Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo
Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, Chủ tịch UBND các phường, xã trên địa bàn tỉnh đã tích cực triển khai thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo theo phân cấp thẩm quyền và quy định của pháp luật. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc…
Khánh Ly - Kỹ thuật: Hồng Toại • 25/11/2025
----------------------------------
Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, Chủ tịch UBND các phường, xã trên địa bàn tỉnh đã tích cực triển khai thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo theo phân cấp thẩm quyền và quy định của pháp luật. Qua đó, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và giữ vững ổn định chính trị - xã hội trên địa bàn. Tuy nhiên, công tác này vẫn còn gặp một số khó khăn, vướng mắc…
.png)
Để đảm bảo công tác quản lý nhà nước về tiếp công dân được thông suốt, không bị gián đoạn khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Văn bản số 5081/UBND-TD về chỉ đạo tiếp công dân, giải quyết các vụ việc khiếu nại tố cáo trước và sau thời điểm kết thúc hoạt động của các đơn vị hành chính cấp huyện.
Ngay sau khi chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, UBND tỉnh phối hợp với Thanh tra Chính phủ tổ chức hội nghị tập huấn bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến cho gần 2.000 cán bộ, công chức tại 124 điểm cầu.
Bên cạnh đó, tỉnh chỉ đạo thành lập 11 tổ công tác về tại 65 phường, xã để kiểm tra, hướng dẫn về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của UBND tỉnh và các văn bản khác liên quan, chủ tịch UBND các phường, xã đã tích cực triển khai thực hiện công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo theo phân cấp thẩm quyền và quy định của pháp luật. Nhiều địa phương đã chủ động ban hành nội quy, quy chế tiếp công dân, phân công nhiệm vụ tiếp công dân, triển khai lịch tiếp công dân định kỳ…
Tại xã Hưng Nguyên Nam, các phiên tiếp công dân định kỳ của Chủ tịch UBND xã được thông báo rộng rãi trên hệ thống truyền thanh của xã trước 1 ngày làm việc. Sau mỗi phiên tiếp công dân của chủ tịch, UBND xã đều ban hành thông báo kết luận tổ chức thực hiện.
Đồng chí Cao Anh Đức - Chủ tịch UBND xã Hưng Nguyên Nam cho biết: UBND xã đã tổ chức các cuộc tiếp công dân định kỳ vào thứ 4 hàng tuần. Tính đến ngày 20/11/2025, Chủ tịch UBND xã chủ trì tiếp công dân định kỳ 18/20 cuộc, đạt tỷ lệ 90%; Ủy quyền cho cấp phó 2/20 cuộc đạt tỷ lệ 10%; có 87 lượt cán bộ, công chức đại diện lãnh đạo UBND xã; UBKT Đảng ủy và các phòng chuyên môn tham dự tiếp công dân; có 69 lượt công dân đến phản ánh kiến nghị với 54 vụ việc.
Công tác tiếp công dân thường xuyên đã tiếp nhận 49 lượt đơn công dân trực tiếp chuyển đến và 4 đơn cấp trên chuyển về với 46 vụ việc. Hiện đã giải quyết 45/53 đơn đạt tỷ lệ 85%; số đơn còn lại đang trong thời hạn giải quyết.
Nhiều người dân bày tỏ sự hài lòng trước tinh thần trách nhiệm, thái độ cầu thị và cách giải thích rõ ràng của lãnh đạo xã trong phiên tiếp công dân. “Cá nhân tôi có băn khoăn về chế độ chính sách, tôi đã đăng ký và được đích thân Chủ tịch UBND xã và các bộ phận liên quan giải thích rõ, tôi thấy việc tổ chức tiếp dân của chính quyền được thực hiện nghiêm túc, công khai, đúng quy định” - bà Lê Thị Nhung xóm 1 Xuân Lam, xã Hưng Xuân cũ nay là xã Hưng Nguyên Nam chia sẻ.
Tại địa bàn các phường Vinh Lộc, Vinh Hưng, ngay từ đầu thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, xác định công tác tiếp dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh là một trong những nhiệm vụ quan trọng.
