậu cần. Khả năng phóng từ nhiều nền tảng giúp mở rộng phạm vi triển khai. Mỹ nhấn mạnh có thể dùng LUCAS để đối phó lực lượng Houthi tại Yemen; hiện vẫn có lệnh ngừng bắn chính thức với nhóm này.
So sánh với Shahed-136 của Iran
Shahed-136 nguyên bản dùng động cơ xăng 50 mã lực, tốc độ tối đa khoảng 185 km/h, tầm bay 2.000 km, mang đầu đạn 40 kg. LUCAS có tầm hoạt động ngắn hơn nhưng nhấn mạnh vào linh hoạt, chi phí thấp và khả năng bầy đàn. Iran và Nga đã nhiều lần sử dụng các biến thể Shahed trong xung đột tại Israel và Ukraine; Nga gọi biến thể nội địa là Geran, đồng thời có các phiên bản phản lực Shahed-238 với tùy chọn dẫn đường khác nhau.
| Thông số | LUCAS | Shahed-136 |
|---|---|---|
| Thiết kế | Cánh tam giác | — |
| Chiều dài | ~3 m | — |
| Sải cánh | 2,4 m | — |
| Tốc độ hành trình | 137 km/h | — |
| Tốc độ tối đa | 194 km/h | ~185 km/h |
| Tầm hoạt động | 714 km (theo FLM 136) | 2.000 km |
| Thời gian bay | Tối đa 6 giờ | — |
| Tải trọng/Đầu đạn | ~18 kg | 40 kg |
| Động cơ | — | Xăng 50 mã lực |
| Giá ước tính | ~35.000 USD/chiếc | — |
Tác động và triển vọng
Việc trang bị LUCAS tại Trung Đông đánh dấu bước chuyển từ chống UAV cảm tử sang chủ động khai thác mô hình vũ khí giá rẻ để bão hòa phòng không đối phương. Trong ngắn hạn, hệ thống mới cho phép mở rộng lựa chọn tấn công và răn đe; trong dài hạn, triển khai quy mô lớn có thể tạo lợi thế chi phí đáng kể.
Các chuyên gia được Warzone dẫn cho rằng LUCAS có thể là nền tảng mở để nâng cấp công nghệ định vị, dẫn đường và trí tuệ nhân tạo, tăng khả năng chống tác chiến điện tử và đánh mục tiêu di động. Ngoài SpektreWorks (đơn vị phát triển LUCAS), Griffon Aerospace có MQM-172 Arrowhead với thiết kế tương tự Shahed. Trên thế giới, Trung Quốc thử nghiệm LOONG M9 (tải trọng 50 kg, tầm bay 1.620 km, thời gian hoạt động 8–9 giờ). Nga được cho là hỗ trợ Triều Tiên sản xuất Shahed-136 nội địa.
Theo Warzone và thông báo từ CENTCOM.
