Nga cấp bằng sáng chế hệ thống Arena-M giúp xe tăng diệt drone FPV

Viện Sở hữu Công nghiệp Liên bang Nga (FIPS) vừa công bố tài liệu về bước tiến mới của ngành công nghiệp quốc phòng nước này trong việc bảo vệ lực lượng tăng thiết giáp. Cụ thể, Cục Thiết kế Chế tạo Máy (KBM) tại Kolomna đã được cấp bằng sáng chế cho phương thức vận hành cải tiến của hệ thống phòng vệ chủ động (APS) Arena-M.

Giải pháp kỹ thuật đối phó drone tấn công

Động thái này được đánh giá là lời đáp trực tiếp cho thách thức sống còn của xe tăng hiện đại, khi các drone FPV ngày càng chứng minh hiệu quả cao trên chiến trường và làm thay đổi cục diện tác chiến tăng - thiết giáp.

Bằng sáng chế mang số hiệu 2853544, có hiệu lực từ ngày 23.5, tập trung khắc phục "tử huyệt" của xe tăng trước các loại drone kích thước nhỏ, bay chậm và giá rẻ. Trong bối cảnh quân đội Nga đang tích hợp Arena-M lên các dòng xe tăng chủ lực như T-72B3M và T-90M, hồ sơ này cho thấy sự chuyển dịch từ các biện pháp thô sơ như lồng thép sang lớp phòng thủ tích hợp dựa trên thuật toán thông minh.

Thuật toán khóa mục tiêu đa tầng

Tài liệu mô tả quy trình cải tiến giúp APS theo dõi và đánh chặn mối đe dọa chính xác hơn. Radar của xe tăng liên tục quét không gian và phát hiện vật thể khi chúng vượt qua một “ngưỡng cảnh báo” thiết lập sẵn. Hệ thống sẽ lập tức ghi nhận vị trí, vận tốc và mốc thời gian của mục tiêu.

Dựa trên dữ liệu, bộ xử lý điều chỉnh các ngưỡng cảnh báo ngày càng tiến sát xe tăng, tạo cơ chế “khóa” mục tiêu liên tục cho đến khi vật thể đi vào vùng tiêu diệt. Tại đây, đạn đánh chặn sẽ phát nổ, tạo mảnh văng vô hiệu hóa mục tiêu.

Điểm đột phá nằm ở khả năng nhận diện drone đa cánh quạt. Radar sẽ luân phiên chuyển đổi giữa tầm quét xa cho tên lửa và tầm quét ngắn cho drone. Thay vì tìm thân drone vốn có diện tích phản xạ nhỏ, radar chuyển sang nhận diện tín hiệu đặc trưng từ cánh quạt đang quay, giúp phát hiện mục tiêu ngay cả khi chúng bay chậm hoặc lơ lửng.

Ưu thế chiến thuật và thách thức thực tiễn

Về lý thuyết, sự kết hợp này tạo ra vùng bảo vệ bán cầu với bán kính vài chục mét quanh xe tăng. Việc tận dụng phần cứng cảm biến hiện có giúp hạn chế nhu cầu lắp đặt thêm các thiết bị cồng kềnh khác.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định từ bằng sáng chế đến thực chiến vẫn còn khoảng cách. Các drone siêu nhỏ làm từ vật liệu phản xạ radar thấp và bay sát mặt đất vẫn là thách thức lớn. Ngoài ra, nguy cơ báo động giả có thể làm tiêu tốn lượng đạn phòng vệ hạn chế và gây nguy hiểm cho bộ binh đi cùng.

Hệ thống cũng chưa giải quyết triệt để lỗ hổng ở đỉnh tháp pháo, nơi các loại đạn tấn công đột nóc và drone bổ nhào thường nhắm tới. Việc lắp thêm lồng thép bảo vệ thụ động đôi khi lại gây cản trở tầm quét của radar, tạo ra bài toán tích hợp phức tạp cho các kỹ sư quân sự Nga.