Nhà nông trẻ Nghệ An và hành trình chinh phục Giải thưởng Lương Định Của

Ý tưởng từ giảng đường

Nhiều năm qua, mô hình nuôi tôm công nghệ cao sử dụng hệ thống tuần hoàn khép kín của chàng trai trẻ Nguyễn Hữu Thắng (sinh năm 1997) tại xóm 9, xã An Châu là địa chỉ quen thuộc của nhiều tư thương. Những lứa tôm đạt kích cỡ đồng đều, chất lượng thịt tốt là kết quả của một quy trình nuôi khép kín, được kiểm soát nghiêm ngặt từ nguồn nước đến môi trường ao nuôi.

Bên hệ thống đầm nuôi rộng gần 7 ha, Nguyễn Hữu Thắng cho biết, bình quân mỗi năm mô hình cho sản lượng từ 50 đến 60 tấn tôm thương phẩm. Kết quả hôm nay là thành quả của một quá trình dài được Thắng ấp ủ, chuẩn bị từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường. Và quan trọng không kém, thành công ấy có sự đồng hành hiệu quả, tận tâm từ tổ chức Đoàn, từ gia đình.

Chia sẻ về hành trình khởi nghiệp của mình, Thắng cho biết, mình sinh ra và lớn lên tại vùng đất Diễn Trung (huyện Diễn Châu cũ) - nơi nghề nuôi trồng thủy sản gắn bó mật thiết với đời sống của nhiều hộ dân. Như bao bạn trẻ cùng trang lứa ở vùng ven biển, tuổi thơ của Thắng lớn lên cùng những ao, đầm, con nước, những lứa tôm, mẻ cá theo mùa. Từ các đầm nuôi ấy, đời sống của không ít gia đình được cải thiện, nhiều hộ vươn lên ổn định kinh tế. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những trăn trở ngày càng rõ nét khi môi trường nuôi tôm dần chịu áp lực ô nhiễm, dịch bệnh diễn biến phức tạp, hiệu quả sản xuất thiếu ổn định, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và kinh nghiệm truyền thống.

Chính những trăn trở ấy đã thôi thúc Thắng sớm xác định con đường học tập gắn với thực tiễn quê hương. Anh lựa chọn và thi đỗ vào chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, Trường Đại học Vinh, với mong muốn được trang bị kiến thức khoa học, kỹ thuật hiện đại để tìm hướng đi bền vững hơn cho nghề nuôi tôm địa phương.

Từ giảng đường đại học, những bài học lý thuyết về sinh học thủy sản, môi trường nước, dịch bệnh dần được Thắng kết nối với thực tiễn nuôi trồng thủy sản tại địa phương. Cùng với chính thực tế gia đình có truyền thống nuôi tôm nhiều năm, song chủ yếu vẫn dựa vào phương thức cũ, chưa mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật nên từ năm 2017, khi là sinh viên năm 2 đại học, Thắng bắt đầu hình thành ý tưởng xây dựng mô hình nuôi tôm công nghệ cao - tiền đề cho hành trình khởi nghiệp sau này.

Hơn 1 năm ròng rã, bên cạnh việc học tập trên giảng đường, Thắng dành thời gian nghiên cứu thực tiễn, chủ động tìm hiểu, so sánh các mô hình nuôi tôm hiệu quả trong và ngoài tỉnh, từng bước chắt lọc kinh nghiệm phù hợp với điều kiện địa phương. Quá trình ấy giúp Thắng dần định hình một mô hình nuôi tôm tuần hoàn khép kín, coi trọng kiểm soát môi trường nước và phòng ngừa dịch bệnh ngay từ đầu, thay vì xử lý bị động khi rủi ro đã xảy ra.

Đến năm 2018, khi ý tưởng được hoàn thiện với cơ sở khoa học và tính khả thi rõ ràng, Thắng mạnh dạn tham gia Cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp trong thanh niên Nghệ An” và xuất sắc giành giải Nhì chung cuộc.

Giải thưởng không chỉ là sự ghi nhận đối với một ý tưởng được ươm mầm từ giảng đường đại học, mà còn mở ra những hỗ trợ thiết thực cho chặng đường phía trước. Từ dấu mốc này, Thắng nhận được sự đồng hành của Tỉnh đoàn, trong đó có khoản vốn vay gần 100 triệu đồng, cùng cam kết hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm và chứng nhận an toàn thực phẩm - những yếu tố quan trọng để mô hình có thể triển khai theo hướng bài bản, từng bước tiếp cận thị trường.

Tuy nhiên, như chính Thắng nhìn nhận, giải thưởng chỉ là bước khởi đầu. Việc biến ý tưởng khởi nghiệp thành mô hình sản xuất hiệu quả trong thực tế đòi hỏi nhiều hơn sự quyết tâm của tuổi trẻ, đó là cả một hành trình dài với không ít thử thách, va vấp và những bài học phải trả giá bằng thời gian, công sức và cả nguồn lực.

