Năm 2026, các môn xã hội không còn lợi thế xét tuyển đại học

Nhiều trường thay đổi phương thức xét tuyển

Nguyễn Mai Lê – học sinh lớp 12A1, Trường THPT Nguyễn Trường Tộ, xã Yên Trung đang nuôi ước mơ thi đậu vào một trường đại học ở khối An ninh. Vì thế, ngoài tập trung vào 3 môn thi theo khối A1 là Toán – Lý – Anh, học sinh này còn phải chuẩn bị cho Kỳ thi đánh giá năng lực của Bộ Công an với các môn Văn, Toán, Anh, Sử và Vật lý. Dù phải hơn 5 tháng nữa các kỳ thi mới chính thức bắt đầu nhưng tại thời điểm này, em đã phải “căng” mình mới có thể theo kịp lộ trình của các môn học.

Nữ sinh này cho biết: "Dù đặt mục tiêu là trường An ninh nhưng em vẫn chuẩn bị cho các phương án khác để có thể cùng lúc sử dụng nhiều phương thức xét tuyển. Em nghĩ, em sẽ đăng ký thi tự chọn hai môn Vật lý và Tiếng Anh để đồng thời có thể xét tuyển nhiều tổ hợp khối khác nhau. Ngoài ra, em đang cân nhắc có thể sẽ tham dự thêm các kỳ thi đánh giá năng lực của trường đại học quốc gia để tăng cơ hội xét tuyển".

Trong khi Nguyễn Mai Lê có thể chủ động để lựa chọn môn học thì Nguyễn Đình Anh Tuấn, người bạn cùng lớp của em từ giữa học kỳ I của năm học này lại phải thay đổi môn xét tuyển vào đại học.

Trước đó, nam sinh này đang dự định thi vào Trường sĩ quan Chính trị và thông thường tổ hợp xét tuyển truyền thống nhiều năm nay vào trường là khối A00 (Toán – Lý – Hóa) hoặc C00 (Văn – Sử - Địa). Tuy nhiên, năm 2026, trường đã bỏ xét tuyển hai khối này và thay vào đó là 4 tổ hợp xét tuyển mới gồm C01 (Ngữ văn, Toán, Vật lý), C03 (Ngữ văn, Toán, Lịch sử), C04 (Ngữ văn, Toán, Địa lý) và D01 (Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh). Vì thế, đang học khối A00, Anh Tuấn đã phải chuyển sang khối C03 là Ngữ văn, Lịch sử và Toán.

“

Em học lớp 12A1 là lớp thiên về tự nhiên nên nếu theo khối A em sẽ có nhiều lợi thế hơn. Tuy nhiên, trong tình huống này em phải thay đổi môn học mới có thể đăng ký vào trường mà mình yêu thích.

Học sinh Nguyễn Đình Anh Tuấn - Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

Trường THPT Nguyễn Trường Tộ nằm ở vùng xa trung tâm của huyện Hưng Nguyên (cũ). Do điều kiện kinh tế khó khăn nên học sinh ở đây, hơn 40% sau khi tốt nghiệp lớp 12 thường lựa chọn đi học nghề hoặc đi xuất khẩu lao động. Số còn lại khá nhiều em lựa chọn các trường sĩ quan, an ninh để đỡ chi phí học tập.

Qua tổng hợp của nhà trường, mỗi năm số lượng học sinh tham gia các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy để xét tuyển đại học chỉ đếm trên đầu ngón tay. Thế nên, phần lớn học sinh đều sử dụng điểm thi tốt nghiệp để xét tuyển đại học. Từ thực tế này, việc các trường đại học thay đổi tổ hợp xét tuyển khiến nhiều học sinh lo lắng.

“

Hàng năm, không chỉ học sinh lớp 10, 11 mà ngay cả học sinh lớp 12 đến năm học cuối vẫn quyết định đổi khối xét tuyển vì nhiều lý do khác nhau. Thường những trường hợp này nhà trường vẫn tạo điều kiện cho học sinh nhưng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng, chúng tôi thường cho các em học thử 1 tuần. Nếu các em cảm thấy chắc chắn và gia đình đồng ý, chúng tôi sẽ cho các em chuyển lớp, chuyển môn học.

