Những " cánh tay nối dài" bền bỉ giữ mạch thông tin cơ sở
Giữa guồng quay gấp gáp của thời đại số, ở những miền quê xa xôi, đội ngũ làm công tác truyền thông ở cơ sở vẫn lặng thầm vượt suối, băng rừng tác nghiệp bằng tình yêu nghề bền bỉ. Sau mỗi bản tin, mỗi khung hình là biết bao nhọc nhằn của những người vừa làm báo, vừa làm dân vận, vừa là cầu nối thông tin giữa chính quyền với Nhân dân, giữ “mạch ngầm” thông tin ở cơ sở.
.png)
• 16/6/2026
*****
.png)
Giữa cái nắng gắt miền Tây Nghệ An, người dân Quỳ Hợp đã quen với hình ảnh chị Phan Thị Giang - phóng viên Trung tâm Cung ứng dịch vụ công, tất tả trên những cung đường bụi đỏ.
Vai đeo máy quay, tay ôm máy ảnh, chị có mặt ở hầu khắp những điểm nóng cần phản ánh kịp thời: Khu dân cư ngập sau mưa lớn, dòng suối ô nhiễm, điểm sạt lở hay những đồng ruộng khô nẻ do hạn hán...
.jpg)
Công việc của một phóng viên truyền thông ở cơ sở chưa bao giờ nhẹ nhàng. Ngoài ghi hình, chụp ảnh, Phan Giang còn tự viết tin, dựng hình, biên tập, tự đọc lời bình cho bản tin. Một mình đảm nhận nhiều khâu, từ hiện trường đến hậu kỳ, nhưng chị vẫn cố gắng để thông tin đến với người dân nhanh nhất, chính xác nhất.
Phan Thị Giang vốn sinh ra và lớn lên ở vùng biển Quỳnh Lưu. Gần 17 năm trước, chị rời quê lên huyện miền núi Quỳ Hợp (cũ) nay là xã Quỳ Hợp công tác. Từ những ngày đầu bỡ ngỡ với núi rừng, những con dốc quanh co và những chuyến đi bản xa, giờ đây chị đã quen với việc lội suối, băng rừng hay thức trắng đêm dựng phóng sự. Có những tác phẩm phía sau là cả hành trình gian nan và cả những " rào cản" đòi hỏi bản lĩnh người làm báo.
Ví như để thực hiện phóng sự “Bức tử… dòng Nậm Tôn”, chị cùng đồng nghiệp mất nhiều ngày đêm ngược xuôi dọc con sông để ghi nhận thực tế, tìm đến từng điểm xả thải, gặp gỡ người dân nhằm lý giải vì sao dòng sông hiền hòa ngày nào lại trở thành “sông chết”.
Những nỗ lực bền bỉ ấy giúp chị giành nhiều giải báo chí cấp tỉnh và Trung ương. Nhưng với chị, phần thưởng lớn nhất vẫn là sự tin tưởng của người dân.
Không chỉ say mê nghề nghiệp, Phan Thị Giang còn tích cực tham gia thiện nguyện, hỗ trợ nhiều hoàn cảnh khó khăn. Năm 2025, chị là 1 trong 2 cá nhân của Nghệ An được Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tặng Bằng khen điển hình học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
“Khi về xã, có những công việc không đúng chuyên môn nhưng mình vẫn phải làm vì phía sau là người dân, là bản làng, là niềm tin của cấp ủy, chính quyền. Có thể có những giây phút chênh vênh, nhưng nếu không có những bước chân hôm nay, sẽ không có con đường ngày mai”, chị chia sẻ.
Câu chuyện của chị Phan Thị Giang cũng là tâm sự chung của nhiều cộng tác viên truyền thông cơ sở hiện nay. Sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, khối lượng công việc tăng lên, áp lực lớn hơn nhưng họ vẫn chọn gắn bó với nghề.
Với anh Lữ Đình Phú (bút danh Lữ Phú), mỗi tác phẩm báo chí không chỉ là nhiệm vụ mà còn là cách đưa hình ảnh chân thực của miền Tây Nghệ An đến gần hơn với công chúng.
Khán giả hẳn chưa quên những hình ảnh dữ dội trong các trận lũ quét ở khu vực huyện Kỳ Sơn (cũ). Để có được những thước phim ấy là sự dấn thân của những phóng viên, cộng tác viên bám tuyến đầu như Lữ Phú.
Hơn 1 thập kỷ gắn bó với nghề báo và công tác truyền thông cơ sở, hành trình của anh là câu chuyện về sự bền bỉ và trách nhiệm của người làm báo miền núi.
Từ những chuyến tác nghiệp giữa mưa lũ, sạt lở đến những lần vượt dốc, băng rừng đến bản làng xa xôi, đã giúp anh giành nhiều giải thưởng tại Liên hoan Phát thanh - Truyền hình Nghệ An cùng các giải báo chí cấp tỉnh.
Sau khi được điều động về Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Chiêu Lưu, anh càng hiểu rõ vai trò của truyền thông cơ sở trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh. Theo anh, khi thông tin thật - giả đan xen, người làm truyền thông địa phương phải trở thành cầu nối đáng tin cậy giữa chính quyền và Nhân dân.
