Nghệ An tập trung phát triển chuỗi thực phẩm an toàn

Nâng cao chất lượng từ khâu sản xuất và chế biến

Những năm gần đây, ngành nông nghiệp Nghệ An duy trì vai trò then chốt trong phát triển kinh tế- xã hội, với diện tích và sản lượng nhiều loại cây trồng chủ lực như lúa, ngô, chè, cam, rau màu… cơ bản ổn định. Tuy nhiên, sản xuất truyền thống vẫn còn phổ biến, quy mô nhỏ lẻ, manh mún khiến giá trị gia tăng chưa cao và khó cạnh tranh trên thị trường.

Xây dựng các chuỗi cung cấp thực phẩm an toàn sản phẩm nông, lâm, thủy sản có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, góp phần nâng cao ý thức về đảm bảo thực phẩm an toàn cho các tổ chức, cá nhân tham gia sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, nó cũng giúp cho các cơ quan quản lý xác định được các khâu trọng yếu trong hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra nhằm nâng cao hiệu quả, tăng cường phối hợp công tác quản lý ATTP. Mô hình được giám sát đảm bảo rằng các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh tham gia trong chuỗi có thể cung cấp cho người tiêu dùng những sản phẩm an toàn.

Để xây dựng chuỗi thực phẩm an toàn thành công, Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường xác định khâu sản xuất ban đầu là một trong những khâu quan trọng nhất. "Quản lý ATTP phải được thực hiện trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cơ sở phân tích nguy cơ đối với ATTP. Bởi vậy, xây dựng và phát triển các chuỗi thực phẩm an toàn "Từ trang trại đến bàn ăn" là một giải pháp có tính đột phá và bền vững để quản lý tốt chất lượng ATTP, đồng thời đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng”, ông Nguyễn Văn Hà, Chi cục Trưởng chia sẻ.

Trước thực tiễn sản xuất hiện nay, để có thể nâng cao chất lượng sản phẩm, thì việc áp dụng quy trình thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) được coi là một hướng đi tất yếu. VietGAP không chỉ giúp nông dân thay đổi tập quán canh tác theo hướng khoa học, kiểm soát tốt hơn việc sử dụng phân bón, thuốc BVTV mà còn giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế dịch hại.

Quan trọng hơn, sản phẩm được chứng nhận VietGAP nâng cao uy tín, tạo lợi thế khi tiếp cận các hệ thống phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu. Thực tế, các mô hình rau, quả, chè, cam sản xuất theo VietGAP đã mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, tăng thu nhập 1,2-1,5 lần so với sản xuất thông thường. Có thể khẳng định, VietGAP vừa là giải pháp nâng cao chất lượng nông sản, vừa là động lực thúc đẩy tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững và gắn với xây dựng thương hiệu địa phương.

Từ đầu năm đến nay, Chi cục đã tập trung xây dựng các mô hình đảm bảo ATTP, như mô hình trồng 7,9 ha chè theo tiêu chuẩn VietGAP tại xã Con Cuông (năm 2024 đã hỗ trợ xây dựng 6,2 ha); 50 ha dứa VietGAP tại xã Quỳnh Thắng; 5 ha lúa VietGAP tại xã Anh Sơn Đông; 2.500 m2 rau củ quả VietGAP tại xã Thuần Trung. Trong năm, đơn vị cũng xây dựng 3 mô hình sơ chế, chế biến nông lâm thủy sản theo tiêu chuẩn HACCP gồm mô hình chế biến rau, củ, quả tại phường Trường Vinh, chế biến gạo tại xã Yên Thành và chế biến thủy sản tại phường Quỳnh Mai. Đây là những sản phẩm chủ lực, phù hợp điều kiện tự nhiên và định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh.

Chuyển giao quy trình, công nghệ chế biến thịt và các sản phẩm từ thịt tại Công ty TNHH Mamifarm (xã Phúc Lộc) là một mô hình được Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường triển khai trong năm qua, nhằm khắc phục các hạn chế khi đa phần cơ sở chế biến thực phẩm từ thịt, mặc dù nhu cầu thị trường rất lớn, nhưng vẫn ở quy mô vừa và nhỏ, chưa áp dụng nhiều công nghệ tiên tiến, sản phẩm còn hạn chế về mẫu mã, thời gian bảo quản và khả năng cạnh tranh với các thương hiệu lớn.

