Nét cổ Diên Lãm

(Baonghean.vn) - Là một xã thuần Thái của huyện vùng cao Quỳ Châu, Diên Lãm mang trong mình nét đẹp hoang sơ khiến ai qua một lần đều nhớ mãi. Cùng với cảnh sắc hữu tình, cuộc sống của bà con nơi đây vẫn bình yên tiếp diễn với nhiều nét văn hóa đặc sắc lưu truyền qua nhiều thế hệ. 

Diên Lãm có 586 hộ đồng bào Thái với 2.500 nhân khẩu. Cuộc sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp và canh tác rừng. Bởi ít diện tích đất bằng phẳng nên bà con luôn tận dụng để canh tác với tinh thần "không cho đất nghỉ, không ngừng tay ta".
Giờ đây bà con không còn đốt rừng làm nương rẫy mà đã mạnh dạn khai hoang phục hóa nhiều diện tích đất để canh tác lúa nước. Hiện toàn xã có hơn 90 ha đất lúa hai vụ. Trong ảnh là diện tích trồng lúa nước của ông Quang Văn Cương, để dẫn nước được vào ruộng ông đã mạnh dạn đầu tư hơn 20 triệu đồng để lắp đặt hệ thống đường ống dẫn từ con suối Cha Lao của bản Có Hướng. Hiện 90 hộ bà con trong bản có gần 13 ha canh tác lúa nước như thế này.
Để có điện, người dân còn tự thiết kế cho mình những "thủy điện nhỏ" phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của gia đình.
Những mái nhà sàn bình yên nuôi dưỡng biết bao thế hệ người Diên Lãm lớn lên và trưởng thành. Dù cuộc sống đã có nhiều đổi thay nhưng người dân nơi đây vẫn "chung thủy" bảo tồn những nét văn hóa của dân tộc mình, đặc biệt là nhà sàn. Do vậy, khi đi tới bất cứ bản làng nào của xã thì ta vẫn dễ dàng bắt gặp hình ảnh thân thuộc này.
Trong nhà, bếp được xem là hồn cốt, là vị trí quan trọng nhất. Đây là nơi gắn kết những thành viên trong gia đình sau những ngày làm việc mệt mỏi, là giữ lửa cho gia đình và cũng là nơi cất giữ những sản phẩm nông nghiệp của bà con.
Vào mùa măng, bà con vào rừng để thu hái làm thực phẩm. Măng đắng là một trong những món ăn đặc sắc của đồng bào nơi đây.
Nòng nọc ở suối cùng với măng được xem là món ngon để đãi khách, đặc biệt là vào những ngày mưa
Những người phụ nữ răng đen với nụ cười tỏa nắng là nét đẹp chuẩn mực một thời của bà con đồng bào Thái, đối với họ đó là một nét duyên thầm bởi "da trắng, răng đen" là điều thu hút đặc trưng của người con gái Thái thời xưa.
Cùng với phong tục nhuộm răng, tục ăn trầu cũng được thế hệ người lớn tuổi ở đây gìn giữ.
Cuộc sống đã có nhiều đổi thay, nhiều thế hệ của Diên Lãm đã sinh ra và trưởng thành, nhưng dù là ai, làm công việc gì họ vẫn mang trong mình cốt cách và những nét bản sắc độc đáo của dân tộc mình.
Đất và người Diên Lãm vẫn luôn chứa đựng nhiều điều thú vị để lại thương nhớ cho những ai đã một lần qua đây.

 Thanh Quỳnh