Nhịp Xuân ở khu tái định cư Sơn Lâm
Trước thềm Xuân mới, bản làng của xã Sơn Lâm, tỉnh Nghệ An rộn ràng niềm vui. Từ người già đến con trẻ, ai nấy đều chung một niềm hân hoan, háo hức đón đợi Tết Nguyên đán cổ truyền. Nơi khu tái định cư lòng hồ thủy điện Bản Vẽ, cuộc sống đang từng ngày đổi thay, mang theo niềm tin về sự khởi sắc trong năm mới.
Rộn ràng không khí mùa Xuân
Còn gần 1 tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ, nhưng khắp xã biên giới Sơn Lâm đã rộn ràng không khí mùa Xuân. Núi rừng bắt đầu khoác lên mình chiếc áo mới, những rừng keo, đồi chè xanh mướt nối nhau trải dài tưởng chừng bất tận.
Trên các tuyến đường, sắc cờ đỏ thắm nổi bật giữa núi non. Xen trong nhịp sống thường ngày là tiếng máy móc từ những công trình đang gấp rút hoàn thiện tiến độ và tiếng thoi đưa lách cách vang lên từ hiên nhà - âm thanh rất riêng báo hiệu Tết đang về gần.
.jpg)
Đặc biệt, chính quyền xã, các bản làng và bà con Sơn Lâm đã chủ động xây dựng kế hoạch vui Xuân, đón Tết theo tinh thần vui tươi, đầm ấm, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống, bảo đảm văn minh, tiết kiệm.
Theo chân chị Lô Thị Hiền - Chủ tịch Hội LHPN xã, chúng tôi về bản Tân Ngọc, ghé thăm gia đình bà Vi Thị Liên, người gắn bó với nghề dệt thổ cẩm lâu năm. Trước hiên ngôi nhà xây khang trang, bà Liên miệt mài bên chiếc khung cửi, dệt nốt chiếc thân váy sắp hoàn thành.

Chị chia sẻ: “Gần Tết, nhu cầu các mặt hàng thổ cẩm như váy, áo, khăn, thắt lưng tăng lên nhiều lắm. Tôi không đủ thời gian làm hết, chỉ nhận làm cho người thân quen. Dịp Tết, chị em trong bản, trong xã thường sắm một bộ váy áo mới để đi chơi Tết, dự hội hè, cưới hỏi…”.
Theo chị Lô Thị Hiền, hơn 90% cư dân xã Sơn Lâm là người dân tộc Thái. Dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, thiếu thốn, nhưng phụ nữ Thái nơi đây luôn có ý thức gìn giữ trang phục truyền thống. Mỗi người thường có ít nhất một đến hai bộ váy áo để mặc trong những ngày vui của gia đình, bản làng; riêng ngày Tết, trang phục dân tộc là thứ không thể thiếu.
Bởi vậy, vào dịp này, không chỉ riêng bà Liên mà nhiều thợ dệt trong các bản đều làm việc hết công suất, ngày đêm bên khung cửi nhưng vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu.

Như để minh chứng cho điều đó, chị Hiền tiếp tục dẫn chúng tôi sang bản Mà - nơi có nhiều gia đình còn gắn bó với nghề dệt thổ cẩm. Chúng tôi lần lượt ghé thăm nhà các bà Vi Thị Cân, Lương Thị Huế, Lô Thị Huệ, những người đang mải miết bên khung cửi.
Trong nhà, váy, áo, khăn thổ cẩm với đủ màu sắc, kích cỡ được trưng bày ngay ngắn, tất cả vừa dệt xong và chờ người đến nhận. Không khí Tết hiện diện trong từng sợi chỉ, hoa văn.
Cùng với việc may sắm trang phục, bà con xã Sơn Lâm cũng đang tất bật chuẩn bị nguồn thực phẩm để sẵn sàng đón Tết. Chị Lô Thị Hằng ở bản Tân Ngọc là một trong những điển hình làm kinh tế giỏi, với hơn 1ha chè, hơn 1ha keo, chưa kể chăn nuôi lợn, gà; thu nhập bình quân khoảng 20 triệu đồng mỗi tháng.
Hiện trong chuồng gia đình chị có hơn 20 con lợn thịt và gần 100 con gà, tất cả đã được người dân trong bản, trong xã đặt mua phục vụ Tết Nguyên đán.