Thầy Nguyễn Thế Tâm – Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Trường Tộ

Nhiều trường đại học không "mặn mà" khối C

Lớp 12D – Trường THPT Lê Viết Thuật là một lớp thiên về ngoại ngữ và xã hội. Chuẩn bị cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, qua đăng ký của học sinh, 49/49 học sinh đều chọn môn thi tự chọn thứ nhất là Tiếng Anh. Ở môn thứ 2, tỷ lệ học sinh chọn môn Kinh tế pháp luật và Lịch sử chiếm khoảng 50/50. Còn lại chỉ khoảng 7 em đăng ký môn Địa lý.

Với định hướng này, hiện 100% học sinh của lớp sẽ xét tuyển vào đại học theo khối D00 (Toán – Văn – Anh). Trong khi đó, không còn học sinh nào xét tuyển theo khối C00 (Văn – Sử - Địa). Qua tìm hiểu ở các lớp xã hội khác, tỷ lệ học sinh dự kiến xét tuyển theo tổ hợp xã hội cũng chỉ còn lại rất ít. Ngoài ra, các em có thể xét tuyển theo các khối như C03, C04.

Học sinh Thái Khánh Chi – lớp 12D1 cho biết: Em thích làm về truyền thông nên dự kiến xét tuyển vào Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Từ năm 2025, trường đã không tuyển sinh khối C, không tuyển các khối có môn Địa lý, vì thế em đã chuyển hướng sang học khối D00. Đây cũng là khối khá phổ biến hiện nay và có thể xét tuyển vào nhiều trường đại học ở các khối xã hội và khối kinh tế nên cơ hội trúng tuyển sẽ cao hơn.

Đến thời điểm này, nhiều trường đại học đã công bố phương án dự kiến xét tuyển đại học năm 2026. Đáng chú ý, so với các năm học trước, phương thức xét tuyển trong năm nay có nhiều thay đổi với xu hướng giảm dần các khối xã hội.

Thay vào đó, có sự hài hòa giữa các môn học gồm tự nhiên, xã hội, ngoại ngữ để phù hợp với bối cảnh mới. Cụ thể, như ở khối trường quân đội, hiện đã có 2 trường thông báo bỏ xét tuyển tổ hợp xét tuyển C00 (Văn - Sử - Địa) trong kỳ tuyển sinh đại học năm 2026, đó là Trường Sĩ quan Chính trị và Trường Học viện Biên phòng. Ngoài ra, so với năm 2025 các trường cũng đã bỏ tổ hợp khối A00 (Toán – Lý – Hóa) và tổ hợp A01(Toán, Lý, Tiếng Anh), C01 (Văn, Toán, Lý).

Trước đó, trong năm 2025, trong số 20 trường quân đội chỉ có 2 trường sử dụng xét tuyển theo khối C00. Vì thế, với sự thay đổi này, có thể trong năm 2026, sẽ không còn trường quân đội nào xét tuyển tổ hợp môn xã hội truyền thống này.

Ngoài các trường quân đội, đầu tháng 12 này, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng đã công bố phương thức, tổ hợp tuyển sinh dự kiến năm 2026.

Đáng chú ý, trong phương thức xét tuyển theo kết quả thi tốt nghiệp, dự kiến có 11 ngành không xét tổ hợp khối C00 gồm: Báo chí, Đông phương học, Hàn Quốc học, Khoa học quản lý, quan hệ công chúng, Quản lý thông tin, Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành, Quản trị khách sạn, Quản trị văn phòng, Quốc tế học, Tâm lý học.

Việc Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, một ngôi trường truyền thống về xã hội dừng xét tuyển đại học theo khối C là điều đã được báo trước, bởi từ năm 2025 trường đã từng đưa ra phương án này khiến nhiều học sinh lớp 12 bất ngờ, hụt hẫng.

Với xu hướng trên, từ nay đến mùa tuyển sinh, có thể sẽ có nhiều trường thay đổi phương thức xét tuyển và có thể sẽ có nhiều trường không tuyển sinh khối C. Để tránh bị động, ngay từ học kỳ I năm học 2025 - 2026, các sĩ tử lớp 12 cần cân nhắc kỹ càng trước khi đăng ký dự thi tốt nghiệp, lựa chọn tổ hợp xét tuyển phù hợp. Ngoài ra, cần chuẩn bị các phương án khác để có thể tăng cơ hội xét tuyển thông qua các chứng chỉ quốc tế, các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy…