Nga tiếp tục sản xuất pháo GSh-301 cho Su-35 đến 2026

Kalashnikov ngày 12.12 cho biết đã hoàn tất toàn bộ đơn hàng pháo hàng không GSh-301 trong năm 2025 đúng tiến độ và bắt đầu triển khai kế hoạch sản xuất cho năm 2026. Động thái này không nhằm giới thiệu vũ khí mới, mà bảo đảm duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của các phi đội hiện có, trong đó có Su-35, trong bối cảnh cường độ hoạt động cao kéo dài.

Thông số kỹ thuật và thiết kế

GSh-301 (Gryazev–Shipunov GSh-30-1) là pháo hàng không cỡ 30mm sử dụng đạn 30×165mm. Pháo nòng đơn, hoạt động theo cơ chế giật ngắn, đạt tốc độ bắn khoảng 1.500 – 1.800 viên/phút tùy cấu hình. Điểm mạnh của GSh-301 nằm ở sự cân bằng giữa khối lượng tương đối nhẹ và tốc độ bắn cao, cho phép tích hợp gọn trong thân máy bay mà không ảnh hưởng lớn đến khí động học hay tải trọng vũ khí khác.

Vai trò tác chiến

Trong tác chiến hiện đại, pháo không còn là vũ khí chính cho không chiến tầm xa, nhưng vẫn cung cấp lựa chọn hỏa lực tức thời ở cự ly gần. Khi tích hợp với hệ thống điều khiển hỏa lực, HUD và cảm biến trên máy bay, phi công có thể nhanh chóng tung loạt bắn ngắn, chính xác ngay sau khi có nghiệm bắn.

Trong không chiến, GSh-301 là phương án cuối cùng hoặc vũ khí kết liễu khi khoảng cách rút ngắn. Trong nhiệm vụ đối đất, pháo hiệu quả trước xe bọc nhẹ, trận địa pháo, radar hoặc mục tiêu lộ thiên trong các cửa sổ thời gian rất ngắn. Các biến thể đạn nổ mạnh, gây cháy và vạch đường, cùng vận tốc đầu nòng cao giúp quỹ đạo tương đối thẳng ở cự ly ngắn, tạo động năng lớn và hỗ trợ giảm thiệt hại ngoài dự kiến.

Sản xuất và bảo đảm hậu cần

Kalashnikov không công bố khách hàng cụ thể, nhưng việc sản xuất GSh-301 được nêu rõ là nhằm duy trì khai thác các phi đội hiện hữu. Trong bối cảnh cường độ hoạt động cao, tuổi thọ nòng pháo, tồn kho phụ tùng và năng lực bảo dưỡng ảnh hưởng trực tiếp đến số lần xuất kích; bảo đảm nguồn cung pháo và linh kiện thay thế vì vậy có ý nghĩa chiến lược.

Doanh nghiệp này nhấn mạnh hiện là nhà sản xuất pháo hàng không duy nhất của Nga. Theo Kalashnikov, việc áp dụng thiết bị sản xuất hiện đại, thép hợp kim chất lượng cao và quy trình cải tiến đã giúp tăng sản lượng trong những năm gần đây. Duy trì dây chuyền ổn định không chỉ bảo đảm cho lực lượng không quân mà còn giảm áp lực lên hệ thống bảo dưỡng, sửa chữa.

Nền tảng tích hợp

GSh-301 là trang bị tiêu chuẩn trên nhiều nền tảng của Nga, gồm Su-35, MiG-29, MiG-29K/KUB, các biến thể Su-27, Su-30 và oanh tạc cơ tiền tuyến Su-34. Trên các máy bay này, pháo gắn trong thân đóng vai trò bổ trợ cho vũ khí dẫn đường, là phương án hỏa lực chi phí thấp và linh hoạt khi cần xác nhận trực quan hoặc sử dụng hỏa lực tương xứng.

Su-35: nền tảng tiêu biểu

Su-35 là tiêm kích đa nhiệm thế hệ 4++, được xem là phiên bản hoàn thiện nhất của dòng Su-27. Máy bay được thiết kế để duy trì ưu thế trên không trong giai đoạn chuyển tiếp, khi Nga chưa đưa vào biên chế rộng rãi tiêm kích thế hệ mới. Thay vì tập trung vào tàng hình, Su-35 ưu tiên sức mạnh động cơ, khả năng cơ động và hỏa lực.

Điểm nổi bật của Su-35 là siêu cơ động nhờ cặp động cơ AL-41F1S với điều khiển vector lực đẩy ba chiều, hỗ trợ lợi thế trong không chiến tầm gần. Theo đánh giá, tốc độ tối đa đạt Mach 2,25 (khoảng 2.778 km/h), ngang ngửa F-22 và nhanh hơn F-35, với khả năng bay siêu hành trình không cần đốt sau. Radar mảng pha Irbis-E công suất lớn cho phép phát hiện từ xa, theo dõi và khóa nhiều mục tiêu, bù đắp cho việc không dùng tàng hình.

Với tải trọng vũ khí khoảng 8 tấn, Su-35 mang đa dạng tên lửa không đối không, không đối đất và bom dẫn đường, đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Sự kết hợp giữa động cơ, điện tử và hỏa lực giúp Su-35 tiếp tục là trụ cột quan trọng của Không quân Nga.