Nga tăng tốc sản xuất tên lửa đạn đạo: Thách thức đối với hệ thống phòng không Ukraine

Giới phân tích quân sự quốc tế nhận định Ukraine đang đối mặt với sự mất cân bằng nghiêm trọng về công nghệ và năng lực sản xuất vũ khí trước Nga. Theo ghi nhận của New York Times, Moscow đã chứng minh khả năng tăng cường quy mô sản xuất và tần suất sử dụng tên lửa đạn đạo ở mức chưa từng có, trong khi lưới lửa phòng không của Kiev dần rơi vào tình trạng cạn kiệt.

Năng lực sản xuất tên lửa của Nga tăng vọt

Dữ liệu tổng hợp từ các chuyên gia an ninh và giới chức quân sự cho thấy một sự nhảy vọt về số lượng vũ khí tầm xa của Nga. Năm 2023, quân đội Nga sử dụng 74 tên lửa đạn đạo. Đến cuối năm 2025, con số này đã tăng gấp 8 lần, đạt mốc xấp xỉ 600 quả. Trong nửa đầu năm nay, 410 tên lửa đạn đạo đã được khai hỏa, dự báo tổng số tên lửa trong cả năm 2026 có thể chạm ngưỡng 900 quả.

Sự gia tăng này tạo áp lực cực lớn lên hệ thống phòng thủ. Khác với tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo có quỹ đạo bay cao và tốc độ lao xuống mục tiêu cực lớn ở pha cuối. Việc đánh chặn đòi hỏi những hệ thống công nghệ cao và đắt đỏ nhất hiện nay.

Khủng hoảng nguồn cung đạn đánh chặn phương Tây

Ngược lại với tốc độ sản xuất của Nga, năng lực cung ứng tên lửa đánh chặn của phương Tây đang chạm giới hạn. Dòng đạn hiện đại nhất là PAC-3 Patriot do tập đoàn Lockheed Martin sản xuất chỉ đạt sản lượng khoảng 620 quả mỗi năm trên toàn cầu. Con số này chỉ vừa đủ bù đắp số lượng tên lửa mà Nga đã bắn ra trong năm 2025 và thấp hơn nhiều so với dự báo của năm 2026.

Kể từ khi nhận hệ thống Patriot đầu tiên, Ukraine đã tiếp nhận hơn 1.600 quả đạn, nhưng phần lớn là biến thể cũ PAC-2 với hiệu suất đánh chặn tên lửa đạn đạo thấp hơn PAC-3. Chuyên gia hàng không Valery Romanenko, cựu sĩ quan phòng không Ukraine, cho biết nhiều bệ phóng Patriot tại chiến trường thường xuyên phải "nằm không" vì thiếu đạn.

Áp lực từ thị trường vũ khí toàn cầu và chi phí tác chiến

Nguồn cung tên lửa cho Ukraine còn bị ảnh hưởng bởi nhu cầu gia tăng từ khu vực Vùng Vịnh. Các quốc gia giàu có tại đây sẵn sàng chi trả lượng lớn tiền mặt để mua đạn Patriot bảo vệ an ninh quốc gia, tạo ra sự cạnh tranh trực tiếp với nguồn viện trợ cho Kiev.

Bên cạnh đó, bài toán kinh tế trong chiến tranh đang gây tranh cãi. Việc sử dụng một quả đạn PAC-3 có giá từ 4 - 5 triệu USD để đánh chặn các thiết bị bay không người lái (UAV) tự sát giá rẻ bị coi là lãng phí tài nguyên chiến lược. Thực tế đã ghi nhận các kíp trắc thủ Ukraine phải phóng nhiều tên lửa Patriot chỉ để tiêu diệt một chiếc UAV bay chậm.

Nỗ lực nội địa hóa của Ukraine

Trước tình thế khó khăn, công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine thông báo đang thử nghiệm hệ thống phòng thủ tên lửa nội địa với mẫu FP-5 "Flamingo". Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định việc phát triển một hệ thống có năng lực tương đương PAC-3 là thử thách gần như bất khả thi đối với Ukraine hiện nay. Một chương trình như vậy đòi hỏi hàng thập kỷ nghiên cứu và không gian thử nghiệm an toàn, những điều mà Ukraine đang thiếu hụt trong bối cảnh xung đột hiện tại.