Do vậy, UBND các phường đã chỉ đạo các phòng, đơn vị xây dựng kế hoạch, yêu cầu từng cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ tập trung giải quyết để góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự trên địa bàn; đảm bảo quyền lợi cho công dân. Chỉ tính trong vòng 3 tháng đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp (từ tháng 7 - 9/2025), UBND phường Vinh Hưng đã xử lý 120 đơn thư với 100 vụ việc; UBND phường Vinh Lộc tổ chức tiếp 175 lượt công dân, 150 vụ việc; chỉ đạo giải quyết 122 vụ việc.
Trong năm 2025, Chủ tịch UBND xã trực tiếp tiếp công dân 8.121 kỳ với 1.502 lượt và 1.754 người; ủy quyền tiếp 142 kỳ với 102 lượt, 123 người (sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, Chủ tịch UBND xã trực tiếp tiếp công dân là 1.784 kỳ với 1.004 lượt, 1.142 người; ủy quyền tiếp là 48 kỳ với 56 lượt, 57 người).
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn còn một số tồn tại, khó khăn, hạn chế cần được quan tâm, khắc phục kịp thời. Đó là sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, công dân chưa thích ứng với mô hình chính quyền mới, chưa nắm rõ thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo nên gửi đơn trùng lặp đến nhiều cấp nhiều ngành với cùng một nội dung vụ việc.
Một số vụ việc trước đây đã được cấp huyện, cấp xã giải quyết theo đúng quy định, nay chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, công dân tiếp tục gửi đơn đến xã mới hoặc đến địa điểm tiếp công dân đề nghị giải quyết với hy vọng đạt được mong muốn của họ...
Điều này dẫn đến tình trạng đơn thư tăng, gây áp lực cho cán bộ, công chức liên quan và ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết công việc. Đội ngũ công chức được phân công làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo sau sáp nhập hầu hết mới tiếp cận, còn thiếu kinh nghiệm, kỹ năng dẫn đến chất lượng giải quyết một số vụ việc chưa cao, một số vụ việc còn chậm, kéo dài.
Công tác đối thoại, hòa giải ở một số đơn vị chưa được coi trọng, chưa phát huy hết vai trò của người đứng đầu trong chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc thực hiện nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc thực hiện chế độ thông tin, báo cáo về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của một số địa phương chất lượng chưa cao. Việc ứng dụng công nghệ thông tin để theo dõi, tích hợp, khai thác, sử dụng các thông tin, dữ liệu về tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo tại một số địa phương còn chưa đầy đủ, kịp thời.
Bên cạnh đó, theo đồng chí Nguyễn Tùng Sơn - Phó Chánh thanh tra tỉnh Nghệ An, hiện nay, ở cấp xã đang gặp khó khăn do không có thanh tra, không có bộ phận chuyên trách tiếp dân như Ban tiếp công dân của huyện trước đây mà chủ yếu do cán bộ văn phòng, cán bộ tư pháp kiêm nhiệm. Một bộ phận năng lực hạn chế, gặp khó khăn trong việc phân định thẩm quyền giải quyết đơn, tập hợp hồ sơ tài liệu liên quan… Do vậy, các tổ công tác và đoàn liên ngành phải tăng cường hướng dẫn cụ thể, “cầm tay chỉ việc” hỗ trợ cho cán bộ cơ sở; tuy nhiên, về lâu dài cần tiến tới có cán bộ chuyên trách mảng tiếp công dân ở cấp xã.
Để khắc phục những tồn tại, hạn chế, tạo sự thống nhất, nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo trên địa bàn, ngày 5/9/2025, UBND tỉnh đã ban hành Văn bản số 9270/UBND-TD hướng dẫn thống nhất thực hiện công tác tiếp công dân ở cấp xã. Trong đó nêu rõ: Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện và trực tiếp phụ trách công tác tiếp công dân tại cấp xã. Tiếp đó, tại Công văn số 11149/UBND-TD ngày 17/10/2025, UBND tỉnh yêu cầu chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp chủ trì các phiên tiếp công dân định kỳ theo quy định tại Luật Tiếp công dân năm 2013. Việc ủy quyền cho cấp phó chủ trì chỉ được thực hiện trong những trường hợp bất khả kháng, không còn giải pháp khác.
