Nghệ An dồn lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Từ quy hoạch đến điều chỉnh quy hoạch: Mở đường cho không gian phát triển mới

Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XX đã xác định mục tiêu: Phấn đấu đến năm 2030, Nghệ An trở thành tỉnh khá của cả nước, cực tăng trưởng tầm quốc gia; là trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ về công nghiệp và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, y tế, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, thương mại, logistics, du lịch… Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, Nghệ An đặt ra mục tiêu tăng trưởng 10,5-11,5%. Mức tăng trưởng này, theo ông Trịnh Thanh Hải - Giám đốc Sở Tài chính là phù hợp, vì không thể đưa thấp hơn Chính phủ quy định, và nếu đưa cao hơn thì cũng không có cơ sở để thực hiện.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu ấy, phải tạo ra những động lực tăng trưởng mới, mở rộng dư địa phát triển và tháo gỡ những điểm nghẽn đã tồn tại nhiều năm. Trong đó, quy hoạch phải đi trước một bước và được xem là “đường băng” cho tăng trưởng; đồng thời phải song hành với đầu tư hạ tầng, cải cách thể chế và khơi thông nguồn lực.

Trong nhiều năm, một trong những rào cản lớn nhất của tăng trưởng là sự giới hạn về không gian phát triển. Nhiều khu vực có tiềm năng nhưng chưa được khai thác hiệu quả do quy hoạch chưa theo kịp thực tiễn, một số đồ án bộc lộ bất cập sau quá trình triển khai. Nhận diện rõ điều này, Nghệ An đang từng bước thực hiện quy hoạch bài bản, đồng thời quyết liệt điều chỉnh những quy hoạch không còn phù hợp với bối cảnh mới.

Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã định hình rõ các hành lang kinh tế, cực tăng trưởng và không gian phát triển chiến lược như Khu kinh tế Đông Nam, đô thị Vinh (cũ) mở rộng, hành lang ven biển, các trung tâm logistics, công nghiệp và dịch vụ mới. Đây không chỉ là bản định hướng, mà là “khung xương” để phân bổ nguồn lực, thu hút đầu tư và tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng hiện đại. Hàng loạt quy hoạch phân khu, quy hoạch ngành, quy hoạch đô thị đang được rà soát để cập nhật theo thực tiễn mới.

Điển hình là việc điều chỉnh quy hoạch hai bên đại lộ Vinh - Cửa Lò. Sau nhiều năm triển khai, quy hoạch cũ đã bộc lộ những hạn chế về quy mô dân số, phân bổ chức năng và tính kết nối không gian. Trong khi đó, tốc độ đô thị hóa, sự phát triển công nghiệp và việc mở rộng địa giới hành chính đã làm thay đổi căn bản nhu cầu phát triển. Nếu giữ nguyên quy hoạch cũ, nguy cơ “lệch pha” với thực tiễn là rất rõ. Chính vì vậy, việc điều chỉnh quy hoạch được xem là bước đi tất yếu.

Theo định hướng mới, đại lộ Vinh - Cửa Lò không chỉ còn là tuyến giao thông dài hơn 11km nối đô thị với biển, mà sẽ trở thành trục phát triển chiến lược, hình thành chuỗi đô thị - dịch vụ - du lịch hiện đại. Các chỉ tiêu về sử dụng đất, dân số, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đang được rà soát toàn diện để đảm bảo tính khả thi và tạo dư địa phát triển dài hạn. Không gian kiến trúc được kiểm soát để vừa tạo điểm nhấn hiện đại, vừa phù hợp với tĩnh không hàng không của sân bay Vinh.

Ông Nguyễn Đức Thọ - Chủ tịch UBND xã Đông Lộc cho biết: Kịp thời triển khai việc điều chỉnh quy hoạch là hết sức cần thiết, bên cạnh đó cần đảm bảo không vi phạm quy hoạch và cũng cần đảm bảo các quyền của công dân trong sử dụng đất, sở hữu đất.

Tại khu vực biển Cửa Lò, việc mở rộng quy hoạch Khu lâm viên phía Đông đường Bình Minh với quy mô hơn 73ha đang mở ra không gian phát triển mới cho đô thị biển. Đây không chỉ là bài toán khai thác quỹ đất ven biển hiệu quả hơn, mà còn hướng đến tạo ra các sản phẩm du lịch chất lượng cao, nâng cao sức cạnh tranh của địa phương.

Ở diễn biến khác, việc hoàn thiện quy hoạch Khu kinh tế Đông Nam đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 đang tạo nền móng cho một cực tăng trưởng công nghiệp quy mô lớn. Khu kinh tế này được kỳ vọng trở thành “đầu tàu” dẫn dắt tăng trưởng với hàng loạt khu công nghiệp mới, các dự án FDI quy mô lớn và hệ sinh thái công nghiệp hiện đại. Ở các phường xã các quy hoạch đang được xem xét, điều chỉnh lại. Nhìn sâu hơn, câu chuyện điều chỉnh quy hoạch ở Nghệ An cho thấy một thay đổi quan trọng trong tư duy phát triển: Quy hoạch phải thích ứng với thực tiễn thay đổi nhanh chóng. Việc điều chỉnh không phải phủ nhận quy hoạch cũ, mà là làm cho quy hoạch tốt hơn, phù hợp hơn với bối cảnh mới.

