Những dòng tâm sự chiến trường

(Baonghean) - Chiến tranh Việt Nam (cách gọi về cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam) là một trong những cuộc chiến dài nhất và tàn khốc nhất trong lịch sử nhân loại. Chính trong sự tàn khốc và ác liệt ấy, tình yêu vẫn nảy mầm và hiện hữu, khói lửa chiến tranh đã không xóa nhòa được khoảng cách yêu thương.

Những địa danh như Thành cổ Quảng Trị, Đường 9 - Khe Sanh, Đắc Tô - Tân Cảnh, A Sầu - A Lưới... trở thành vùng “tử địa” vì đạn bom. Lằn ranh giữa sự sống và cái chết rất đỗi mong manh, có khi chỉ là một cái chớp mắt, nhưng người lính Cụ Hồ vẫn giữ trọn tình yêu với quê hương, gia đình, với những người vợ, người con gái đã trao gửi niềm yêu thương. Có lẽ, đây cũng là động lực để người lính Cụ Hồ không quản ngại hy sinh, gian khổ để chiến đấu và chiến thắng. 

Vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông xem lại những bức thư gửi cho nhau thời chiến
Vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông xem lại những bức thư gửi cho nhau thời chiến

Gần nửa thế kỷ trôi qua, vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông (nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 4) vẫn lưu giữ hàng trăm bức thư thời ông còn xông pha chiến trường, trận mạc, còn bà ở nhà lam lũ ruộng đồng và chăm sóc con nhỏ ở vùng quê Lĩnh Sơn (Anh Sơn)...

Lúc dừng chân trên chặng đường hành quân hay những giờ phút chiến trường tạm ngưng tiếng súng, ông đều tranh thủ biên thư về cho vợ để chia sẻ nỗi niềm, gửi gắm niềm tin yêu và hy vọng. Đây là những dòng thư ông viết trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: “Em Đạm và 2 con nhớ, thương, yêu! Anh mới biên thư cho con và em cách đây nửa tháng, nhân lúc nhận được 2 thư của em gửi anh hồi tháng 5+6 của năm trước, để đáp lại mong muốn của em là viết thư nhiều và đều đặn cho em, hôm nay anh lại viết tiếp thư này. Không gì hơn là gửi tới em tất cả nỗi lòng nhớ thương và yêu quý của anh. Mong em luôn khỏe và vượt qua những giây phút nhớ thương... ”.

Còn đây là những lời tâm sự của bà Hoàng Thị Đạm - người bạn đời của Thiếu tướng Cao Xuân Khuông: “Anh Khuông thương nhớ! Em vừa mới gửi thư cho anh nhờ anh Hưởng chuyển giúp. Lâu không nhận được thư anh nên em viết tiếp những dòng này để báo rằng em và các con vẫn khỏe, anh cứ yên tâm công tác và chiến đấu...”. Suốt cuộc chiến, 2 người gửi cho nhau hàng trăm bức thư, mỗi bức thư là một lời tâm tình đầy yêu thương và xúc động. Những ngày tháng Tư lịch sử này, vợ chồng tướng Khuông cùng nhau đọc lại những lá thư năm xưa và lòng chợt bồi hồi, rạo rực cùng những ký ức về năm tháng tuổi trẻ. 

Bức thư gửi vợ được tìm thấy khi khai quật hài cốt liệt sỹ Đậu Sỹ Hùng (quê Yên Thành, Nghệ An) được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4.
Bức thư gửi vợ được tìm thấy khi khai quật hài cốt liệt sỹ Đậu Sỹ Hùng (quê Yên Thành, Nghệ An) được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4.

Đại tá Hồ Hữu Lạn - nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 3 (Sư đoàn 324 – Quân khu 4) là người dạn dày chiến trận, ông đã cùng đơn vị lập không ít chiến công ở chiến trường Trị - Thiên, đặc biệt là ở thung lũng A Sầu - A Lưới (Thừa Thiên Huế). Trong cuốn hồi ký “Trung đoàn một thời chiến trận” của mình, ông viết rất nhiều về những trận đối đầu giữa ta và địch, về tinh thần và quyết tâm chiến đấu, về tình đồng đội.