Ở bản Tân Lân, chị Lô Thị Nam cũng được biết đến là hộ chăn nuôi, sản xuất giỏi, chuyên cung cấp lợn giống và lợn thịt cho người dân trong xã. Để đáp ứng nhu cầu dịp Tết, chị Nam đã nuôi lứa lợn thịt gần 40 con; đến thời điểm này, số lợn đã có người đặt mua hết.
Thời điểm giáp Tết, các món ăn truyền thống của người Thái như thịt giàng, cá giàng (thịt, cá gác bếp), lạp xưởng cũng bắt đầu “chạy hàng”, đắt khách. Tại bản Thanh Dương, các thành viên Hợp tác xã Thác Liếp và nhiều hộ dân đã chế biến các món đặc sản với số lượng lớn, đáp ứng nhu cầu của người dân trong và ngoài xã.

Chị Lô Thị Thêu – Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Thác Liếp cho biết: “Còn khoảng 1 tháng nữa mới đến Tết, nhưng hợp tác xã đã nhận được nhiều đơn hàng thịt giàng, cá giàng, chả moọc… Ngay từ bây giờ, chị em chúng tôi đã chuẩn bị nguyên liệu và bắt tay chế biến, mong góp phần mang đến cái Tết vui vẻ, sung túc cho bà con”.
Hướng về mùa vui
Xã Sơn Lâm được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Ngọc Lâm và Thanh Sơn, hiện có 13 bản với hơn 12.300 nhân khẩu, phần lớn là cư dân tái định cư từ lòng hồ thủy điện Bản Vẽ (huyện Tương Dương cũ), tỷ lệ hộ nghèo còn 23,34%. So với trước kia, đời sống người dân nay đã có nhiều đổi thay, thu nhập bình quân đạt 34,3 triệu đồng/người/năm, song so với các xã trong vùng, Sơn Lâm vẫn còn không ít khó khăn.

Dẫu vậy, bà con các dân tộc Thái, Khơ Mú nơi đây luôn ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống, từ trang phục, tiếng nói đến phong tục, tập quán, đặc biệt là phong tục đón Tết cổ truyền.
Theo lãnh đạo xã Sơn Lâm, nhằm chăm lo đời sống tinh thần cho nhân dân trong dịp Tết, nhất là các đối tượng chính sách, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, UBND xã đã ban hành kế hoạch tổ chức các hoạt động mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026.
Nổi bật là Hội chợ Tết Nguyên đán diễn ra trong 4 ngày (từ 26 đến 29 tháng Chạp năm Ất Tỵ), tạo điều kiện để người dân trong và ngoài xã mua sắm, giao lưu văn hóa. Phiên chợ gắn với không gian văn hóa dân gian như đánh cồng chiêng, múa lăm vông, uống rượu cần, nhảy sạp…, góp phần làm đậm thêm hương vị Tết nơi miền biên giới.

Bên cạnh đó là các hoạt động giao lưu văn nghệ, gặp mặt con em xa quê về ăn Tết, đốt lửa trại đón giao thừa. Vào mùng 4 – mùng 5 Tết, xã tổ chức thi đấu các môn thể thao và trò chơi dân gian như bóng chuyền, ném còn, đẩy gậy, kéo co từ cấp bản đến cấp xã; gặp mặt người có uy tín trong cộng đồng và chúc thọ người cao tuổi, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong các tầng lớp nhân dân.
Hưởng ứng Thư kêu gọi ủng hộ Tết Vì người nghèo của Bí thư Tỉnh ủy, xã đã xây dựng kế hoạch vận động, giúp đỡ người nghèo vui Xuân, đón Tết. Tích cực kết nối với các tổ chức thiện nguyện, nhà hảo tâm tổ chức các chương trình “Xuân ấm biên cương’”, “Xuân yêu thương”, kêu gọi cán bộ, nhân dân chung tay chia sẻ, đảm bảo nhà nào cũng có Tết”.
Ông Trình Văn Bằng – Chủ tịch UBND xã Sơn Lâm
Trên miền đất Sơn Lâm, Xuân đang về không chỉ trong sắc cờ, mùi khói bếp, tiếng khung cửi rộn ràng, mà còn trong niềm tin lặng lẽ, bền bỉ của những con người đang từng ngày dựng xây cuộc sống mới, cùng nhau hướng về một mùa Xuân vui.


