Nếu Mỹ tiếp quản Greenland bằng quân sự là sự kết thúc của NATO

Theo Reuters, trong một tuyên bố ngày 12/1, Ủy viên Liên minh châu Âu (EU) đặc trách Quốc phòng và Vũ trụ Andrius Kubilius nhấn mạnh: EU có thể hỗ trợ đảm bảo an ninh cho Greenland, nếu Đan Mạch yêu cầu. Ông cũng đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng rằng, bất kỳ hành động thâu tóm quân sự nào của Mỹ đối với hòn đảo này sẽ đặt dấu chấm hết cho liên minh NATO.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ "phải sở hữu" Greenland - một vùng tự trị thuộc Đan Mạch, nhằm ngăn chặn Nga hoặc Trung Quốc chiếm đóng vùng lãnh thổ giàu tài nguyên và có vị trí chiến lược tại Bắc Cực này. Ông Trump cho rằng, sự hiện diện quân sự hiện tại của Mỹ là chưa đủ.

Trong bối cảnh Đan Mạch và Mỹ dự kiến sẽ gặp nhau trong tuần này để thảo luận về vấn đề Greenland, phía Đan Mạch và chính quyền sở tại đã khẳng định "Greenland không phải để bán". Tuy nhiên, ông Trump vẫn không loại trừ khả năng chiếm đóng bằng vũ lực.

Phát biểu tại một hội nghị an ninh ở Thụy Điển, Ủy viên Andrius Kubilius chia sẻ với Reuters: "Tôi đồng ý với Thủ tướng Đan Mạch rằng điều này sẽ là dấu chấm hết cho NATO. Không chỉ về mặt chính trị, phản ứng từ dư luận cũng sẽ cực kỳ tiêu cực".

Ông Kubilius nhấn mạnh rằng, một cuộc chiếm đóng, nếu xảy ra, sẽ gây ra "tác động tiêu cực sâu sắc đến lòng dân và quan hệ xuyên Đại Tây Dương". Trong khi đó, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump chỉ tuyên bố ngắn gọn: "Chính tôi là người đã cứu NATO!!!" mà không đưa ra thêm bất kỳ bối cảnh hay chi tiết nào.

Dù cho rằng một cuộc xâm lược quân sự từ Mỹ khó có khả năng xảy ra, Ủy viên Kubilius nhắc lại rằng Điều 42.7 của Hiệp ước Liên minh châu Âu bắt buộc các quốc gia thành viên phải hỗ trợ Đan Mạch nếu nước này đối mặt với hành động xâm lược quân sự.

Ông Kubilius đặt câu hỏi về cơ sở lý luận của việc chiếm đóng Greenland bằng vũ lực và cảnh báo về một cuộc khủng hoảng toàn diện: "Ai sẽ công nhận cuộc chiếm đóng đó? Nó sẽ tác động đến mọi khía cạnh của mối quan hệ Mỹ - Âu, bao gồm cả thương mại - nơi mà chính người Mỹ cũng phải đối mặt với những hậu quả đau đớn".

Theo ông Kubilius, nếu Đan Mạch yêu cầu, EU sẵn sàng cung cấp thêm các nguồn lực an ninh, bao gồm: triển khai quân đội và hạ tầng quân sự; tăng cường tàu chiến và năng lực phòng thủ chống thiết bị bay không người lái; xây dựng năng lực phòng thủ đặc thù cho vùng Bắc Cực.

Ông Kubilius cũng thẳng thắn thừa nhận châu Âu cần phải xây dựng năng lực quân sự độc lập, dù có thể dựa vào sự giúp đỡ của Mỹ hay không. Ông cảnh báo rằng việc Mỹ rút khỏi NATO nếu xảy ra sẽ là một cú sốc lớn.