Ông Nguyễn Thái Tuấn, Trưởng phòng Nghiệp vụ Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, cho biết: Công ty TNHH Mamifarm thiếu công nghệ chế biến hiện đại, các công đoạn chủ yếu thủ công, quy trình chưa chuẩn hóa nên khó mở rộng quy mô; sản phẩm chưa có bao bì nhãn hiệu chuyên nghiệp, chưa đăng ký nhãn hiệu, chưa có chiến lược tiếp thị bài bản; chủ yếu tiêu thụ nội vùng, chưa thâm nhập các kênh phân phối lớn như siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và gặp khó khăn khi thực hiện các quy trình công bố chất lượng, kiểm nghiệm sản phẩm.

Để giúp đơn vị khắc phục những vấn đề đó, Chi cục đã tiến hành tập huấn chuyển giao công nghệ về Quy trình chế biến thịt theo GMP, Nguyên tắc HACCP, phòng ngừa rủi ro ATTP, hỗ trợ xây dựng và giám sát thực hiện quy trình trên thực tế; hỗ trợ thiết kế nhãn và in tem sản phẩm, xây dựng thương hiệu đặc sản địa phương… Đến nay, sản phẩm của Công ty đã có mặt tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Hà Nội, tham gia các Hội chợ thương mại trong năm, ký kết hợp đồng với 5 siêu thị và 12 cửa hàng tiện lợi.

“

Sau khi được hỗ trợ, hiện chúng tôi đã chuẩn hóa quy trình sản xuất theo GMP, HACCP. Thời hạn bảo quản sản phẩm tăng trung bình 20-30%, chất lượng sản phẩm đồng đều, hạn chế lỗi cảm quan.

Trần Thị Thu Hằng, Giám đốc Công ty TNHH Mamifarm

Tăng cường áp dụng quy trình sản xuất tiên tiến

Thời gian qua, Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường đã tập trung hỗ trợ các HTX, trang trại và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như HACCP/ISO, giúp hỗ trợ các cơ sở chế biến quy mô lớn đạt các tiêu chuẩn này để kiểm soát các mối nguy về an toàn trong quá trình chế biến và bảo quản.

Chi cục đã tập trung hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến nông lâm thuỷ sản hàng trăm nghìn tem, nhãn, hộp và túi đựng sản phẩm, hàng nghìn túi kg hút chân không; xây dựng phần mềm về truy xuất nguồn gốc, thiết kế và cung cấp hàng trăm mã QRcode cho các cơ sở sản xuất để tăng cường quản lý, truy xuất nguồn gốc, nâng cao giá trị và giới thiệu, quảng bá sản phẩm. Nhiều sản phẩm nông sản Nghệ An như Cam Vinh, các sản phẩm OCOP… đã được hỗ trợ phát triển thương hiệu để tăng khả năng cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Văn Hà - Chi cục trưởng, đây sẽ là nội dung tiếp tục được đơn vị tập trung, đặc biệt trong điều kiện chúng ta phải đối mặt với các quy định khắt khe về vệ sinh ATTP, quy định về hàng rào kỹ thuật và nhất là nông sản phẩm của các nước có cơ hội tràn vào Việt Nam trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với kinh tế thế giới. Bên cạnh đó, khi người tiêu dùng dần chuyển hướng từ mua sản phẩm tại các chợ truyền thống sang mua các sản phẩm đã được kiểm soát tại các siêu thị, thì vấn đề xây dựng thương hiệu, nhãn mác, nguồn gốc sản phẩm cũng rất cần được quan tâm.

"Thời gian tới, Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường sẽ tiếp tục hỗ trợ các cơ sở sản xuất, chế biến sản phẩm nông, lâm, thủy sản nâng cao chất lượng sản phẩm, kiểm soát ATTP, đầu tư nhãn mác, bao bì, quảng bá sản phẩm, chuyển đổi phương thức sản xuất truyền thống nhỏ lẻ như hiện nay sang hình thức liên kết, tạo chuỗi giá trị hàng hóa", ông Nguyễn Văn Hà cho biết.

“

Sản xuất truyền thống, nhỏ lẻ quy mô hộ gia đình sẽ được thay thế bằng sản xuất liên kết theo chuỗi để dễ kiểm soát, tạo tính minh bạch, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm. Đó là xu hướng tất yếu mà chúng ta đang hướng đến.

Ông Nguyễn Văn Hà - Chi cục trưởng Chi cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường Nghệ An