Nga tấn công mục tiêu tại Lviv bằng tên lửa Oreshnik: Phân tích kỹ thuật và tầm bắn

Nga vừa thực hiện vụ phóng tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) Oreshnik thứ hai vào lãnh thổ Ukraine kể từ khi xung đột bùng nổ năm 2022. Động thái quân sự này diễn ra tại miền Tây Ukraine, nhắm trực diện vào thành phố Lviv – khu vực chỉ cách biên giới Ba Lan, một thành viên NATO, khoảng hơn 60km. Vụ tấn công được giới quan sát nhận định là lời cảnh báo chiến lược gửi tới liên minh quân sự phương Tây.

Chi tiết vụ tấn công và mục tiêu chiến lược

Theo tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Nga, cuộc tấn công đã nhắm trúng các cơ sở hạ tầng năng lượng và nhà máy sản xuất máy bay không người lái (drone). Đây là những mắt xích quan trọng trong khả năng phòng thủ và phản công của Ukraine hiện nay. Trong khi đó, chính quyền Lviv xác nhận một cơ sở hạ tầng quan trọng đã bị hư hại sau nhiều vụ nổ lớn, tuy nhiên không ghi nhận thương vong về người.

Vị trí của Lviv mang ý nghĩa địa chính trị nhạy cảm. Với khoảng cách chỉ tương đương một giờ lái xe tới biên giới Ba Lan, vụ phóng tên lửa Oreshnik là thông điệp cho thấy kho vũ khí của Nga có khả năng vươn tới các thành viên NATO tại châu Âu một cách chính xác.

Thông số kỹ thuật: Oreshnik và mối liên hệ với RS-26 Rubezh

Tên lửa Oreshnik (nghĩa là "Cây phỉ") được các chuyên gia quân sự quốc tế, bao gồm cả Lầu Năm Góc, nhận định là phiên bản sửa đổi từ dòng tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) RS-26 Rubezh. RS-26 được Nga phát triển từ năm 2008, nhưng Oreshnik đã được tinh chỉnh để phục vụ các mục tiêu tầm trung.

Về kích thước, Oreshnik có chu vi khoảng 1,06m (3,5 feet), nhỏ hơn đáng kể so với kích thước 1,8m của Rubezh. Dù được phân loại là tên lửa tầm trung, giới chức Mỹ ước tính tầm bắn thực tế của Oreshnik có thể lên tới 5.500 km, đủ sức bao phủ phần lớn lục địa châu Âu. Trong vụ tấn công Lviv, tên lửa đã di chuyển quãng đường khoảng 1.600 km từ căn cứ Kapustin Yar.

Đáng chú ý, phân tích từ Viện Nghiên cứu Khoa học Pháp y Kyiv dựa trên mảnh vỡ cho thấy Oreshnik không sử dụng các vi mạch quá tân tiến. Thay vào đó, vũ khí này dựa trên các thiết kế và linh kiện tin cậy có từ thời Chiến tranh Lạnh nhưng được tối ưu hóa cho môi trường tác chiến hiện đại.

Sức mạnh siêu vượt âm và công nghệ đa đầu đạn MIRV

Điểm đáng sợ nhất của Oreshnik nằm ở tốc độ và quỹ đạo bay. Tên lửa này đạt vận tốc siêu vượt âm khoảng 13.000 km/h (gấp khoảng 10 lần tốc độ âm thanh). Sau khi rời bệ phóng, tên lửa vọt ra khỏi bầu khí quyển trước khi lao xuống mục tiêu theo phương thẳng đứng với vận tốc cực lớn dưới tác động của trọng lực.

Oreshnik được trang bị công nghệ MIRV (phương tiện tái nhập khí quyển đa hướng). Một quả tên lửa chính có thể mang theo 6 đầu đạn tách rời. Mỗi đầu đạn này lại tiếp tục giải phóng từ 4 đến 6 đạn con, tạo ra một chùm hỏa lực dày đặc khi tiếp cận mục tiêu. Đặc tính này khiến các hệ thống phòng không hiện nay của Ukraine gần như không thể đánh chặn toàn bộ các đầu đạn cùng lúc.

Bối cảnh địa chính trị và sự rạn nứt của các hiệp ước hạt nhân

Vụ phóng tên lửa diễn ra trong bối cảnh Hiệp ước Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) – văn bản vốn cấm các loại tên lửa như Oreshnik – đã không còn hiệu lực sau khi Mỹ rút lui vào năm 2019. Moscow tuyên bố đây là hành động đáp trả các mối đe dọa từ phía Ukraine và phương Tây, đồng thời khẳng định đang đẩy mạnh sản xuất loại vũ khí này.

Mặc dù Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, nhưng trong các vụ tấn công vào Ukraine, Nga mới chỉ sử dụng đầu đạn thông thường. Việc triển khai một vũ khí chiến lược đắt đỏ như Oreshnik được xem là nỗ lực của Điện Kremlin nhằm chứng minh khả năng tự chủ công nghệ quốc phòng bất chấp các lệnh trừng phạt kinh tế từ phương Tây.