Nghệ An: Nhu cầu sử dụng điện mặt trời tăng mạnh

Nhu cầu tăng nhanh

Ông Lê Khắc Bình - Giám đốc Công ty CP Greentech miền Trung, đơn vị chuyên lắp đặt các công trình điện mặt trời mái nhà quy mô lớn địa bàn Nghệ An chia sẻ xen lẫn niềm vui: Từ khi Nghị định 58/2025/NĐ-CP có hiệu lực và nhất là đầu năm 2026 đến nay, các hợp đồng lắp đặt điện mặt trời mái nhà gia tăng, từ quy mô nhỏ là 3-5 kWp tại gia đình các hộ dân cho đến quy mô vừa và lớn tại các nhà xưởng, khu, cụm công nghiệp, từ 50 kWp đến 100 kWp và tối đa 1 MWp. Nhu cầu lắp đặt điện mặt trời tăng cao, mỗi ngày có từ 1-2 hợp đồng, cá biệt ngày 25/3 có 5 đơn hàng lắp đặt. Càng đến mùa hè, nhu cầu lắp càng nhiều nên công ty có hàng chục thợ làm liên tục và đang tuyển thêm thợ để lắp đặt cho khách.

Đại diện đơn vị này cũng cho biết, so với trước đây, chi phí lắp đặt điện mặt trời mái nhà đã giảm tới gần 1 nửa. Tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng điện của từng nhà và vài yếu tố khác, có hộ lắp nhỏ thì 4 - 5 kWp và lớn khoảng 25-30 kWp, kinh phí từ 70 đến 200 triệu đồng. Chi phí lắp tùy thuộc vào bộ lưu điện, nếu chỉ lắp pin và bộ chuyển đổi thì khoảng 6 triệu đồng/1 kWp; còn nếu lắp pin kèm bộ lưu điện thì gấp đôi. Ví dụ nếu lắp pin 8 kWp kèm bộ lưu 6 kW thì tổng chi phí là 100 triệu đồng.

Tương tự, theo ông Lưu Đức, tư vấn lắp đặt điện mặt trời mái nhà vùng Bắc Nghệ An cho biết: trước đây lắp đặt pin mặt trời giá cao nên nhiều người ngại nhưng nay giá rẻ nên gia đình có mức tiêu thụ tiền điện trên 5 triệu rất quan tâm. Thực tế cho thấy gia đình nào có kinh doanh tạp hoá, quán ăn hay kho đông lạnh... lắp điện mặt trời là hiệu quả nhất.

Đối với dịch vụ bán cà phê và siêu thị mi ni, anh Trần Sơn ở số 63 Đinh Lễ (phường Trường Vinh), cho biết: Mùa Hè Nghệ An khá nóng, trước đây mỗi tháng dùng điện lưới trả từ 15 -16 triệu đồng. Giữa năm 2025, tình cờ được 1 đơn vị tư vấn nên 2 vợ chồng đầu tư 180 triệu đồng để lắp điện mặt trời mái nhà, công suất 30 kWp, từ khi lắp xong, mỗi tháng tiền điện khoảng 5 triệu đồng và điện phục vụ khách hàng thoải mái. Đợt bão vừa qua, do lắp đặt cẩn thận nên sau bão không bị hư hỏng và vẫn dùng tốt.

Với lợi ích khá rõ, ngày càng có nhiều gia đình đã chủ động tìm hiểu kỹ về công suất, hiệu quả đầu tư, thời gian hoàn vốn cũng như các yếu tố kỹ thuật liên quan. Trước khi lắp, nhiều hộ còn tham khảo từ nhiều kênh khác nhau, so sánh giữa các nhà cung cấp, quan tâm đến chế độ bảo hành, tuổi thọ thiết bị...

Anh Trần Ngọc Cường ở xã Quỳnh Phú vừa đầu tư gần 200 triệu đồng lắp đặt điện mặt trời mái nhà công suất 16 kWp và bộ lưu điện 32 kWh cho biết: "Trước khi đầu tư cũng cân nhắc kỹ, nhà nhiều thế hệ và sử dụng nhiều thiết bị điện nên ngay khi quyết định làm nhà thì tôi đã mời thợ về lắp điện năng lượng luôn. Từ khi lắp điện mặt trời đến nay được 5 tháng, gia đình dùng điện thoải mái".

Không chỉ các hộ có lượng tiêu thụ điện hàng tháng từ 10 triệu đồng trở lên nên lắp đặt điện mặt trời mái nhà mà gần đây, để tiết giảm chi phí sản xuất và chủ động nguồn điện, nhiều nhà máy tại các khu, cụm công nghiệp còn tận dụng mặt bằng trên mái nhà xưởng để lắp đặt điện mặt trời phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Tổng Công ty may Minh Anh Kim Liên là điển hình trong vòng 2 năm lại đây đã đầu tư hàng chục tỷ đồng để lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại các nhà máy Minh Anh Kim Liên (KCN Bắc Vinh), Minh Anh Đô Lương và mới đây là Minh Anh Tân Kỳ. Ông Trần Văn Thành - Giám đốc sản xuất Nhà máy Minh Anh Kim Liên chia sẻ: Đầu tư lắp đặt điện mặt trời mái nhà giúp công ty đạt lợi ích kép: Về kinh tế tiết kiệm chi phí; đồng thời, nguồn điện tự sản xuất giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong hoạt động sản xuất, đặc biệt dịp cao điểm nắng nóng gây quá tải, thiếu điện.

