Nghệ An: Chi trả tiền thừa giờ, tránh mỗi trường một phách

Chi trả chưa đồng đều

Kết thúc năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Vinh Phú 1, phường Vinh Phú đã hoàn thành việc chi trả tiền dạy thừa giờ cho giáo viên. Trong đó, mức chi trả cao nhất lên đến gần 50 triệu đồng. Người nhận khoản tiền này là một nữ giáo viên, hiện giữ chức tổ trưởng chuyên môn. Với hệ số lương 5,36 cùng phụ cấp chức vụ và các khoản phụ cấp khác, khi tiền dạy thừa giờ được tính theo mức 150% tiền lương của một tiết dạy thông thường, số tiền cô nhận được cao hơn so với những giáo viên khác dù có cùng số tiết dạy thêm.

Theo cô Trần Thị Nga - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Vinh Phú 1, nguyên nhân chủ yếu khiến giáo viên phải dạy thêm giờ là tình trạng thiếu giáo viên đứng lớp. Trong năm học vừa qua, tỷ lệ giáo viên/lớp của nhà trường chỉ đạt khoảng 1,31, thấp hơn tỷ lệ chung khoảng 1,37 và định mức của ngành là 1,5. Toàn trường còn thiếu khoảng 7 giáo viên, vì vậy đội ngũ hiện có phải đảm nhận thêm một phần tiết dạy để bảo đảm đủ thời lượng chương trình.

Qua tổng hợp, bình quân mỗi giáo viên trong trường dạy thừa khoảng 1-2 tiết/tuần, tương đương khoảng 76 tiết trong năm học 35 tuần. Với mức chi trả hơn 300.000 đồng/tiết trong học kỳ II, một giáo viên có thể nhận thêm hơn 21 triệu đồng tiền thừa giờ, tùy thuộc số tiết thực tế và hệ số lương.

Tuy nhiên, mức chi trả giữa hai học kỳ tại nhà trường có sự khác biệt khá lớn. Cô Trần Thị Nga cho biết, trong học kỳ II, mỗi tiết dạy thừa được nhà trường chi trả hơn 300.000 đồng, trên cơ sở nguồn kinh phí từ tiền học phí. Trong khi đó, ở học kỳ I, do thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ và nguồn tiết kiệm ngân sách, mức chi trả chỉ khoảng 60.000 đồng/tiết.

Tính chung cả năm học, tổng kinh phí Trường Tiểu học Vinh Phú 1 dành để chi trả tiền dạy thừa giờ cho giáo viên lên tới gần 800 triệu đồng.

Tại Trường THCS và THPT Nghi Lộc 5, tiền thừa giờ hiện được chi trả cho giáo viên với mức 72.000 đồng/tiết, áp dụng thống nhất trong toàn trường. Theo cô Dương Thị Hoa - Phó Hiệu trưởng nhà trường, mức chi này được thực hiện theo quy chế chi tiêu nội bộ và đã được thống nhất trong đội ngũ giáo viên.

Lý giải việc nhà trường chưa thực hiện chi trả theo mức tính của Thông tư 21, cô Hoa cho biết, khó khăn hiện nay chủ yếu liên quan đến nguồn kinh phí. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nguồn kinh phí cấp về xã có những khoản thuộc nguồn 12 - kinh phí không giao tự chủ, không giao khoán. Khoản kinh phí này không nằm trong nguồn để nhà trường chủ động chi trả tiền dạy thêm giờ.

Theo cô Hoa, nếu kinh phí được bố trí ở nguồn 13 - nguồn ngân sách nhà nước cấp theo định mức biên chế, hoạt động thường xuyên hằng năm và được giao để nhà trường chủ động sử dụng, trong đó có chi trả tiền lương và tiền dạy thêm giờ, việc thanh toán cho giáo viên sẽ thuận lợi hơn.

Bất cập tương tự cũng được phản ánh tại nhiều trường học trên địa bàn xã Đức Châu. Theo nhiều giáo viên, trong năm học vừa qua, tiền thừa giờ được chi trả với mức từ 40.000 - 80.000 đồng/tiết, tùy từng trường. Mức chi này thấp hơn đáng kể so với cách tính tiền dạy thêm giờ theo quy định hiện hành, trong khi số tiết dạy vượt định mức vẫn được giáo viên thực hiện đầy đủ.

Thầy Nguyễn Hải Đông - Hiệu trưởng Trường THCS Hồng Phong, xã Đức Châu cho biết, nếu tính theo quy định, mức chi trả tiền thừa giờ của giáo viên trong trường gần 400.000 đồng/tiết. Tuy nhiên, thời điểm chi trả vào cuối tháng 5, nhà trường mới được cấp bù học phí 500 triệu đồng, chỉ bằng khoảng 1/5 nhu cầu tính theo số học sinh toàn trường. Vì vậy, nguồn kinh phí không đủ để chi trả tiền thừa giờ theo Thông tư 21.

“

Ban đầu, trường chỉ mới trả được 50.000 đồng/tiết. Đến cuối tháng 8, trường được cấp bù thêm hơn 1 tỷ đồng. Tuy nhiên, do mới sáp nhập, khoản tiền này chưa chuyển về kho bạc nên nhà trường chưa thể tiếp tục chi trả cho giáo viên.