Dẫu vậy, quy hoạch tốt vẫn chưa phải điều kiện đủ. Tính đồng bộ giữa các loại quy hoạch và giữ không vi phạm quy hoạch là những điểm nghẽn cần tiếp tục được tháo gỡ để trở thành động lực cho tăng trưởng hai con số.

Từ hạ tầng chiến lược đến xử lý các điểm nghẽn phát triển

Nếu quy hoạch là “đường băng”, thì hạ tầng và nguồn lực chính là “động cơ” để nền kinh tế cất cánh. Chính phủ đã xác định rõ trong chiến lược phát triển giai đoạn mới, đột phá về hạ tầng là một trong ba đột phá chiến lược quan trọng nhất. Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh việc tập trung triển khai các dự án trọng điểm về giao thông đường bộ, đường sắt, cảng biển, hàng không và năng lượng; đồng thời, điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.

Đối với Nghệ An, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết khi tỉnh đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn rất nhiều so với giai đoạn trước. Những năm gần đây, hàng loạt công trình hạ tầng chiến lược được đầu tư như cao tốc Bắc - Nam, đường ven biển, nâng cấp hệ thống logistics, mở rộng các khu công nghiệp… đã từng bước tạo diện mạo phát triển mới.

Muốn thu hút các dự án công nghệ cao, công nghiệp chế biến chế tạo hoặc các trung tâm logistics quy mô lớn, Nghệ An buộc phải đi trước về giao thông, năng lượng, đô thị và hạ tầng số. Cảng biển nước sâu, Nhà máy Điện khí LNG vì thế đang được triển khai tích cực.

Song song với đầu tư hạ tầng, một yêu cầu cấp bách khác là phải giải quyết triệt để các dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài - những “cục máu đông” làm lãng phí nguồn lực phát triển. Mới đây, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã thành lập Ban Chỉ đạo xử lý các dự án chậm tiến độ, tồn đọng, vướng mắc kéo dài được xem là bước đi mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của tỉnh.

Không chỉ dừng ở việc kiểm tra, rà soát, Ban Chỉ đạo phân công theo cơ chế rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền nhằm xử lý dứt điểm các điểm nghẽn nhiều năm qua, xử lý rốt ráo một số dự án kéo dài nhiều năm, tạo dư địa cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự tham gia phát triển.

Một vấn đề quan trọng khác được đặt ra là khơi thông nguồn lực thông qua cải cách thể chế và thủ tục hành chính. Theo định hướng của Nghệ An, thời gian tới tỉnh sẽ tập trung rà soát, đánh giá toàn diện hiệu quả các nghị quyết đã ban hành; kịp thời điều chỉnh, thay thế hoặc bãi bỏ những cơ chế, chính sách không còn phù hợp với thực tiễn hoặc không đủ nguồn lực thực hiện.

Theo đồng chí Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng giai đoạn 2026-2030, Nghệ An xác định “đột phá thể chế” là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. HĐND tỉnh sẽ ưu tiên ban hành các nghị quyết thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội một cách kịp thời, khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực then chốt, tháo gỡ các điểm nghẽn, rào cản và tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho phát triển. Tạo các cơ chế chính sách đồng bộ và bền vững các trụ cột kinh tế: Công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và kinh tế biển. Cùng với đó, tiến hành rà soát, đánh giá lại các quy hoạch, hiệu quả việc thực hiện các nghị quyết đã ban hành, kịp thời điều chỉnh, thay thế, bãi bỏ những nghị quyết không hiệu quả nhằm phát huy tối đa hiệu quả các nguồn lực của tỉnh. Song song với việc ban hành Nghị quyết, HĐND tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh việc thực hiện chức năng giám sát, đồng hành cùng UBND tỉnh trong triển khai nghị quyết.

Cùng với đó, hoạt động giám sát của HĐND tỉnh sẽ tập trung vào những lĩnh vực có tác động lớn đến tăng trưởng, nhất là việc thực hiện các mục tiêu của Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra, qua đó, kịp thời phát hiện bất cập để kiến nghị tháo gỡ.

Hành trình hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số của Nghệ An không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ, mà trước hết là chất lượng của tư duy phát triển và năng lực tổ chức thực hiện.

Kết quả thu hút đầu tư đứng thứ 2 cả nước trong 4 tháng đầu năm, số doanh nghiệp thành lập mới tăng nhanh, hạ tầng được đẩy mạnh minh chứng cho các mục tiêu đang hiện hữu. Quy hoạch phải thực sự đi trước một bước, liên tục được rà soát, điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn mới, tạo không gian và dư địa cho các động lực tăng trưởng.