Nhà thầu thuê người dân làm công trình rồi “chạy làng”

Nhà thầu thất hứa

Gần 2 năm nay, anh Lô Văn Chín (34 tuổi), ở xã Nhôn Mai (tỉnh Nghệ An) gửi đơn tới nhiều cơ quan, đơn vị để đòi tiền công từ nhà thầu đã thuê nhóm thợ anh làm suốt nhiều tháng trời. Tuy nhiên, những lá đơn của anh không nhận được phản hồi từ chủ đầu tư, còn phía nhà thầu thì đã chặn hết liên lạc từ anh.

“Họ chặn hết cuộc gọi, tìm xuống tận nơi cũng không thấy. Mặc dù với người dân trên này, đó là số tiền rất lớn, nhưng với một doanh nghiệp xây dựng, số tiền đó có lẽ không đáng là bao, không hiểu sao họ lại nỡ làm vậy”, anh Chín bức xúc nói.

Anh Chín chính là người trực tiếp thi công dự án nhà ăn bán trú và 2 phòng học cùng một số hạng mục phụ trợ của Trường Tiểu học Nhôn Mai. Dự án này có tổng mức đầu tư là 2 tỷ đồng, do UBND huyện Tương Dương (cũ) làm chủ đầu tư. Dự án được khởi công từ năm 2023, đến tháng 2/2024 thì hoàn thành.

Đơn vị trúng thầu thi công dự án này là Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài, có địa chỉ ở phường Vinh Lộc (tỉnh Nghệ An). Tuy nhiên, doanh nghiệp này lại không trực tiếp thi công mà mua vật liệu xây dựng ngay tại địa phương rồi thuê nhóm thợ địa phương làm.

Anh Lô Văn Chín cho hay, anh là người ký hợp đồng nhận khoán thi công dự án này từ Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài. Công trình này là dãy nhà cấp 4 lợp mái tôn, có tổng diện tích khoảng 200m². “Theo hợp đồng đã ký thì chúng tôi được Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài thanh toán 327 triệu đồng tiền công. Sau khi ký hợp đồng xong thì tôi lập tức gọi nhóm thợ hơn 20 người của tôi đến làm việc. Đến tháng 2/2024, công trình đã hoàn thành nhưng nhà thầu vẫn không trả hết tiền công cho chúng tôi”, anh Chín kể và cho hay, do không đòi được tiền từ nhà thầu, trong khi nhóm thợ đều có gia cảnh khó khăn, anh đã phải bán hết trâu, bò của gia đình để lấy tiền trả lương cho thợ.

Đến tháng 9/2024, anh Chín vẫn bị doanh nghiệp này nợ gần 140 triệu đồng tiền công. Khi đại diện nhà thầu lên làm thủ tục chuẩn bị bàn giao công trình, anh Chín cùng một chủ nợ khác đã chặn xe, gây sức ép đòi tiền. Lãnh đạo UBND huyện Tương Dương (cũ) cũng đã có mặt để xử lý vụ việc. Lúc này, Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài mới trả tiếp cho anh Chín thêm 50 triệu đồng. Số nợ còn lại gần 90 triệu đồng, công ty này viết giấy cam kết có chữ ký và con dấu của giám đốc với nội dung “sẽ thanh toán chậm nhất đến hết ngày 25/09/2024. Nếu không thanh toán, đơn vị chịu hoàn toàn trách nhiệm”. Tuy nhiên, đến nay, đã hơn 1 năm kể từ thời hạn giao hẹn, công ty vẫn không chịu trả tiền.

Cùng cảnh ngộ anh Chín, anh Nguyễn Văn Tiệp (41 tuổi) ở xã Tri Lễ) cho biết, anh là người ký hợp đồng cung cấp các vật liệu xây dựng cho Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài để thi công dự án này. Tuy nhiên, đến nay, anh vẫn bị nợ gần 30 triệu đồng.

“Hôm đó, trước mặt lãnh đạo huyện họ đã hứa rồi viết giấy cam kết là thanh toán trước ngày 25/09/2024, nhưng sau đó không những không trả mà còn chặn hết liên lạc của chúng tôi”, anh Tiệp kể và cho hay, anh và anh Chín cũng đã làm đơn gửi lên UBND huyện Tương Dương (cũ), và các đơn vị liên quan từ năm 2024 để nhờ giúp đỡ đòi tiền, nhưng đến nay không nhận được phản hồi.

Thầy Bùi Văn Hảo - Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học Nhôn Mai cho biết, mặc dù công trình hoàn thành từ đầu năm 2024, nhưng đến tháng 9/2024 mới được đưa vào sử dụng. “Sau lễ khai giảng, nhà trường đưa học sinh vào học thì các chủ nợ này ban đầu không đồng ý, đóng cửa lại vì cho rằng, nhà thầu còn nợ tiền. Sau khi được viết giấy cam kết thì họ đồng ý bàn giao cho trường, nhưng gần đây họ tiếp tục đến trường, đề xuất sẽ tháo dỡ một số tấm tôn, để gây sức ép đòi tiền công. Tôi có can ngăn vì đó là hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời, đề nghị họ làm việc với chính quyền, nên họ dừng”, thầy Hảo nói và cho hay, dù đã đưa vào sử dụng từ lâu nhưng đến nay công trình này vẫn chưa có hồ sơ bàn giao.

Để làm rõ những phản ánh, phóng viên đã nhiều lần liên hệ với Công ty cổ phần Xây dựng Cường Hoài nhưng không được. Trong khi đó, đại diện chủ đầu tư cho biết, nhà thầu này đã được thanh toán toàn bộ kinh phí thi công. “Chúng tôi cứ tưởng họ trả hết nợ cho người dân rồi”, vị này nói.

