Nhịp sống mưu sinh nơi cửa biển Quang Thiết
Khi những con thuyền nhỏ nối nhau cập bến, mang theo hải sản tươi rói vừa đánh bắt, bến thuyền bara Quang Thiết (xã Trung Lộc) lại trở nên rộn ràng. Không cần những gian hàng kiên cố, khu chợ ven bến vẫn tấp nập người mua kẻ bán, phản ánh sinh động nhịp sống mưu sinh bền bỉ của ngư dân vùng biển Nghệ An.
Nhộn nhịp chợ chiều
Khoảng 15 giờ hàng ngày, khi cái nắng miền biển dịu dần, khu vực bến thuyền bara Quang Thiết bắt đầu chuyển mình sang một nhịp sống khác. Từ phía cửa biển, những chiếc thuyền nhỏ đánh bắt gần bờ nối nhau trở về sau nhiều giờ ra khơi. Và lúc này một “phiên chợ” đặc biệt không biển hiệu, không sạp hàng bắt đầu ngay ven bờ.

Những con thuyền vừa cập bến nhanh chóng trở thành điểm trao đổi hàng hóa. Từng thúng cá ánh bạc, những mẻ mực còn óng ánh, cùng tôm, cua, ghẹ tươi rói được đưa lên từ khoang thuyền. Không qua khâu bảo quản hay vận chuyển, hải sản được phân loại ngay tại chỗ rồi bán trực tiếp cho người mua. Người bán chủ yếu là ngư dân hoặc người thân trong gia đình, còn người mua là người dân địa phương, xen lẫn khách từ các xã lân cận tìm đến.
Không khí mua bán diễn ra nhanh gọn. Tiếng gọi nhau í ới, tiếng mặc cả xen lẫn tiếng sóng vỗ tạo nên một âm thanh rất riêng của vùng cửa biển. Ở đây, việc trao đổi không nặng tính mặc cả, bởi người mua tin vào độ tươi và sự chân thật của người bán. Hải sản vừa được đưa từ biển lên, giá cả lại hợp lý do không qua trung gian, nên gần như “có bao nhiêu bán hết bấy nhiêu”.

Gắn bó nhiều năm với bến, bà Nguyễn Thị Chiến chia sẻ: “Chiều nào tôi cũng ra từ khoảng 15 giờ. Hải sản vừa lên bờ nên rất tươi, khách đến mua đông. Thường bán đến khoảng 18 giờ là gần như hết hàng”.
Không chỉ phục vụ nhu cầu trong xã, khu chợ chiều còn thu hút người dân từ các vùng lân cận. Anh Lê Văn Hùng (xã Đông Lộc) cho biết: “Tôi hay ghé đây mua hải sản vì đồ tươi, giá lại mềm. Mua trực tiếp từ thuyền nên rất yên tâm”.

Điều đặc biệt là khu chợ này không hề có sự sắp đặt hay tổ chức cố định. Không mái che, không gian hàng, không bảng hiệu, nhưng mọi hoạt động vẫn diễn ra nhịp nhàng theo thói quen sinh hoạt của ngư dân. Chính sự tự nhiên, mộc mạc ấy lại tạo nên một nét riêng khó trộn lẫn, giúp bến thuyền bara Quang Thiết giữ được sức hút qua năm tháng.
Không chỉ là nơi mua bán, chợ chiều còn là không gian kết nối người dân. Sau mỗi chuyến biển, ngư dân mang về không chỉ hải sản mà cả những câu chuyện về luồng cá, về thời tiết, về những chuyến đi thuận lợi hay vất vả. Những câu chuyện ấy được chia sẻ ngay trên bến, góp phần tạo nên nét sinh hoạt gần gũi, đậm chất đời sống vùng biển.
Điểm tựa của ngư dân vùng biển
Phía sau sự nhộn nhịp của những phiên chợ chiều là vai trò bền bỉ của bến thuyền bara Quang Thiết nơi đã gắn bó với đời sống ngư dân gần 30 năm qua.

Nằm ở khu vực cửa biển, bến neo đậu này từ lâu trở thành điểm tựa quan trọng của người dân xóm Tân Lập (thuộc xã Nghi Quang cũ, nay là xã Trung Lộc). Từ khi công trình bara hoàn thành, nơi đây đã phát huy hiệu quả, trở thành nơi trú đậu an toàn cho tàu thuyền, nhất là trong mùa mưa bão.
Hiện nay, có khoảng 120 tàu thuyền lớn nhỏ thường xuyên ra vào bến. Với ngư dân, đây không chỉ là nơi neo đậu mà còn là điểm khởi đầu cho mỗi chuyến vươn khơi.

Khi hoàng hôn buông xuống, những con thuyền lần lượt rời bến, mang theo hy vọng về những chuyến biển thuận lợi. Thuyền nhỏ đánh bắt gần bờ thường đi về trong ngày, còn tàu công suất lớn vươn khơi xa, bám biển từ vài ngày đến cả tuần.
Buổi sáng tại bến lại mang một nhịp điệu khác. Sau những chuyến biển, tàu thuyền chủ yếu cập bến nghỉ ngơi, sửa chữa ngư cụ và chuẩn bị cho hành trình tiếp theo. Hoạt động mua bán quy mô lớn hầu như không diễn ra tại đây, bởi phần lớn hải sản được đưa đến các bến ở phường Cửa Lò hoặc các chợ đầu mối để tiêu thụ.
Dù vậy, phía sau những chuyến ra khơi vẫn còn nhiều nỗi lo. Anh Trần Hữu Tính, một ngư dân có hơn 25 năm gắn bó với nghề, chia sẻ: “Mỗi chuyến đi biển thu nhập khoảng 3-5 triệu đồng, nhưng giá dầu tăng cao nên nhiều chuyến gần như chỉ đủ chi phí”.

Chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng tàu thuyền, ngư lưới cụ ngày càng tăng khiến đời sống ngư dân gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, thời tiết thất thường và nguồn lợi thủy sản biến động cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả khai thác.
Tuy nhiên, với người dân nơi đây, biển vẫn là nguồn sống chính, là nghề truyền thống khó có thể thay thế. Những con thuyền vẫn ngày ngày vươn khơi, mang theo hy vọng về những mùa cá thuận lợi hơn.
Trải qua gần 30 năm, bến thuyền bara Quang Thiết vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của địa phương. Không chỉ là nơi neo đậu, đây còn là điểm kết nối sinh kế, góp phần tạo thu nhập cho hàng trăm hộ dân.
Ông Đậu Khắc Thân - Phó Chủ tịch UBND xã Trung Lộc cho biết: "Địa phương đã kiến nghị cấp trên sớm nạo vét luồng lạch, cải thiện hạ tầng bến neo đậu nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền, đặc biệt trong mùa mưa bão”.

Trong bối cảnh phát triển kinh tế biển, việc đầu tư nâng cấp hạ tầng là yêu cầu cấp thiết, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác và ổn định đời sống ngư dân.