Một lợi thế là thời điểm xưởng sản xuất tại các KCN chủ yếu vào ban ngày nắng nóng nên hệ thống điện mặt trời phát huy hiệu quả nhất, các nhà máy có thể tận dụng tối đa nguồn năng lượng này để sản xuất mà không phải đầu tư bộ lưu điện quá lớn, gây tốn kém.

“

Sở dĩ các doanh nghiệp dệt may ưu tiên đầu tư cho năng lượng tái tạo, còn là cơ hội tận dụng các ưu đãi từ các Hiệp định thương mại thế hệ mới Việt Nam - EU (EVWTA) vì các thị trường xuất khẩu lớn như châu Âu, Mỹ luôn ưu tiên có sản phẩm đến từ quốc gia thực hành tăng trưởng xanh, dùng năng lượng tái tạo.

Ông Nguyễn Văn Hiệp - Trưởng Phòng quản lý Thương mại, Sở Công Thương

Qua tìm hiểu, được biết, nhằm tận dụng mặt bằng nhà xưởng và tiết giảm chi phí, một số doanh nghiệp FDI tại Khu công nghiệp VSIP và WHA đã đầu tư mời các nhà cung cấp lắp đặt điện năng lượng trên mái nhà xưởng. Theo thống kê sơ bộ của nhà đầu tư kinh doanh hạ tầng 2 KCN trên thì tổng công suất các dự án năng lượng tái tạo tại các KCN ước đạt gần 5MW.

Chuyển dần sang sản xuất xanh và sạch

Nếu như cách đây khoảng 5 năm, để đầu tư một hệ thống điện mặt trời công suất 8-10 kWp cho gia đình cần chi phí từ 130-150 triệu đồng, thì nay mức đầu tư đã giảm gần một nửa. Khi thông tin về giá vật tư, thiết bị ngày càng hợp lý, minh bạch và đội ngũ tư vấn thi công ngày càng chuyên nghiệp, có sự cạnh tranh nên người dân an tâm lắp đặt.

Sở Công Thương cũng khuyến cáo người dân lựa chọn doanh nghiệp, đơn vị có uy tín, có năng lực kỹ thuật, minh bạch về giá cả, bảo hành rõ ràng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành. Đồng thời, sau khi lắp đặt, người sử dụng cũng cần được tập huấn kỹ về cách vận hành, vệ sinh, bảo dưỡng hệ thống nhằm khai thác tối đa hiệu quả tích điện kéo dài.

Ở góc độ doanh nghiệp, việc đầu tư điện mặt trời không chỉ dừng lại ở mục tiêu tiết giảm chi phí mà còn là xu thế của doanh nghiệp thời hội nhập.

Hiện nay, các doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu buộc phải xây dựng lộ trình đầu tư cho năng lượng sạch, hướng tới sản xuất xanh và bền vững. Theo các chuyên gia, tại Nghệ An, do nằm ở vùng thường xuyên có bão gió nên phương án thi công lắp đặt điện mặt trời nên có bản thiết kế từ đầu, lắp đặt chắc chắn và khi có mưa bão cần được gia cố nhằm hạn chế thiệt hại đối với tấm pin.

Bà Lê Thị Thu Hường - Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương cho biết: Từ khi có Nghị định 58/2025/NĐ-CP các dự án lắp đặt điện mặt trời mái nhà tăng nhiều. Tuy vậy, so với các địa phương, số lượng doanh nghiệp đầu tư cho năng lượng tái tạo tại Nghệ An chưa nhiều; quy mô các dự án chưa lớn. Theo thống kê sơ bộ, năm 2025 và 2026 có 16 dự án, doanh nghiệp FDI tại KCN lắp đặt năng lượng mặt trời áp mái với tổng công suất trên 63 ngàn kWp và bộ lưu điện 4.500 k Wh; tổng cộng cả tỉnh khoảng gần 80 MWp. Trong bối cảnh giá xăng, dầu tăng cao mạnh khiến chi phí đầu vào sản xuất kinh doanh tăng và để tiết giảm chi phí, việc các doanh nghiệp, hộ kinh doanh đầu tư chuyển đổi sang năng lượng điện tái tạo là một lợi thế.

“

Nghị định số 58/2025/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Điện lực, hộ gia đình, cơ sở kinh doanh nhỏ lắp đặt sản xuất điện, tự dùng, công suất dưới 100 kWp không phải đăng ký, trường hợp thừa thì bán lên lưới điện không quá 20% công suất. Tương tự, đơn vị hành chính sự nghiệp bố trí ngân sách đầu tư lắp đặt điện mặt trời tự sản, tự tiêu chỉ cần gửi thông báo, đăng ký với điện lực địa phương, không phải xin phép hay chờ phê duyệt.