Nhật Bản ghi nhận 887 vụ doanh nghiệp phá sản trong tháng 1/2026

Theo khảo sát từ Tokyo Shoko Research công bố ngày 09/02, số vụ phá sản tại Nhật Bản trong tháng 1/2026 đã tăng 5,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 887 vụ. Đây là con số cao nhất ghi nhận được trong tháng 1 kể từ năm 2013, phản ánh áp lực đè nặng lên các doanh nghiệp nhỏ trước làn sóng tăng lương và thị trường việc làm thắt chặt.

Áp lực chi phí lao động leo thang

Trong tổng số các vụ phá sản, có 19 doanh nghiệp xác định chi phí nhân công tăng vọt là nguyên nhân chính khiến họ phải ngừng hoạt động, con số này cao gấp ba lần so với một năm trước đó. Bên cạnh đó, 36 doanh nghiệp cho biết thiếu hụt lao động là yếu tố then chốt dẫn đến đổ vỡ, đánh dấu lần tăng đầu tiên của chỉ số này trong tám tháng qua.

Viện nghiên cứu Tokyo Shoko Research nhận định: “Nhiều doanh nghiệp nhỏ hiện không thể xoay xở trước chi phí đầu vào tăng cao và tình trạng thiếu lao động. Khi nhu cầu về vốn dự kiến tăng lên trước thời điểm kết thúc năm tài khóa vào tháng 3, số vụ phá sản có khả năng sẽ tiếp tục duy trì xu hướng tăng ở mức vừa phải”.

Bối cảnh tiền lương và lạm phát

Dữ liệu kinh tế cho thấy tiền lương thực tế tại Nhật Bản trong tháng 12/2025 đã giảm 0,1% so với cùng kỳ năm trước. Mặc dù vẫn ở mức âm, đây vẫn là sự cải thiện đáng kể so với mức giảm 1,6% ghi nhận trong tháng 11/2025, nhờ vào việc lạm phát hạ nhiệt và các khoản tiền thưởng của người lao động tăng đều.

Lạm phát cơ bản tại Nhật Bản đã vượt mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương trong gần bốn năm qua. Để ứng phó, các công ty buộc phải tăng giá bán để chuyển giao chi phí nguyên liệu đầu vào. Tình trạng thiếu hụt lao động gay gắt cũng ép buộc doanh nghiệp phải nâng lương, dù tốc độ tăng trưởng thu nhập hiện vẫn chưa theo kịp tốc độ lạm phát.

Chính sách hỗ trợ và triển vọng tiền tệ

Thủ tướng Sanae Takaichi, người vừa giành chiến thắng trong cuộc tổng tuyển cử ngày 08/02, cam kết chính phủ sẽ triển khai các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ nâng lương như một phần của chiến lược thúc đẩy thu nhập hộ gia đình. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo về rủi ro từ tỷ giá.

Ông Yoshiki Shinke, chuyên gia kinh tế cao cấp tại Viện Nghiên cứu Dai-ichi Life, dự báo tiền lương thực tế có thể duy trì mức tăng trưởng dương từ tháng 1 đến tháng 3/2026. Tuy nhiên, nếu đồng yen tiếp tục suy yếu, các doanh nghiệp có thể đẩy mạnh tăng giá trở lại, khiến tiền lương thực tế có rủi ro quay lại mức tăng trưởng âm vào tháng 4/2026.

Diễn biến của tiền lương thực tế sẽ là căn cứ then chốt để Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) xem xét các đợt tăng lãi suất tiếp theo. Trước đó, vào tháng 12/2025, BOJ đã nâng lãi suất lên mức 0,75% - mức cao nhất trong vòng 30 năm qua. Thống đốc Kazuo Ueda khẳng định cơ quan này cần bằng chứng vững chắc về việc lạm phát duy trì bền vững quanh mức 2% trước khi thực hiện các bước thắt chặt tiền tệ mới.