Thầy Nguyễn Hải Đông - Hiệu trưởng Trường THCS Hồng Phong, xã Đức Châu

Áp lực do thiếu giáo viên

Từ thực tế tại các trường cho thấy, số tiền phải chi trả cho giáo viên dạy thừa giờ có mối liên hệ trực tiếp với tình trạng thiếu giáo viên. Trường càng thiếu giáo viên, số tiết dạy thêm của đội ngũ hiện có càng tăng, kéo theo nhu cầu kinh phí chi trả càng lớn. Trong khi đó, khả năng cân đối nguồn kinh phí giữa các trường, các địa phương lại không giống nhau.

Tại Trường THCS Thành Vinh 1, phường Thành Vinh, thầy Nguyễn Minh Khoa - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, hiện tỷ lệ giáo viên của trường mới đạt khoảng 1,5-1,52 giáo viên/lớp, trong khi theo định mức phải đạt 1,9 giáo viên/lớp. Tính chung ở 2 cơ sở, nhà trường đang thiếu khoảng 25 giáo viên.

Do thiếu giáo viên, nhiều giáo viên phải đảm nhận thêm tiết dạy, đặc biệt là các tiết dạy buổi 2 hoặc những giờ phát sinh do được phân công thêm nhiệm vụ. Nếu tính tiền dạy thêm giờ theo quy định tại Thông tư 21, kinh phí cần chi trả sẽ rất lớn, vượt quá khả năng cân đối của nhà trường với số tiền lên tới khoảng 4 tỷ đồng. Trong khi nguồn kinh phí ngân sách được cấp cho nhà trường còn hạn chế. Đó là lý do trong năm học trước, nhà trường và giáo viên đã thống nhất mức chi khoảng 70.000 đồng/tiết đối với các tiết thừa giờ.

Để giảm số tiết dạy thừa giờ và áp lực kinh phí, năm học này nhà trường lựa chọn phương án hợp đồng thêm giáo viên thay vì để toàn bộ số giờ thiếu được phân bổ cho giáo viên cơ hữu. Đầu năm học, trường đã hợp đồng khoảng 14 giáo viên cho 2 cơ sở. Theo tính toán của nhà trường, phương án hợp đồng giáo viên cần khoảng 1 tỷ đồng kinh phí, thấp hơn đáng kể so với khoảng 4 tỷ đồng nếu phải bố trí kinh phí để chi trả toàn bộ số tiết dạy thừa theo cách tính của Thông tư 21.

Áp dụng đúng công thức, đối tượng

Trao đổi về những khó khăn trong việc chi trả tiền dạy thêm giờ cho giáo viên theo Thông tư số 21/2025/TT-BGDĐT, ông Nguyễn Xuân Kính - Phó Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết, vướng mắc lớn nhất hiện nay là nguồn kinh phí chưa đáp ứng được yêu cầu chi trả theo quy định.

Theo ông Kính, nếu thực hiện theo Thông tư 21, tiền dạy thêm giờ của giáo viên phải được tính đầy đủ dựa trên tiền lương và số tiết dạy thực tế. Tuy nhiên, nguồn kinh phí bố trí cho các trường hiện nay không đủ để thực hiện việc chi trả ở mức này.

“

Trước đây, các nhà trường còn có nguồn thu từ hoạt động dạy thêm, học thêm để bổ sung cho nguồn kinh phí chi trả. Tuy nhiên, khi thực hiện Thông tư số 29, các trường không còn nguồn thu từ khoản này như trước, trong khi kinh phí hoạt động chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Ông Nguyễn Xuân Kính - Phó Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo

Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo cũng cho rằng, hằng năm các đơn vị đều tổng hợp nhu cầu, đề xuất gửi Sở Tài chính để tham mưu bố trí kinh phí. Tuy nhiên, do khả năng cân đối ngân sách còn hạn chế nên nguồn kinh phí được cấp mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu. Tại nhiều địa phương, mức chi trả tiền thừa giờ cho giáo viên hiện chỉ đạt khoảng 60-70% so với mức tính theo quy định.

Trường hợp thực hiện được việc chi trả đầy đủ chủ yếu là một số trường tiểu học trên địa bàn thành phố Vinh trước đây, do các đơn vị này còn tận dụng được nguồn học phí, học phí cấp bù từ những năm trước để bổ sung cho việc chi trả.

Ngoài lý do trên, do không có đủ nguồn để chi trả theo công thức của Thông tư 21, một số đơn vị tự xây dựng mức chi, dẫn đến tình trạng mỗi trường thực hiện một cách khác nhau, có nơi tính theo mức tiền cố định cho mỗi tiết, có nơi áp dụng cách tính khác.

Để khắc phục tình trạng này, ngày 23/9, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản hướng dẫn bổ sung nhằm thống nhất cách thực hiện giữa các đơn vị. Theo đó, các trường vẫn phải xác định tiền dạy thêm giờ theo công thức của Thông tư 21, nhưng căn cứ vào nguồn kinh phí thực tế được bố trí để xác định hệ số K.

Cụ thể, tổng số tiền theo công thức của Thông tư 21 được xác định trước, sau đó căn cứ tổng nguồn kinh phí thực tế được cấp để xác định hệ số K và phân bổ cho giáo viên. Cách làm này nhằm bảo đảm việc tính toán có cơ sở, thống nhất giữa các đơn vị, đồng thời phù hợp với khả năng nguồn kinh phí hiện có.

Đối với những đơn vị đã thực hiện chi trả tiền thừa giờ trước khi có hướng dẫn thống nhất, ông Kính cho biết Sở cũng đã yêu cầu rà soát lại cách thực hiện. Với những đơn vị đã tự thực hiện việc chi trả không đúng với hướng dẫn, nhà trường phải chịu trách nhiệm về việc thực hiện của mình, đồng thời rà soát để có phương án xử lý phù hợp theo quy định.