UBND tỉnh cũng yêu cầu chính quyền cấp xã phải rà soát, thống kê toàn bộ các đơn thư, khiếu nại, tố cáo, tranh chấp đất đai thuộc thẩm quyền còn tồn đọng, chưa giải quyết dứt điểm; các văn bản, kết luận chỉ đạo giao nhiệm vụ của UBND tỉnh và các cơ quan cấp trên. Trên cơ sở đó, lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, tổ chức giải quyết đảm bảo trình tự, thủ tục, thời hạn đúng pháp luật, ưu tiên bố trí những cán bộ là lãnh đạo, có nhiều kinh nghiệm để giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài; có hình thức xử lý nghiêm minh đối với các tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm, không hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Đối với những vụ việc Chủ tịch UBND tỉnh giao nhiệm vụ, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp chủ trì tổ chức thực hiện và có báo cáo kết quả giải quyết đúng thời hạn được giao. Trường hợp không đảm bảo tiến độ thì phải có văn bản báo cáo trước khi hết thời hạn được giao ít nhất 3 ngày, giải trình rõ lý do và cam kết thời gian hoàn thành nhưng không được vượt quá thời hạn tối đa theo quy định của pháp luật. Đối với những vụ việc phức tạp, đông người, tồn đọng kéo dài, chủ tịch UBND xã, phường nơi phát sinh vụ việc phải trực tiếp chủ trì, gặp gỡ, giải thích, đối thoại với người dân để có giải pháp xử lý tối ưu, tránh phát sinh thành “điểm nóng” gây mất ổn định tình hình.
Đối với các vụ việc trong quá trình giải quyết gặp khó khăn, vướng mắc mà các địa phương cần xin ý kiến cấp trên, yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã phải cử cán bộ trực tiếp cơ quan xin ý kiến để gửi văn bản xin ý kiến, cung cấp hồ sơ, tài liệu có liên quan và phải đề xuất các phương án giải quyết cụ thể; các cơ quan được xin ý kiến phải kịp thời có văn bản chỉ đạo, hướng dẫn. Không để việc xin ý kiến làm ảnh hưởng đến tiến độ, thời hạn giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo của công dân.
UBND tỉnh cũng yêu cầu thanh tra tỉnh tăng cường thanh tra trách nhiệm thực hiện pháp luật về công tác tiếp công dân, thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định. Trong đó, chú trọng việc thanh tra trách nhiệm của chủ tịch UBND cấp xã trong việc thực hiện các quy định pháp luật nêu trên.
Mới đây (ngày 18/11/2025), Quyết định số 83/2025/QĐ-UBND của UBND tỉnh Nghệ An chính thức có hiệu lực, quy định việc đánh giá, xếp loại thi đua đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng và thực hiện kết luận thanh tra. Điểm nổi bật là việc áp dụng thang điểm 100 (trong đó có 10 điểm thưởng và 10 điểm trừ), giúp lượng hóa kết quả thực hiện, phản ánh đúng thực chất trách nhiệm và hiệu quả công việc của người đứng đầu. Mỗi tiêu chí đánh giá đều cụ thể hóa mức độ hoàn thành nhiệm vụ, đảm bảo phản ánh đầy đủ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tiếp dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và thực hiện các kết luận thanh tra. Đây được xem là bước đổi mới quan trọng, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Về phía các phường xã, nhiều ý kiến kiến nghị UBND tỉnh quan tâm hỗ trợ kinh phí, cơ sở vật chất phục vụ công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư; xem xét bố trí thêm nhân lực để đáp ứng nhiệm vụ trong tình hình mới và tăng cường mở các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn cho đội ngũ cán bộ phụ trách tiếp công dân cấp xã.
