NATO đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn về Greenland

Theo CNN, mối đe dọa của Mỹ về việc sáp nhập Greenland - một hòn đảo tự trị của Đan Mạch, đã đẩy NATO vào một tình huống chưa từng có: Một liên minh dựa trên phòng thủ tập thể - nơi một cuộc tấn công vào một thành viên là một cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh - hiện phải đối mặt với viễn cảnh một thành viên có thể tấn công một thành viên khác.

Nhà Trắng ngày 6/1 cho biết rằng, Tổng thống đang "thảo luận về một loạt các lựa chọn" để mua lại Greenland, nói rõ rằng không loại trừ khả năng sử dụng quân đội.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã cố gắng hạ thấp những lo ngại về sự can thiệp quân sự, thay vào đó nói rằng chính quyền Tổng thống Trump đang xem xét mua Greenland. Dù vậy, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã lên tiếng cảnh báo: "Nếu Mỹ chọn tấn công một quốc gia NATO khác về mặt quân sự, thì mọi thứ sẽ dừng lại, bao gồm cả NATO, và an ninh đã được thiết lập kể từ khi kết thúc Thế chiến thứ hai".

Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo châu Âu khác đã giữ sự thận trọng, bởi hiện tại Mỹ có thể không còn là một đồng minh đáng tin cậy của châu Âu, nhưng đó vẫn là một đồng minh cần thiết. Với việc châu Âu cần sự hỗ trợ quân sự và ngoại giao của Mỹ để đẩy lùi Nga, các mối đe dọa mới từ Nhà Trắng đối với Greenland đã đặt châu Âu vào tình trạng ràng buộc: Làm thế nào để khiến Mỹ rời xa Greenland, nhưng lại đầu tư vào Ukraine?

Căng thẳng này đã được thể hiện ở hội nghị của "Liên minh tự nguyện" ở Paris vừa qua, khi đại diện của 35 quốc gia, bao gồm cả Mỹ, thảo luận về cách đảm bảo an ninh sau chiến tranh của Ukraine trong trường hợp có thỏa thuận hòa bình với Nga. Mặc dù cuộc họp diễn ra suôn sẻ và dẫn đến các cam kết cụ thể, nhưng bầu không khí đã trở nên căng thẳng bởi những câu hỏi gai góc tại một cuộc họp báo về vấn đề Greenland. Các nhà lãnh đạo Anh và Pháp đã né tránh các câu hỏi của báo giới về Greenland.

Mujtaba Rahman - Giám đốc điều hành châu Âu tại Eurasia Group -một công ty tư vấn rủi ro chính trị cho biết, trong khi nhiều người đang kêu gọi châu Âu có lập trường cứng rắn hơn chống lại Mỹ, nhưng họ thiếu đòn bẩy để làm như vậy.

"Nhiều nhà lãnh đạo châu Âu muốn nói chuyện cứng rắn với Mỹ. Họ muốn có thể đứng lên và kêu gọi những gì họ đang thấy, nhưng đơn giản là họ không ở vị trí để làm như vậy, bởi vì trong một thời gian rất dài, họ đã phụ thuộc an ninh của họ cho Mỹ" - chuyên gia Rahman chia sẻ với CNN.

Trái ngược với quan điểm trên, Daniel Fried, một nhà ngoại giao kỳ cựu của Mỹ, nói với CNN rằng "lục địa già" vẫn có nhiều đòn bẩy, dù châu Âu phụ thuộc vào Mỹ về quân sự.

“Có rất nhiều lĩnh vực mà các nhà cung cấp quốc phòng châu Âu cạnh tranh với Mỹ. Chúng tôi không phải là những người duy nhất chế tạo máy bay chiến đấu” - cựu nhà ngoại giao Fried, người từng là trợ lý ngoại trưởng châu Âu dưới thời Tổng thống George W. cho biết. Châu Âu có thể quyết định rằng công nghệ tiên tiến trong máy bay không người lái là thứ mà họ sẽ không chia sẻ với người Mỹ, nếu Mỹ tiếp tục gây áp lực".

Một số tiếng nói ở châu Âu đã kêu gọi hành động kịch tính hơn, ngay lập tức. Raphael Glucksmann, một thành viên của Pháp tại Nghị viện châu Âu, đã kêu gọi EU thành lập một căn cứ quân sự thường trực ở Greenland, điều mà ông nói sẽ "gửi một tín hiệu mạnh mẽ đến Tổng thống Trump và chống lại lập luận của Mỹ rằng chúng tôi không có khả năng đảm bảo an ninh của Greenland".