Chị Trần Thị Hoa - Phóng viên thuộc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Nghi Lộc cũng là một ví dụ điển hình cho tinh thần vượt khó. Đồng lương ít ỏi khiến chị phải làm thêm nhiều nghề như bán hàng online, mở tiệm bánh để trang trải cuộc sống. Dù vậy, chị chưa từng nghĩ sẽ rời nghề.
Những năm còn công tác tại Trung tâm VH-TT&TT huyện Nghi Lộc (cũ), do thiếu nhân sự, chị tự học chụp ảnh, quay phim từ đồng nghiệp để có thể tác nghiệp độc lập.
Sự xông xáo ấy giúp chị trưởng thành nhanh chóng. Những năm gần đây, chị liên tiếp giành giải cao tại các cuộc thi báo chí của tỉnh và Trung ương.
Trong đó có Giải A Cuộc thi viết Cựu chiến binh gương mẫu của Hội CCB Việt Nam; giải Khuyến khích Cuộc thi "Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng" lần thứ 5 năm 2025. Nhưng điều khiến chị vui hơn cả là những vấn đề người dân phản ánh đã được chính quyền quan tâm giải quyết sau khi báo chí lên tiếng.
Theo bà Hồ Thị Ngân - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Nghệ An, đội ngũ làm truyền thông cơ sở hiện nay đang giữ vai trò rất quan trọng trong việc duy trì dòng chảy thông tin từ địa phương. Dù điều kiện còn nhiều khó khăn; không có nhiều thiết bị hiện đại hay ê-kíp hỗ trợ, nhưng nhờ gần dân, sát địa bàn, họ là những người đầu tiên ghi nhận thông tin từ cơ sở và đóng góp nhiều tác phẩm chất lượng, đoạt giải cao ở các giải báo chí cấp tỉnh và Trung ương.
.png)
Sau khi sáp nhập và vận hành chính quyền 2 cấp, Nghệ An thành lập 130 trung tâm cung ứng dịch vụ công cấp xã. Phần lớn cán bộ, phóng viên từng công tác tại các trung tâm VH-TT&TT cấp huyện được điều chuyển về đây. Ngoài nhiệm vụ truyền thông, nhiều người còn kiêm thêm các công việc khác mà đơn vị giao như văn hóa, thể thao, hành chính, tổng hợp báo cáo hay hỗ trợ các thủ tục dân sinh...
Khó khăn lớn nhất hiện nay là khối lượng công việc quá nhiều, trong khi chế độ, trang thiết bị và kinh phí còn hạn chế. Không ít người phải xoay xở đủ cách để vừa bám nghề, vừa lo cuộc sống gia đình.
Trong khi đó, yêu cầu công việc ngày càng cao. Người làm truyền thông cơ sở giờ không chỉ biết viết tin, bài mà còn phải quay video, dựng clip, livestream, sử dụng thành thạo nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
Cộng tác viên Minh Thái, hiện công tác tại Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Nghĩa Mai, đã có hơn 17 năm gắn bó với nghề. Chừng ấy thời gian đủ để anh chứng kiến nhiều thay đổi trong bộ máy tổ chức cũng như cách làm báo hiện nay.
Theo anh Minh Thái, khi chuyển về xã, mọi thứ khác đi rất nhiều, công việc hành chính đan xen, trong khi yêu cầu thông tin ngày càng nhanh và đa nền tảng".
Một người phải làm nhiều việc nên áp lực lớn hơn. Dẫu vậy, tôi và nhiều đồng nghiệp vẫn chọn bám nghề vì tin rằng, báo chí cơ sở có vai trò không thể thay thế”, anh chia sẻ.
Theo anh, ngoài thiếu thốn phương tiện tác nghiệp, người làm báo cơ sở còn chịu áp lực cạnh tranh từ mạng xã hội. Chỉ cần một sự việc xảy ra, hình ảnh và thông tin đã xuất hiện tràn lan trên các nền tảng trực tuyến. Tuy nhiên, tốc độ không phải lúc nào cũng đi cùng sự chính xác.
Chính vì vậy, những cộng tác viên ở cơ sở trở thành lớp “gạn lọc” đầu tiên của thông tin địa phương. Họ xác minh, kiểm chứng rồi mới chuyển tải tới cơ quan báo chí. Vai trò ấy tuy thầm lặng nhưng đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tin giả, tin sai lệch xuất hiện ngày càng nhiều.
Điều mà nhiều phóng viên, cộng tác viên ở cơ sở mong mỏi hiện nay là có thêm các lớp tập huấn về báo chí đa phương tiện, kỹ năng tác nghiệp trên nền tảng số; đồng thời được quan tâm hơn về chế độ và điều kiện làm việc để yên tâm gắn bó lâu dài. Bởi thực tế, phần lớn phóng viên, cộng tác viên cơ sở vẫn đang tự xoay xở với thiết bị cá nhân, phương tiện đi lại và kinh phí tác nghiệp hạn hẹp.
Dẫu đối diện nhiều khó khăn sau sáp nhập và áp lực của thời đại số, họ vẫn âm thầm làm nhiệm vụ của những “cánh tay nối dài”, giữ cho mạch nguồn thông tin ở cơ sở luôn chân thực, gần dân và sát với đời sống.
