Nga triển khai UAV Geran-5 dùng động cơ phản lực: Bước tiến mới về tốc độ và sức mạnh

Trong những ngày đầu năm 2026, lực lượng phòng không Ukraine tại Kyiv đã ghi nhận sự xuất hiện của một loại mục tiêu bay mới với đặc điểm vận hành khác biệt hoàn toàn so với các dòng máy bay không người lái (UAV) trước đây. Thay vì âm thanh động cơ piston đặc trưng của Geran-2, mẫu UAV mới này sử dụng động cơ phản lực, mang lại tốc độ và khả năng tấn công vượt trội.

Sự thay đổi về cấu trúc khí động học và kích thước

Khác với thiết kế cánh bay (flying-wing) đơn giản của dòng Geran-2 (Shahed-136), biến thể Geran-5 thể hiện một hướng tiếp cận kỹ thuật mới. Dựa trên các mảnh vỡ và hình ảnh trinh sát thu được, Geran-5 có kích thước lớn hơn đáng kể với chiều dài ước tính khoảng 6 mét và sải cánh gần 5,5 mét.

Điểm thay đổi quan trọng nhất là việc chuyển từ thiết kế cánh tam giác liền thân sang cấu hình khí động học truyền thống với thân hình trụ kéo dài, cánh chính thẳng và cụm ổn định đuôi riêng biệt. Cấu hình này giúp máy bay duy trì độ ổn định tốt hơn khi bay ở tốc độ cao và hỗ trợ mang tải trọng nặng hơn trong các chế độ bay phức tạp.

Động cơ tuốc bin phản lực và ưu thế tốc độ

Hệ thống động lực của Geran-5 đã được nâng cấp từ động cơ piston sang động cơ tuốc bin phản lực (turbojet) Telefly. Sự thay đổi này cho phép UAV vượt qua giới hạn tốc độ 180 km/h của các dòng cũ. Tốc độ hành trình cao hơn giúp rút ngắn thời gian phản ứng của lực lượng phòng thủ, làm giảm hiệu quả của các biện pháp đánh chặn tầm thấp như súng máy hạng nặng hoặc pháo phòng không tự hành.

Đạn tuần kích (loitering munition), hay còn gọi là UAV tự sát, là loại vũ khí kết hợp giữa tên lửa và máy bay không người lái. Chúng có khả năng bay lượn trên không trung để quan sát và chờ đợi thời điểm tấn công phù hợp. Khi mục tiêu được xác định thông qua cảm biến quang học hoặc hồng ngoại, thiết bị sẽ lao thẳng vào mục tiêu và kích nổ đầu đạn tự hủy.

Sức mạnh công phá và tầm tác chiến chiến lược

Geran-5 mang theo đầu đạn nặng khoảng 90kg, gần gấp đôi so với mức 50kg trên phiên bản Geran-2. Với lượng thuốc nổ này, UAV có khả năng phá hủy hoàn toàn các mục tiêu kiên cố như trạm biến áp quy mô lớn, kho tàng hoặc các công trình hạ tầng kỹ thuật quan trọng.

Với tầm bay ước tính lên tới 1.000km, Geran-5 đã tiến gần hơn tới khái niệm vũ khí tấn công tầm xa. Khả năng phóng từ sâu trong lãnh thổ và tiếp cận từ nhiều hướng buộc đối phương phải phân tán lực lượng phòng không trên một không gian rộng lớn hơn để bảo vệ các khu vực hậu cần phía Tây.

Hệ thống điện tử và dấu ấn công nghệ

Dù có khung thân mới, hệ thống điện tử của Geran-5 vẫn duy trì tính thực dụng bằng cách sử dụng các linh kiện lưỡng dụng. Hệ thống dẫn đường dựa trên mô-đun định vị vệ tinh Kometa 12 kênh có khả năng chống nhiễu tác chiến điện tử. Bộ xử lý trung tâm tận dụng các nền tảng máy tính nhúng thương mại kết hợp với modem 3G/4G để truyền nhận dữ liệu.

Nhiều chuyên gia quân sự nhận định Geran-5 có mối liên hệ kỹ thuật chặt chẽ với dòng UAV Karrar của Iran, vốn có nguồn gốc từ máy bay mục tiêu MQM-107 Streaker của Mỹ. Những nét tương đồng về cấu trúc khí động học và cách bố trí động cơ cho thấy sự hợp tác kỹ thuật sâu giữa Moscow và Tehran trong việc phát triển các nền tảng tấn công không người lái.

Các hướng phát triển trong tương lai

Nga hiện đang nghiên cứu thêm các phương án triển khai linh hoạt cho Geran-5, bao gồm việc phóng từ các máy bay cường kích như Su-25 để mở rộng tầm hoạt động. Ngoài ra, ý tưởng tích hợp tên lửa không đối không tầm ngắn R-73 để biến UAV này thành một nền tảng đánh chặn các mục tiêu bay chậm như trực thăng cũng đang được xem xét.