Nga thảo luận hợp tác Su-57 với Ấn Độ, kèm S-400, S-500

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin chắc chắn sẽ thảo luận hợp tác sản xuất tiêm kích thế hệ 5 Su-57 với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trong chuyến công du tới Delhi tuần này. Theo các nguồn tin từ Ấn Độ, bên cạnh Su-57, một thỏa thuận bán thêm các tiểu đoàn S-400 dự kiến có thể được ký và đàm phán về hệ thống phòng thủ chiến lược tầm xa hơn S-500 cũng sẽ được tiến hành.

Ông Peskov nói Nga đang mở rộng quy mô sản xuất chung với Ấn Độ trên nhiều lĩnh vực, nhấn mạnh “mức độ hợp tác rất, rất cao” và khẳng định: “Bất cứ điều gì có thể chia sẻ với Ấn Độ, chúng tôi đều sẽ chia sẻ”. Ngoài hợp tác quốc phòng, các cuộc đàm phán còn đề cập Cảng Chabahar và tuyến thương mại Chennai - Vladivostok.

Phân tích kỹ thuật và công nghiệp

Cuối tháng 11, Đại sứ Nga tại Ấn Độ Denis Alipov cho biết hai bên tiếp tục đạt tiến bộ trong đàm phán sản xuất Su-57 theo giấy phép (nhượng quyền sản xuất). Theo ông, nền tảng Su-57E có thể được tận dụng để phục vụ chương trình máy bay chiến đấu thế hệ 5 riêng của Ấn Độ. Phía Nga nhấn mạnh mức độ chuyển giao công nghệ và nội địa hóa sản xuất chưa từng có, phù hợp sáng kiến “Make in India” và “Self-Reliant India”.

Hồi tháng 5, Nga đưa ra đề nghị cho phép Bộ Quốc phòng Ấn Độ quyền truy cập đầy đủ mã nguồn Su-57 trong khuôn khổ thỏa thuận sản xuất nhượng quyền quy mô lớn. Điều này – theo thông tin từ phía Nga – sẽ giúp Ấn Độ có mức độ tự chủ cao trong vận hành và tùy chỉnh, kể cả tích hợp điện tử hàng không và vũ khí nội địa. Nguồn Nga nhấn mạnh chưa có máy bay chiến đấu thế hệ 5 nào được xuất khẩu với mức tự chủ như vậy, kể cả trong các thương vụ F-35 với Anh và Israel.

Chiến thuật và vận dụng lực lượng

Thông tin từ Nga cho biết Su-57 đã được thử nghiệm trong các nhiệm vụ trấn áp phòng không (SEAD) tại chiến trường Ukraine, hoạt động trong không phận có mức bảo vệ cao và giao chiến với máy bay đối phương. Về mặt khái niệm tác chiến, nếu đàm phán Su-57 và các hệ thống S-400/S-500 tiến triển, tổ hợp này có thể tạo nên sự bổ trợ: tiêm kích tàng hình đảm nhiệm chế áp, chiếm ưu thế trên không và đánh sâu, trong khi mạng lưới phòng không tầm xa giữ vai trò răn đe, che chắn không phận trọng yếu. S-500 được mô tả là hệ thống phòng thủ chiến lược tầm xa hơn so với S-400, song chi tiết kỹ thuật cụ thể không được nêu trong các nguồn hiện tại.

Tiến độ, mốc triển khai và cấu hình lực lượng

Trong tháng 11, Nga được xác nhận đã thực hiện chuyến giao hàng Su-57 ra nước ngoài đầu tiên với hai chiếc đưa vào vận hành trong Không quân Algeria, mở đường hình thành một phi đội vào năm 2026. Tại Ấn Độ, Bộ trưởng Quốc phòng Rajesh Kumar Singh hồi tháng 7 nói các cuộc đàm phán về Su-57 đang diễn ra và “nhạy cảm” – khi đạt giai đoạn cụ thể sẽ thông tin cho truyền thông.

Truyền thông Ấn Độ đưa tin phương án nhượng quyền có thể bắt đầu bằng việc mua hai phi đội Su-57 chế tạo tại Nga (mỗi phi đội 20 chiếc), sau đó là năm phi đội nữa sản xuất tại Ấn Độ. Đây là lộ trình mang tính tham chiếu theo nguồn Ấn Độ, chưa có công bố chính thức.

So sánh và mức độ tin cậy thông tin

So với các gói xuất khẩu chiến đấu cơ thế hệ 5 đã biết, đề nghị trao quyền truy cập mã nguồn và mức nội địa hóa cao mà Nga nêu ra với Su-57 được mô tả là chưa có tiền lệ. Những khẳng định này do quan chức và nguồn Nga đưa ra; chi tiết hợp đồng, phạm vi chuyển giao thực tế cần chờ văn kiện chính thức.

Về nhu cầu tác chiến của Ấn Độ, nguồn tin cho rằng hiệu quả của phi đội Rafale (36 chiếc) là một yếu tố thảo luận. Có thông tin nói từ một đến bốn chiếc Rafale đã bị bắn hạ trong các đụng độ với Pakistan vào tháng 5; đây là thông tin được nêu trong nguồn, chưa có xác nhận độc lập. Đồng thời, nguồn cũng đề cập kỳ vọng tích hợp một số công nghệ thế hệ 6 cho Su-57 từ giữa thập niên 2030, nhằm duy trì hiệu quả tác chiến sang kỷ nguyên tiếp theo; đây là dự báo, chưa có thông số kỹ thuật đi kèm.

Tác động và triển vọng

Nếu các thỏa thuận về Su-57, S-400 và thảo luận S-500 tiến triển, hợp tác quốc phòng Nga – Ấn sẽ mở rộng theo hướng sản xuất chung và tăng mức tự chủ công nghệ cho Ấn Độ, phù hợp định hướng “Make in India”. Việc đàm phán đồng thời các hạng mục hải – lục – không (từ đường thương mại tới phòng không – không quân) cho thấy nghị sự rộng, nhưng mọi đánh giá cuối cùng cần dựa trên văn bản ký kết và kế hoạch triển khai chính thức.