Mỹ vận chuyển lò phản ứng hạt nhân di động bằng máy bay C-17 Globemaster III
Không quân Mỹ lần đầu vận chuyển thành công lò phản ứng hạt nhân 5MW bằng máy bay C-17, mở đường cho việc tự chủ năng lượng tại các căn cứ quân sự xa xôi.
Không quân Mỹ vừa thực hiện chuyến vận chuyển lò phản ứng hạt nhân di động đầu tiên bằng máy bay vận tải hạng nặng C-17 Globemaster III. Hoạt động này nhằm hiện thực hóa mục tiêu triển khai nhanh chóng các hệ thống năng lượng tại những khu vực xa xôi hoặc môi trường tác chiến phức tạp mà không phụ thuộc vào lưới điện dân sự.
Sự kiện này diễn ra theo sắc lệnh được Tổng thống Hoa Kỳ ký ngày 23/5/2025 về việc triển khai công nghệ hạt nhân tiên tiến phục vụ an ninh quốc gia. Lò phản ứng có công suất 5 megawatt (MW), được thiết kế để cơ động linh hoạt, cho phép quân đội duy trì khả năng hoạt động bền vững tại các căn cứ tiền phương mà không cần dựa vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân địa phương.
Chương trình Janus và mục tiêu tự chủ năng lượng
Dự án này là một phần của chương trình Janus, một sáng kiến hợp tác giữa Lục quân Hoa Kỳ và Bộ Năng lượng Mỹ được công bố từ mùa Thu năm 2025. Tên gọi Janus, vị thần trong thần thoại La Mã, tượng trưng cho bước chuyển mình quan trọng từ các nguyên mẫu thử nghiệm sang việc sử dụng thực tiễn năng lượng hạt nhân trong hạ tầng quân sự.
Khác với các lò phản ứng hạt nhân của Hải quân Mỹ thuộc sở hữu công, các lò phản ứng nhỏ trong chương trình Janus sẽ thuộc về những doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, Lục quân Mỹ sẽ chịu trách nhiệm giám sát và quản lý toàn bộ quy trình vận hành để đảm bảo tính an toàn và hiệu quả tác chiến.
Vai trò của Bộ Năng lượng và nhiên liệu HALEU
Để hỗ trợ dự án, Bộ Năng lượng Mỹ tập trung vào ba lĩnh vực then chốt: sản xuất nhiên liệu hạt nhân loại HALEU (uranium có nồng độ từ 5% đến 20%), thử nghiệm các nguyên mẫu và cải cách các chính sách quản lý. Những nỗ lực này nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các giải pháp năng lượng sạch và bền vững cho quân đội.
Việc sử dụng nhiên liệu HALEU được coi là yếu tố kỹ thuật quan trọng giúp tối ưu hóa kích thước của lò phản ứng, phù hợp với khoang hàng của máy bay C-17 Globemaster III, đồng thời vẫn đảm bảo hiệu suất năng lượng cần thiết cho các hoạt động quân sự dài ngày.
