Ngân sách F-47 áp đảo F/A-XX trong NDAA quốc phòng 2026
Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Mỹ năm tài chính 2026 phân bổ khoảng 2,6 tỷ đô la cho chương trình F-47 của Không quân, nhưng chỉ 74 triệu đô la cho tiêm kích hạm thế hệ 6 F/A-XX, dưới 1% trong tổng 38 tỷ đô la phát triển và mua sắm máy bay, đồng thời kéo dài vòng đời F/A-18E/F Super Hornet thêm 4.000 giờ bay.
Phiên bản thỏa hiệp của Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Hoa Kỳ (NDAA) cho năm tài chính 2026 cho thấy sự chênh lệch lớn trong phân bổ ngân sách giữa chương trình máy bay chiến đấu thế hệ thứ 6 F-47 của Không quân và chương trình F/A-XX của Hải quân. Theo Defense One, Quốc hội Mỹ cấp đầy đủ kinh phí cho F-47 với khoảng 2,6 tỷ đô la, trong khi chỉ duyệt 74 triệu đô la cho F/A-XX.
Phân bổ ngân sách: F-47 chiếm ưu thế tuyệt đối
Theo thông tin được Defense One đăng tải, phiên bản thỏa hiệp NDAA 2026 phân bổ khoảng 2,6 tỷ đô la cho chương trình F-47 của Không quân Mỹ. Đây là chương trình tiêm kích thế hệ 6, được ưu tiên cấp đủ kinh phí theo đề xuất ban đầu.
Ngược lại, chương trình máy bay chiến đấu thế hệ 6 F/A-XX của Hải quân Mỹ chỉ nhận được 74 triệu đô la cho năm tài chính 2026. Mức này thấp hơn nhiều so với áp lực từ một số nhà lập pháp, những người kiên quyết yêu cầu khởi động toàn diện quá trình phát triển máy bay thay thế cho F/A-18 Super Hornet ngay trong năm nay.
Theo bản tóm tắt dự luật do phe đa số tại Hạ viện soạn thảo, chương trình F/A-XX sẽ chiếm chưa đến 1% trong tổng số 38 tỷ đô la mà NDAA cho phép dành cho việc phát triển, mua sắm và hiện đại hóa máy bay quân sự. Cân đối này được Defense One đánh giá là phản ánh một “chiến thắng” của Nhà Trắng và Lầu Năm Góc trước những yêu cầu thúc đẩy nhanh chương trình F/A-XX từ phía Quốc hội.
Cần lưu ý rằng NDAA là đạo luật ủy quyền, xác định trần và định hướng chi tiêu, trong khi dự luật phân bổ ngân sách chi tiết cho năm 2026 vẫn chưa được công bố. Luật điều chỉnh ngân sách sau đó có thể cung cấp thêm kinh phí, và chương trình F/A-XX vẫn có khả năng nhận tài trợ bổ sung thông qua các khoản mục ngân sách đã được phê duyệt.
F/A-XX bị siết kinh phí sau giai đoạn chuẩn bị
Defense One dẫn một số báo cáo cho biết, vào tháng 3, Hải quân Mỹ đã gần như lựa chọn được nhà thầu giữa Boeing và Northrop Grumman để sản xuất loại máy bay chiến đấu đầy triển vọng F/A-XX. Tuy nhiên, cho đến nay không có quyết định chính thức nào được công bố.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu ngân sách cho năm tài chính 2026 dành cho F/A-XX chỉ giới hạn ở mức 74 triệu đô la, thấp hơn đáng kể so với 454 triệu đô la mà chương trình nhận được năm ngoái. Đây là sự thay đổi lớn về quy mô tài trợ trong giai đoạn được cho là chuyển từ nghiên cứu sang các bước phát triển sâu hơn.
| Giai đoạn ngân sách | Kinh phí cho F/A-XX |
|---|---|
| Năm tài chính trước | 454 triệu đô la |
| Năm tài chính 2026 | 74 triệu đô la |
Mức cắt giảm này khiến tỷ trọng F/A-XX trong tổng ngân sách 38 tỷ đô la cho phát triển, mua sắm và hiện đại hóa máy bay quân sự của Mỹ càng trở nên khiêm tốn. Về mặt chương trình, điều đó có nghĩa là tiến độ F/A-XX trong năm 2026 sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng bổ sung kinh phí thông qua các đạo luật phân bổ ngân sách hoặc điều chuyển từ các khoản mục đã được phê duyệt.
Kéo dài vòng đời F/A-18E/F Super Hornet
Bên cạnh quyết định về F/A-XX, Hải quân Mỹ mới đây đã ký hợp đồng với Boeing để kéo dài tuổi thọ của phi đội F/A-18E/F Super Hornet trên tàu sân bay. Tổng giá trị hợp đồng là 930,77 triệu đô la, bao gồm 60 chiếc Super Hornet.
Trọng tâm của hợp đồng là triển khai chương trình Điều chỉnh Tuổi thọ Sử dụng (Service Life Modification - SLM). Mỗi tiêm kích hạm trong diện nâng cấp sẽ được tăng thêm 4.000 giờ bay. Điều này cho phép kéo dài đáng kể thời gian phục vụ của F/A-18E/F trong biên chế tác chiến trên tàu sân bay.
Song song, chương trình SLM còn tích hợp các bản cập nhật cấu hình Block III cho Super Hornet. Việc kết hợp kéo dài tuổi thọ khung thân với nâng cấp cấu hình cho thấy Hải quân chú trọng duy trì năng lực chiến đấu hiện tại trong khi chương trình F/A-XX chưa được cấp kinh phí tương xứng cho giai đoạn phát triển sâu.
Hàm ý đối với kế hoạch tiêm kích hạm thế hệ 6
Từ góc độ chương trình vũ khí, sự chênh lệch giữa 2,6 tỷ đô la cho F-47 và 74 triệu đô la cho F/A-XX cho thấy ưu tiên ngân sách rõ rệt dành cho chương trình tiêm kích thế hệ 6 của Không quân so với Hải quân trong năm tài chính 2026.
Đối với F/A-XX, tỷ trọng dưới 1% trong tổng 38 tỷ đô la dành cho phát triển, mua sắm và hiện đại hóa máy bay quân sự, cộng với việc giảm mạnh so với mức 454 triệu đô la năm trước, đặt chương trình vào trạng thái phải tiến hành các bước chuẩn bị thận trọng, chờ những điều chỉnh ngân sách tiếp theo.
Việc ký hợp đồng gần 1 tỷ đô la với Boeing để kéo dài tuổi thọ 60 chiếc F/A-18E/F Super Hornet thêm 4.000 giờ bay và đưa lên cấu hình Block III cho thấy Hải quân tập trung duy trì và nâng cấp lực lượng tiêm kích hạm hiện hữu. Về mặt tác chiến, điều này cho phép hạm đội tàu sân bay tiếp tục dựa vào Super Hornet như xương sống, trong khi chương trình F/A-XX bước vào giai đoạn phát triển với mức kinh phí hạn chế.
Trong bối cảnh đó, động thái ngân sách hiện tại có thể được xem như một giải pháp duy trì năng lực chiến đấu trên tàu sân bay thông qua kéo dài vòng đời và nâng cấp F/A-18E/F, song song với việc ưu tiên nguồn lực lớn hơn cho chương trình F-47 của Không quân trong ngắn hạn. Tiến trình phát triển F/A-XX trong các năm tới sẽ phụ thuộc nhiều vào cách Quốc hội Mỹ và Lầu Năm Góc điều chỉnh phân bổ ngân sách trong những chu kỳ NDAA và luật chi tiêu tiếp theo.