Gian nan đòi tiền nợ

Tương tự xã Nhôn Mai, tại xã Tam Quang (huyện Tương Dương cũ), gần 2 năm nay, nhiều người dân cũng gửi đơn đòi nợ nhà thầu của Dự án nâng cấp, sửa chữa trụ sở UBND xã Tam Quang. Dự án do UBND huyện Tương Dương (cũ) làm chủ đầu tư, đơn vị trúng thầu thi công là Công ty cổ phần Xây dựng và Tư vấn giám sát Duy Hưng, có địa chỉ ở phường Thành Vinh (tỉnh Nghệ An).

Sau khi trúng thầu, công ty này không trực tiếp thi công mà hầu hết mua vật liệu xây dựng, các thiết bị ở ngay tại xã Tam Quang rồi thuê người dân địa phương làm. Dự án được khởi công từ năm 2023, đến đầu năm 2024 thì hoàn thành, đưa vào sử dụng. Tuy nhiên, cho đến nay đã gần 2 năm kể từ ngày hoàn thành, theo lãnh đạo xã Tam Quang, công trình này vẫn chưa được nghiệm thu, bàn giao vì nhà thầu nợ tiền người dân hàng trăm triệu đồng, trong khi chất lượng công trình không đảm bảo.

Đại diện chủ đầu tư cho biết, sau khi công trình hoàn thành, địa phương đã 2 lần phát văn bản mời công ty này lên làm việc để nghiệm thu, bàn giao công trình, nhưng công ty lại không có mặt.

Trao đổi về vấn đề này, ông Phan Bảo Duy - Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Tư vấn giám sát Duy Hưng thừa nhận, quá trình thi công dự án đã nợ của người dân hàng trăm triệu đồng, nhưng ông cũng là “nạn nhân” trong vụ việc. “Sau khi trúng thầu, vì khoảng cách xa nên tôi có thuê một người lên chịu trách nhiệm thi công. Sau khi thi công xong thì tôi thanh toán tiền cho người đó xong xuôi rồi mới phát hiện anh ta nợ tiền của người dân. Đáng ra, ai nợ thì người dân đến đó mà đòi. Nhưng để sớm nghiệm thu thì đến tháng 6/2025 vừa rồi, tôi đã lên và trả nợ hết cho người dân rồi, chỉ còn 2 hộ với gần 40 triệu đồng nữa thôi”, ông Duy nói.

Tuy nhiên, lãnh đạo xã Tam Quang cho biết, thông tin này không đúng sự thật. Bởi theo rà soát của xã, tính đến nay, nhà thầu này vẫn nợ tiền của 7 hộ dân với tổng số tiền hơn 170 triệu đồng. Ngoài ra, còn 1 trường hợp trong quá trình chờ đợi nhiều lần đi đòi tiền, nhưng hiện đã mất nên người nhà không nắm rõ, liệu đã được công ty này thanh toán hay chưa.

1 trong 7 hộ dân, anh Lê Đình Thắng, trú bản Khe Bố, xã Tam Quang cho biết, sau khi trúng thầu dự án, Giám đốc Công ty cổ phần Xây dựng và Tư vấn giám sát Duy Hưng đã trực tiếp ký hợp đồng với anh để làm các hạng mục như cổng sắt, cửa sổ…. Tuy nhiên, cho đến nay, sau 2 năm miệt mài đi đòi, công ty này vẫn còn nợ anh hơn 22 triệu đồng. “Thuê chúng tôi làm, có hợp đồng hẳn hỏi mà không hiểu sao lại chây ì như vậy. Trong quá trình thi công, thì họ có thanh toán một nửa rồi, mãi đến tháng 6/2025, sau khi gây sức ép thì mới trả thêm được 25 triệu đồng, bây giờ còn nợ tôi hơn 22 triệu đồng nữa. Mà liên lạc thì không nghe máy”, anh Thắng nói.

Bà Kha Thị Hiền - Phó Chủ tịch UBND xã Tam Quang cho biết, mãi đến tháng 6/2025, khi chính quyền 2 cấp chuẩn bị đi vào hoạt động, giám đốc công ty này mới lên đề nghị xã Tam Quang ký hồ sơ nghiệm thu công trình để bàn giao, nhưng bà từ chối ký vì 2 lý do.

“Thứ nhất, với vai trò là người sử dụng công trình, chúng tôi nhận thấy dự án chưa đảm bảo chất lượng, nhiều hạng mục như quạt trần chỉ được mấy ngày đã cháy, phần trần nhà thì thấm dột nên cán bộ không thể vào làm việc. Thứ hai, là nhà thầu còn nợ tiền của người dân địa phương, chúng tôi là lãnh đạo địa phương, cũng phải có trách nhiệm với người dân. Lãnh đạo công ty cứ khăng khăng là trả hết cho dân rồi, nhưng khi xã đề nghị gọi người dân lên đối chất thì lại không chịu. Năm ngoái, công ty này còn nợ người dân gần 400 triệu đồng, đến tháng 6/2025 có trả thêm được một số, hiện tại xã đã xác minh từng hộ thì còn khoảng 173 triệu đồng nữa”, bà Hiền nói và cho hay, về chất lượng công trình mới đây lãnh đạo xã cũng đã nhiều lần liên hệ yêu cầu nhà thầu lên kiểm tra để xác định hạng mục nào có bảo hành thì tiến hành, hạng mục không có bảo hành thì để xã biết tự sửa chữa, nhưng công ty vẫn chưa hợp tác.