Người dân xã Quỳnh Phú gồng mình lo nước sinh hoạt

Chật vật tìm nguồn nước sạch

Xã Quỳnh Phú được sáp nhập từ 4 đơn vị hành chính cũ gồm các xã: Văn Hải, Thuận Long, Phú Nghĩa và An Hòa. Do đặc thù địa lý nằm sát biển, chịu ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề của tình trạng xâm nhập mặn nên nguồn nước sinh hoạt lâu nay của người dân chủ yếu dựa vào nước mưa, nước giếng đào và giếng khoan.

Tuy nhiên, phần lớn các nguồn nước tự nhiên này đều không đảm bảo tiêu chuẩn. Nước bơm lên thường có vị lợ, nhiễm mặn, nhiễm phèn đóng cặn, tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu sử dụng lâu dài.

Có mặt tại thôn Đức Long, thực trạng "khát" nước sạch diễn ra gay gắt và kéo dài nhiều năm nay. Ông Trần Xuân Dũng - một người dân địa phương chia sẻ, hầu hết các hộ đều phải cam chịu dùng nước giếng khoan nhiễm mặn để tắm giặt hàng ngày, còn để nấu ăn hay uống thì buộc phải chắt bóp mua nước từ các hộ có nguồn nước ít nhiễm mặn hơn ở khu vực lân cận.

“Người dân chúng tôi chỉ mong sớm được đấu nối nước sạch ổn định để không còn phải sống trong cảnh thấp thỏm vì thiếu nước như hiện nay. Dùng nước nhiễm mặn, nhiễm phèn triền miên thế này, ai cũng lo phát sinh các bệnh về da liễu hay đường ruột", ông Dũng bày tỏ sự lo lắng.

Cùng chung trăn trở, ông Phạm Minh Tuân - Trưởng thôn Đức Long cho biết, toàn thôn hiện có khoảng 1.100 nhân khẩu, nhưng thực tế chỉ có 6 - 7 hộ dân giáp chân núi là khoan được mạch nước ngọt. Đa số người dân phải mua 1 xe nước 3m³ với giá 150.000 đồng. Với mức thu nhập của người nông dân vùng biển, đây là một gánh nặng chi phí không hề nhỏ, buộc họ phải sử dụng dè sẻn từng ca nước.

Đáng nói, cách đây hơn 10 năm, mỗi hộ dân từng đóng từ 2 - 3 triệu đồng để đầu tư hệ thống đường ống dẫn nước từ Nhà máy nước Quỳnh Lưu về thôn. Ban đầu có nước nhưng áp lực rất yếu, chảy nhỏ giọt, sau đó dừng hẳn, khiến hệ thống đường ống đầu tư tốn kém nay dần bị chôn vùi, gỉ sét và xuống cấp nghiêm trọng.

“Trước thời điểm sáp nhập xã, đã có khoảng 80% hộ dân trong thôn đăng ký đấu nối nước máy nhưng đến nay hy vọng đó vẫn chưa thực hiện được”, ông Tuân chia sẻ thêm. Tình trạng mong mỏi nước sạch tương tự cũng diễn ra phổ biến tại nhiều khu dân cư thuộc các vùng Phú Nghĩa, Văn Hải, Thuận Long cũ.

Cần sớm tháo gỡ nút thắt

Con số thống kê cho thấy mới chỉ có 5.762 hộ may mắn được đấu nối, sử dụng nước sạch (gồm 4.536 hộ từ Nhà máy nước Hoàng Mai và 1.226 hộ từ Nhà máy nước Quỳnh Thọ). Riêng khu vực Quỳnh Nghĩa (vùng Phú Nghĩa cũ) có 1.022 hộ đã hoàn thành việc đăng ký, nộp tiền đấu nối từ Nhà máy nước Hoàng Mai nhưng vẫn đang phải chờ đợi.

Câu chuyện “khát” nước sạch của địa phương gắn với sự dang dở và chậm trễ của Nhà máy nước sinh hoạt nông thôn Quỳnh Thọ. Năm 2011, dự án được UBND tỉnh đã phê duyệt với tổng mức đầu tư hơn 17,9 tỷ đồng; trong đó, nguồn vốn Nhà nước chiếm 90%, còn lại 10% là vốn đối ứng của địa phương.

Năm 2013, công trình được khởi công xây dựng trên diện tích gần 17.000m² tại xóm Thọ Phú với trữ lượng nước khoảng 11.000m³. Dự án do UBND xã Quỳnh Thọ làm chủ đầu tư.

Sau nhiều năm “đắp chiếu”, đến năm 2017, dự án được điều chỉnh nâng tổng mức đầu tư dự án lên xấp xỉ 27,5 tỷ đồng. Thế nhưng, phải đến tháng 3/2026, tức sau 15 năm kể từ ngày phê duyệt, nhà máy mới rục rịch bắt đầu cấp nước. Dù đã đi vào hoạt động, nhưng năng lực cấp nước của nhà máy lại rất hạn chế, chỉ có thể bơm luân phiên 2 đợt/ngày (mỗi đợt 3 tiếng đồng hồ) phục vụ cho khu vực xã Quỳnh Thọ cũ.

Ông Hồ Văn Thanh - Chủ tịch UBND xã Quỳnh Phú xác nhận, do nguồn nước ngầm đầu vào của Nhà máy nước Quỳnh Thọ bị hạn chế trữ lượng nên rất khó để nâng cấp, mở rộng công suất phục vụ. Do đó, giải pháp căn cơ và mang tính chiến lược hiện nay là đấu nối nguồn nước sạch từ Nhà máy nước Hoàng Mai.

"Hiện, hệ thống đường ống chính đã kéo về đến khu vực xã Tiến Thủy cũ, tuy nhiên, nếu muốn mở rộng mạng lưới phân phối ra toàn xã thì bắt buộc phải được sự phê duyệt chủ trương của tỉnh”, ông Thanh cho biết.

Thực tế, sự mong mỏi của người dân là rất lớn. Từ tháng 9/2023, UBND huyện Quỳnh Lưu (thời bấy giờ) đã có văn bản chỉ đạo các xã khảo sát nhu cầu sử dụng nước sạch của người dân các xã Văn Hải, Thuận Long (cũ), sau đó tỷ lệ ghi nhận sự đồng thuận đăng ký đấu nối lên tới trên 90%. Tuy nhiên, do chưa được UBND tỉnh phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư hệ thống cấp nước sạch Hoàng Mai, nên việc đấu nối đến nay vẫn giẫm chân tại chỗ.

Gần đây nhất, ngày 11/8/2025, Sở Nông nghiệp và Môi trường có Văn bản số 6600/SNNMT-TL kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành liên quan sớm hoàn thiện các thủ tục cần thiết để phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Đây là nút thắt pháp lý quan trọng nhất nhằm tạo cơ sở đấu nối cho các hộ dân còn lại.

Tuy nhiên, đến nay, hàng nghìn hộ dân xã Quỳnh Phú vẫn tiếp tục mòn mỏi chờ đợi quyết định cuối cùng. Việc chậm trễ trong đầu tư, đấu nối hệ thống cấp nước sạch không chỉ khiến đời sống sinh hoạt của người dân vùng ven biển thêm phần khốn khó, mà còn là lực cản lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao tại địa phương.