“Nguyên nhân do ta cả thôi...”
Khi tôi đưa chùm ảnh kèm bài viết "Nghệ An ra quân thu gom rác thải tại vùng rừng ngập mặn ven sông Lam" (baonghean.vn ngày 22/4/2026) lên facebook cá nhân, ông Nguyễn Công Thành - Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Nghệ An (chủ tài khoản facebook Nguyễn Công Thành) có ý kiến: “Nguyên nhân do ta cả thôi...”.
.png)
Nội dung: Nhật Lân | Trình bày: Hữu Quân • 26/04/2026
Khi tôi đưa chùm ảnh kèm bài viết "Nghệ An ra quân thu gom rác thải tại vùng rừng ngập mặn ven sông Lam" lên facebook cá nhân, ông Nguyễn Công Thành - Giám đốc Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Nghệ An (chủ tài khoản facebook Nguyễn Công Thành) có ý kiến: “Nguyên nhân do ta cả thôi...”.
Về tình trạng rác thải ùn ứ, vây bủa các cánh rừng ngập mặn ven sông Lam có nguyên nhân từ các đợt mưa bão. Đặc biệt ở năm 2025, trong các đợt mưa bão số 5, rồi số 10, nước lũ trên sông Lam dâng cao, từ thượng nguồn dồn về lượng rác thải rất lớn. Khi nước lũ rút, vô số rác thải mềm như túi nilon, quần áo cũ, bao bì... đã mắc lại trên những cánh rừng ngập mặn ven sông Lam, dọc theo tuyến đường nối vùng thành phố Vinh (cũ) xuống đô thị biển Cửa Lò. Những loại rác này, nhất là rác thải nilon, rất khó bị phân hủy, chúng vấn vít quấn chặt lấy thân, cành các cây bần nên gây ra nhiều những tác động xấu: Ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến cảnh quan, kìm hãm sự phát triển của rừng bần - hệ sinh thái có vai trò bảo vệ bờ sông, chống xói lở đê điều, điều hòa khí hậu...
Với ý kiến “Nguyên nhân do ta cả thôi...” của ông Nguyễn Công Thành, tôi hiểu, là ông muốn nói về thực trạng còn thiếu ý thức trong bảo vệ môi trường. Chữ “ta” ở đây, là gồm bản thân ông, người đưa ra thông tin (là tôi) và còn là nhiều lắm những người dân trên địa bàn tỉnh. Dù chỉ vắn tắt vài từ, nhưng hẳn qua đó ông nhắc, việc thu gom xử lý rác thải trong những cánh rừng bần chỉ là giải pháp tạm thời, cần hướng đến giải pháp bền vững, là phải làm gì đó để mọi người cùng thay đổi nhận thức, cùng chung tay bảo vệ môi trường. Và điều này, hoàn toàn đúng.
Rác thải trong các rừng bần ven sông Lam được xác thực từ thượng nguồn theo nước lũ dồn xuống, ùn ứ lại. Sông Lam, tính từ biên giới Việt - Lào xuống đến mạn Cửa Hội, có chiều dài trên dưới 400km, xuyên qua hàng trăm, hàng ngàn xóm bản, làng mạc, phố xá, cụm dân cư... Ở đó, có hàng vạn gia đình, hàng triệu con người, có vô vàn chợ, siêu thị, hàng quán... trong sinh hoạt đã thải ra đủ loại rác thải. Một phần rác thải trong đó, thay vì được thu gom, xử lý đúng cách, thì đã bị ném xuống sông, trôi dạt trên sông, rồi theo nước lũ dồn về những cánh rừng ngập mặn ven sông Lam.
Đấy là sự thật.
Một dẫn chứng nhỏ là cứ vào dịp cuối năm, rất nhiều gia đình đến bờ sông Lam, hoặc các nhánh sông nhỏ dẫn ra sông Lam để thả cá chép tiễn đưa ông Táo về trời. Sau khi thả cá, những túi nilon đựng cá, đựng tàn tro, chân hương... bị đem vứt bừa bãi ven bờ sông, thậm chí, quẳng luôn xuống lòng sông. Một gia đình vài túi nilon. Nếu nhân lên số lượng hàng vạn gia đình dọc theo chiều dài sông Lam, chỉ riêng ngày tiễn ông Táo về trời, rác nilon phát sinh đã nhiều vô kể.
Ngày trực tiếp quan sát lực lượng của Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Nghệ An thu gom rác trong rừng ngập mặn, tôi đã hỏi lãnh đạo đơn vị này về giải pháp ngăn tình trạng này tái diễn. Theo vị lãnh đạo ban, sẽ lập kế hoạch để thực hiện thu gom rác hàng năm sau mùa mưa lũ; và nếu được cấp trên cấp kinh phí, sẽ đầu tư hệ thống cọc và lưới ngăn rác xâm nhập. Nghe trao đổi thì mừng, vì như thế, vùng rừng ngập mặn ven sông Lam với nhiều những giá trị đích thực được quan tâm bảo vệ.
Nhưng khi nhận được ý kiến “Nguyên nhân do ta cả thôi...” của ông Nguyễn Công Thành, thì thấy các giải pháp của vị lãnh đạo Ban Quản lý rừng phòng hộ Nam Nghệ An dù tốt, nhưng vẫn mang tính tạm thời, chưa phải là giải pháp thực sự bền vững. Vì chỉ khi mọi cá nhân trong xã hội đều ý thức bảo vệ môi trường, thì mới không phát sinh vấn nạn xả thải rác bừa bãi. Và chỉ đến khi đó, những cánh rừng ngập mặn ven sông Lam mới thực sự được an toàn...
