Nhật Bản ra mắt tàu chở khách tự lái đầu tiên trên thế giới, mở đường cho giao thông biển thông minh

Một chiếc phà chở khách được trang bị hệ thống điều hướng tự động tiên tiến vừa chính thức ra mắt tại Nhật Bản, trở thành tàu chở khách tự lái đầu tiên trên thế giới. Thông tin được công bố bởi Quỹ Nippon, tổ chức phi lợi nhuận châu Á đang đóng vai trò trung tâm trong dự án thương mại hóa tàu tự lái.

Theo Quỹ Nippon, con tàu mang tên Olympia Dream Seto hiện đang khai thác tuyến vận chuyển hành khách giữa cảng Shin-Okayama (tỉnh Okayama) và cảng Tonosho (tỉnh Kagawa). Dự kiến từ ngày 11/12, tàu sẽ bắt đầu vận hành ở chế độ bán tự động, trước khi tiến tới hoạt động thương mại hoàn toàn bằng hệ thống điều hướng tự động.

Giải pháp công nghệ trước bài toán dân số già hóa

Nhật Bản đang đối mặt với tình trạng dân số suy giảm và già hóa nhanh chóng, kéo theo cuộc khủng hoảng thiếu hụt nhân lực trên nhiều lĩnh vực, trong đó có vận tải biển ven bờ. Các ước tính cho thấy hơn một nửa thủy thủ đoàn tại Nhật Bản hiện trên 50 tuổi, đặt ra thách thức lớn cho việc duy trì các tuyến vận tải hiện hữu.

Với hàng chục hòn đảo nhỏ phụ thuộc gần như hoàn toàn vào các tuyến phà hàng ngày để kết nối với các đảo chính như Honshu, Hokkaido, Kyushu và Shikoku, nguy cơ thiếu hụt thủy thủ có thể khiến dịch vụ bị cắt giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân địa phương.

“Nhiều thủy thủ trên các tuyến đến đảo xa xuất thân ngay từ khu vực mà tuyến phà phục vụ. Khi nguồn nhân lực cạn kiệt, việc giảm dịch vụ là điều khó tránh khỏi”, Quỹ Nippon cảnh báo, đồng thời khẳng định hệ thống điều hướng hoàn toàn tự động có thể là lời giải cho bài toán xã hội này.

Nhật Bản dẫn đầu thử nghiệm tàu tự lái trên biển

Theo Quỹ Nippon, Chương trình tàu tự lái hoàn toàn của tổ chức này đang đi đầu thế giới trong việc triển khai các thử nghiệm điều hướng tự động cho vận tải ven biển. Thành công bước đầu của các thử nghiệm không chỉ mở đường cho thương mại hóa công nghệ, mà còn được kỳ vọng thúc đẩy đổi mới trong hậu cần, kinh tế và hạ tầng xã hội của Nhật Bản.

Ông Mitsuyuki Unno, Giám đốc điều hành Quỹ Nippon, cho biết Olympia Dream Seto có thể bắt đầu hoạt động thương mại bằng hệ thống điều hướng tự động sớm nhất vào cuối tháng 3 năm sau, nếu các giai đoạn thử nghiệm tiếp theo diễn ra thuận lợi.

Dù công nghệ xe tự lái trên đường bộ đã đạt được những bước tiến đáng kể, việc triển khai phương tiện tự lái trên biển vẫn đối mặt với không ít rào cản. Trong đó, nổi bật là thiếu hạ tầng viễn thông giữa đất liền và biển, cũng như công nghệ tránh chướng ngại vật và va chạm cho tàu biển vẫn chưa thực sự hoàn thiện.

Tuy vậy, với lợi thế dẫn đầu toàn cầu trong các lĩnh vực như Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích hình ảnh, các chuyên gia tin rằng Nhật Bản có đủ nền tảng để sớm hiện thực hóa việc điều hướng tàu tự lái ở quy mô lớn.

Giai đoạn trước của dự án đã thử nghiệm thành công 6 tàu thuộc 5 nhóm công ty, trong đó có các thử nghiệm tại Vịnh Tokyo từ năm 2020 đến 2022. Giai đoạn hiện tại, dự kiến kéo dài đến năm 2026, sẽ tập trung hoàn thiện công nghệ, đặc biệt là các hệ thống tránh va chạm, tự động cập bến và rời bến.

Nếu thành công, tàu chở khách tự lái không chỉ giúp Nhật Bản giải quyết bài toán thiếu hụt lao động, mà còn có thể trở thành mô hình tham khảo cho vận tải biển thông minh trên toàn cầu.