Hành trình biến ước mơ thành hiện thực

Năm 2019, sau khi tốt nghiệp đại học, Thắng đi làm và học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình nuôi tôm ở trong, ngoài tỉnh. Đến năm 2020, anh quyết định thuê đất với diện tích 8.000m², đầu tư xây dựng hệ thống nuôi tôm tuần hoàn khép kín gồm 3 ao nuôi và 2 ao chứa nước, với tổng vốn đầu tư khoảng 500 triệu đồng. Nguồn vốn này ngoài khoản hỗ trợ từ tổ chức Đoàn, Thắng còn vay mượn từ ngân hàng và quan trọng nhất là sự ủng hộ tận tình về cả tài chính lẫn kinh nghiệm của bố mẹ, những người đã đồng hành, chia sẻ và tạo điều kiện để anh thực hiện ý tưởng khởi nghiệp của mình.

Tuy nhiên, thất bại đã đến trong giai đoạn đầu. Quá trình xử lý chế phẩm sinh học chưa chính xác khiến tôm nhiễm bệnh từ bên ngoài, vụ nuôi đầu tiên không đạt hiệu quả như kỳ vọng. “Đó là cú vấp lớn đầu tiên,” Thắng thẳng thắn nhìn nhận. Điều khiến anh áy náy bên cạnh thiệt hại kinh tế, mà là cảm giác phụ lòng những người đã tin tưởng mình.

Sau thất bại đầu tiên ấy, Thắng dành thời gian nghiên cứu lại toàn bộ quy trình nuôi tôm bền vững, điều chỉnh phương thức vận hành, chủ động kiểm soát môi trường nước và các yếu tố dịch bệnh. Từ những bài học đó, năm 2021, vụ nuôi mà Thắng dành trọn tâm huyết đã đạt doanh thu 1,6 tỷ đồng. Khi trừ đi chi phí vận hành và bù vào khoản lỗ từ vụ đầu tiên, mô hình đã mang lại những hi vọng cho Thắng.

Từ nền tảng ban đầu, mô hình của Thắng từng bước được mở rộng, từng ao, từng hạng mục được bổ sung, cải thiện theo hướng bài bản và khoa học hơn. Đến năm 2024, hệ thống nuôi tôm công nghệ cao tuần hoàn khép kín cơ bản đã vận hành ổn định trên diện tích 20.000m², gồm 6 ao nuôi và 4 ao xử lý nước. Mỗi ao nuôi, mỗi ao xử lý đều được kiểm soát chặt chẽ về nguồn nước, chế phẩm sinh học, và điều kiện môi trường, đảm bảo tôm phát triển đồng đều, chất lượng thịt chắc, màu vỏ sáng. Vụ thu hoạch năm 2024, trang trại của Thắng đạt doanh thu 8,6 tỷ đồng với sản lượng 56,5 tấn tôm thương phẩm.

Tuy nhiên, năm 2025, thiên tai bất thường lại đặt ra thử thách mới. Một số máy móc, hệ thống lọc và hạ tầng ao nuôi bị ảnh hưởng, buộc Thắng phải thay thế, nâng cấp và gia cố để đảm bảo sản xuất không gián đoạn. Những ngày tháng đó, anh phải trực tiếp xuống ao kiểm tra, quan sát từng ao nuôi, vừa vận hành vừa đào tạo lao động, đảm bảo mọi quy trình được tái khởi động đúng kỹ thuật. Sự nỗ lực đó giúp mô hình vượt qua khó khăn, đạt doanh thu hơn 10 tỷ đồng với sản lượng hơn 60 tấn tôm.

“

Tất nhiên trong thu nhập 10 tỷ ấy có rất nhiều chi phí phải trang trải, từ máy móc, chi phí vận hành, trả tiền cho nhân công, con giống, chi phí thức ăn… nên người nuôi phải cố gắng cân đối bài toán kinh doanh.
Thực tế, trong sản xuất, kinh doanh, thành công và rủi ro luôn song hành. Điều quan trọng là mình phải chuẩn bị đủ kiến thức, đủ bản lĩnh để đi tiếp

Nguyễn Hữu Thắng

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, mô hình còn tạo việc làm ổn định cho 6 thanh niên địa phương và từ 4-6 lao động thời vụ, với mức thu nhập bình quân khoảng 11 triệu đồng/người/tháng.

Là người đồng hành cùng với mô hình của Thắng từ những ngày đầu, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Hồ Phúc Hải cho biết, hành trình của Nguyễn Hữu Thắng - đại diện duy nhất của Nghệ An được Trung ương trao Giải thưởng Lương Định Của năm nay là minh chứng rõ nét cho tinh thần dám nghĩ, dám làm, kiên trì theo đuổi con đường nông nghiệp công nghệ cao của thế hệ thanh niên hôm nay./.