Nga nỗ lực hoàn thiện oanh tạc cơ tàng hình PAK DA thế hệ mới

PAK DA (Tổ hợp Hàng không Tầm xa Tiên tiến) là dự án máy bay ném bom chiến lược thế hệ mới của Nga, được thiết kế nhằm thay thế dòng Tu-95 và nâng cao năng lực tác chiến của lực lượng hàng không tầm xa. Dự án do Tupolev, một công ty con thuộc Tập đoàn Chế tạo Máy bay Thống nhất (UAC), thực hiện với mục tiêu đưa vào biên chế sớm nhất vào năm 2027.

Lịch sử phát triển và mục tiêu chiến lược

Dự án PAK DA bắt đầu lộ diện từ năm 2009 khi Bộ Quốc phòng Nga và Tupolev ký thỏa thuận nghiên cứu và phát triển (R&D). Đến năm 2013, thiết kế tổng thể của máy bay chính thức được phê duyệt. Vai trò chính của PAK DA là thay thế các máy bay Tu-95 đã ngừng sản xuất từ năm 1992, đồng thời đảm nhận một phần nhiệm vụ của các dòng Tu-160 và Tu-22M3 hiện nay.

Khác với oanh tạc cơ siêu âm Tu-160, PAK DA được thiết kế theo triết lý ưu tiên khả năng tàng hình và thời gian bay liên tục dài hơn mà không cần tiếp nhiên liệu. Việc từ bỏ khả năng bay siêu âm giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất và vận hành, đồng thời cho phép máy bay mang theo tải trọng vũ khí lớn hơn.

Hệ thống động cơ Sản phẩm RF

Trái tim của PAK DA là hệ thống động cơ hiện đại được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ của dòng NK-32. Công ty Kuznetsov tại Samara, thuộc Tập đoàn Động cơ Thống nhất (UEC), là đơn vị chịu trách nhiệm chính sau khi trúng thầu vào năm 2014. Chính phủ Nga được cho là đã đầu tư khoảng 32 tỷ ruble cho riêng việc phát triển động cơ này.

Động cơ mới, hiện được gọi với mật danh Sản phẩm RF, đã trải qua các đợt thử nghiệm sơ bộ vào năm 2022. Đến năm 2023, Tập đoàn Rostec báo cáo đã hoàn thành các bước nghiên cứu và phát triển quan trọng để chuẩn bị cho việc sản xuất hàng loạt. Tuy nhiên, các thông số kỹ thuật chi tiết của động cơ vẫn được giữ bí mật tuyệt đối.

Thách thức kinh tế và sự cạnh tranh quốc tế

Về mặt tài chính, Nga nỗ lực tối ưu hóa chi phí để PAK DA có mức giá cạnh tranh hơn so với các đối thủ quốc tế. Các chuyên gia ước tính việc sản xuất một chiếc Tu-160 hiện nay tiêu tốn từ 250 triệu đến 600 triệu USD. Trong khi đó, đối thủ trực tiếp của PAK DA là B-21 Raider của Hoa Kỳ có chi phí sản xuất dự kiến lên tới 750 - 800 triệu USD mỗi chiếc.

Dù có những thuận lợi về mặt công nghệ, dự án PAK DA vẫn đối mặt với nhiều rào cản:

• Tiến độ: Thời hạn hoàn thành đã bị trì hoãn nhiều lần so với các kế hoạch lạc quan ban đầu.
• Địa chính trị: Các lệnh trừng phạt kinh tế gây khó khăn cho việc tiếp cận nguồn lực và công nghệ bổ trợ.
• Ưu tiên ngân sách: Nguồn lực quốc phòng có thể bị chuyển hướng sang các mục tiêu cấp bách hơn trong bối cảnh xung đột hiện tại.

Nhìn chung, dù quá trình phát triển không diễn ra nhanh như mong đợi, dự án PAK DA vẫn đang được Nga tiến hành một cách âm thầm và quyết liệt. Việc hoàn thiện sớm dòng oanh tạc cơ này sẽ quyết định khả năng cạnh tranh của không quân chiến lược Nga so với các cường quốc như Mỹ và Trung Quốc trong tương lai gần.