Nguồn cung lúa mì 2025/26 tăng mạnh lên 837,8 triệu tấn, áp lực giảm giá gia tăng
Sản lượng lúa mì toàn cầu dự kiến tăng 37 triệu tấn so với năm trước, đẩy tồn kho cuối kỳ lên 274,9 triệu tấn. Các nước xuất khẩu đối mặt với cuộc chiến giành thị phần khốc liệt.
Thị trường lúa mì thế giới niên vụ 2025/26 đang đối mặt với tình trạng dư thừa nguồn cung nghiêm trọng. Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), sản lượng lúa mì toàn cầu dự kiến đạt 837,8 triệu tấn, tăng 37 triệu tấn so với niên vụ trước. Sự gia tăng này, kết hợp với tồn kho cuối kỳ dự báo ở mức 274,9 triệu tấn (tăng 14,8 triệu tấn), đang tạo ra áp lực giảm giá trên diện rộng và đẩy các quốc gia xuất khẩu vào một cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Nguồn cung dồi dào từ các khu vực trọng điểm
Tình trạng dư thừa được ghi nhận rõ nét ngay từ đầu vụ tại khu vực Biển Đen với sản lượng dự báo đạt 136,5 triệu tấn, tăng 10,3 triệu tấn so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, Nga đóng góp mức tăng lớn nhất (+7,2 triệu tấn), tiếp theo là Romania (+2,8 triệu tấn). Ukraine cũng ghi nhận mức thu hoạch 22,9 triệu tấn, tăng nhẹ so với mức 22,5 triệu tấn của năm trước.
Bên cạnh Biển Đen, nguồn cung cũng tăng mạnh tại nhiều thị trường khác như Pháp (tăng 7,6 triệu tấn), Achentina (tăng 9,2 triệu tấn), Canada (tăng 4 triệu tấn) và Australia (tăng 1,5 triệu tấn). Sự phục hồi đồng loạt này khiến giá lúa mì tại các nước xuất khẩu chính liên tục chịu sức ép kể từ giữa mùa hè, bất chấp các đợt phục hồi ngắn hạn do yếu tố thời tiết hoặc vận chuyển.
Ukraine đối mặt thách thức kép: Hạn ngạch và hạ tầng
Xuất khẩu lúa mì của Ukraine trong giai đoạn tháng 7 - tháng 12 năm 2025/26 chỉ đạt 7,86 triệu tấn, giảm mạnh so với mức 9,86 triệu tấn cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chính đến từ việc EU khôi phục chế độ hạn ngạch thuế quan đối với ngũ cốc Ukraine từ ngày 6/6/2025. Hạn ngạch lúa mì ban đầu được ấn định ở mức 1 triệu tấn và tăng lên 1,3 triệu tấn từ cuối tháng 10/2025.
Hệ quả là lượng lúa mì Ukraine xuất sang EU giảm từ 34% xuống chỉ còn 6% tổng lượng xuất khẩu. Để bù đắp, Ukraine đã chuyển hướng mạnh sang thị trường Bắc Phi, dẫn đầu là Ai Cập (nhập khẩu 2,03 triệu tấn) và Algeria (1,2 triệu tấn). Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng tại vùng Đại Odesa và mạng lưới đường sắt đã làm tăng phí bảo hiểm, chi phí vận chuyển và gây gián đoạn chuỗi cung ứng, làm giảm đáng kể khả năng cạnh tranh của lúa mì Ukraine.
Áp lực cạnh tranh từ Nga và Nam bán cầu
Nga đang củng cố vị thế với hạn ngạch xuất khẩu dự kiến lên tới 20 triệu tấn cho giai đoạn từ tháng 2/2026 đến tháng 6/2026, gần gấp đôi so với mùa trước. Điều này cho thấy áp lực xả hàng từ Nga sẽ cực lớn trong nửa cuối niên vụ. Trong khi đó, các nhà cung cấp Nam bán cầu như Australia và Achentina cũng đang gia nhập thị trường với sản lượng kỷ lục.
- Australia: Dự kiến xuất khẩu 27 triệu tấn, tăng mạnh so với mức 23,7 triệu tấn năm ngoái, tập trung vào thị trường Đông Nam Á.
- Achentina: Dự báo xuất khẩu đạt 14,5 triệu tấn. Chính phủ nước này đã giảm thuế xuất khẩu lúa mì từ 9,5% xuống 7,5% để nâng cao năng lực cạnh tranh.
- EU: Dự kiến xuất khẩu lúa mì mềm đạt 31 triệu tấn, tăng từ mức 25,5 triệu tấn năm ngoái sau một mùa vụ bội thu.
Nhìn chung, với việc khoảng 45,5% tiềm năng xuất khẩu của Ukraine vẫn chưa được thực hiện và tồn kho cuối kỳ của nước này có thể tăng lên mức 2,5 triệu tấn (cao nhất kể từ 2022/23), triển vọng thị trường trong nửa cuối năm 2025/26 vẫn rất khó khăn. Nguồn cung toàn cầu dư thừa và sự thiếu thiện chí giảm giá từ một số nhà cung cấp do chi phí rủi ro cao sẽ tiếp tục là rào cản lớn cho hoạt động giao thương.
