Ngành vũ khí Mỹ tìm thấy phao cứu sinh từ kho samarium ở Pháp

Ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đang đối mặt với thách thức lớn về chuỗi cung ứng sau khi Trung Quốc áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu nguyên tố đất hiếm samarium. Để duy trì hoạt động sản xuất vũ khí chính xác, Washington hiện phải dựa vào một kho dự trữ 200 tấn samarium nitrate từng bị lãng quên tại Pháp.

Vai trò thiết yếu của nam châm SmCo trong vũ khí dẫn đường

Samarium là nguyên liệu chính để sản xuất nam châm vĩnh cửu samarium-cobalt (SmCo), một thành phần không thể thay thế trong lĩnh vực quốc phòng. Loại nam châm này có khả năng chịu nhiệt cực tốt, hoạt động ổn định ở nhiệt độ trên 300°C, vượt xa khả năng của nam châm neodymium thông thường.

Nhờ đặc tính chống ăn mòn và ổn định từ tính trong môi trường khắc nghiệt, SmCo được ứng dụng rộng rãi trong các thiết bị đo lường, cảm biến và hệ thống điều khiển của tiêm kích cũng như tên lửa dẫn đường.

Đáng chú ý, tên lửa hành trình Tomahawk — một trong những vũ khí uy lực nhất của quân đội Mỹ — được trang bị cánh lái sử dụng nam châm SmCo. Việc thiếu hụt vật liệu này đe dọa trực tiếp đến độ chính xác và khả năng tác chiến của các hệ thống phòng thủ quan trọng.

Sự thống trị của Trung Quốc trong chuỗi cung ứng đất hiếm

Mặc dù Mỹ là quốc gia tiên phong phát triển nam châm SmCo, ngành công nghiệp này đã dần dịch chuyển sang Trung Quốc từ những năm 1980. Các yếu tố như trữ lượng dồi dào, quy định môi trường ít nghiêm ngặt và trợ cấp nhà nước đã giúp Trung Quốc chiếm lĩnh thị trường.

Hiện nay, Bắc Kinh kiểm soát khoảng 60% sản lượng đất hiếm toàn cầu và gần như độc quyền nguồn cung nam châm SmCo. Hồi tháng 4, chính phủ Trung Quốc đã hạn chế xuất khẩu samarium nhằm đáp trả các chính sách thuế của Mỹ, khiến các tập đoàn quốc phòng phương Tây rơi vào tình thế khó khăn.

Aisha Haynes, cựu quan chức phụ trách chuỗi cung ứng của Lầu Năm Góc, thừa nhận rằng các dự án phát triển vũ khí mới, bao gồm cả tên lửa siêu vượt âm, đều chịu ảnh hưởng tiêu cực từ biện pháp này.

Kho dự trữ 200 tấn tại Pháp và giải pháp cứu vãn

Trong bối cảnh nguồn dự trữ vơi dần, công ty Less Common Metals (LCM) của Anh đã phát hiện một kho 200 tấn samarium nitrate tại Pháp. Đây là số nguyên liệu được sản xuất từ hàng chục năm trước, thuộc sở hữu của Solvay — công ty hóa chất Bỉ từng dẫn đầu về oxit đất hiếm.

Dây chuyền tinh luyện này đã ngừng hoạt động hơn 20 năm do không thể cạnh tranh về kinh tế với Trung Quốc. Tuy nhiên, Solvay vẫn giữ đủ thiết bị và kiến thức để xử lý kho nguyên liệu này.

Quy trình sản xuất phục vụ quốc phòng

Số samarium từ Pháp đã được LCM vận chuyển tới Anh để chuyển hóa thành kim loại và nấu chảy thành hợp kim. Sau đó, các hợp kim này được đưa tới nhà máy của Arnold Magnetic Technologies (AMT) tại Mỹ để gia công thành nam châm hoàn chỉnh phục vụ quân đội.

Dù chi phí sản xuất đắt hơn từ 5-8 lần so với sản phẩm từ Trung Quốc, kho dự trữ 200 tấn này đã trở thành "phao cứu sinh" giúp ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ duy trì sản xuất trong khoảng một năm tới. Hiện Washington vẫn đang nỗ lực tìm kiếm những nguồn cung thay thế bền vững hơn để thoát khỏi sự phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.