Người chỉ huy giàu kinh nghiệm và tài năng ấy không quên nhắc đến người bạn đời với tất cả niềm yêu mến. Sau đợt huấn luyện, chuẩn bị vào chiến đấu ở chiến trường miền Nam, người vợ tìm đến tận đơn vị thăm chồng. Kỷ niệm ấy được ông viết lại: “Lúc chia tay nét mặt em tươi cười, má ửng hồng, mắt nhìn sâu thẳm, em nói: “Anh mạnh khỏe, cố gắng và giữ gìn, hẹn ngày gặp lại gia đình hạnh phúc, về nhà em động viên mẹ, đảm nhiệm công việc thay anh”. Chắc em còn muốn nói nhiều, nhưng không nói ra được. Chỉ câu nói ngắn gọn, mộc mạc, chân tình, ngập ngừng trìu mến, mà tôi cảm nhận là tiếng vọng sâu thẳm của trái tim, thật thiết tha lưu luyến, cả cuộc đời tôi không quên khoảnh khắc chia tay”. 

Kết thúc chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971), đơn vị của Hồ Hữu Lạn trở về vùng hậu phương Quảng Bình để củng cố và an dưỡng, một lần nữa vợ ông lại tìm đến thăm. Ông đã viết trong hồi ký: “Từ Quỳnh Lưu vào đơn vị ở miền Tây Lệ Thủy, chiến tranh phá hoại của Mỹ đường bị băm nát, giao thông trắc trở, em đi mất 3 ngày, 3 chặng ô tô (Quỳnh Lưu - thành phố Vinh - Đồng Hới và Lệ Thủy). Tôi xuống bến xe chợ Cưởi, huyện Lệ Thủy, trên đường số 1 đón em, gặp em miệng cười tươi, tôi bị bất ngờ cứ tưởng em sẽ khóc òa sau 7 năm xa cách, bao nhiêu lần tiễn đưa và gặp lại em đều như thế. Sau này mới biết em chỉ khóc một mình, giọt nước mắt thầm kín của em là sự kìm nén nhớ thương hy sinh thầm lặng của người vợ nơi hậu phương”.  

Cùng với bi đông đựng nước, nhiều ngôi mộ liệt sỹ còn có lược, kẹp tóc và bút (hiện vật được trung bày tai bảo tàng Quân khu 4)
Cùng với bi đông đựng nước, nhiều ngôi mộ liệt sỹ còn có lược, kẹp tóc và bút (hiện vật được trung bày tai bảo tàng Quân khu 4)

Đã 6 năm nay, kể từ khi người vợ qua đời, ông Trần Công Đôn ở xóm 4, xã Nghi Tiến (Nghi Lộc) sống lặng lẽ một mình trong căn nhà nhỏ, các con đã có gia đình riêng. Với ông, nỗi nhớ người bạn đời chắc hẳn không bao giờ nguôi ngoai, bởi tình yêu của họ đã đi qua những năm tháng chiến tranh với cung bậc của sự đợi chờ. Hồi cùng đơn vị huấn luyện ở Thanh Hóa, người chiến sỹ trẻ đem lòng yêu thương cô thôn nữ đẹp người, đẹp nết. Ngày chia tay, hai người đã nói lời ước hẹn, hết chiến tranh người lính sẽ trở lại tìm, và cô thôn nữ sẽ một lòng chờ đợi.

Người lính vào chiến trường, cô thôn nữ cũng xin gia nhập thanh niên xung phong phục vụ ở tuyến đường Trường Sơn, rồi trở thành chiến sỹ quân y của Binh trạm 12 (Đoàn 559). Suốt quãng thời gian ấy, hai người bặt tin nhau nhưng trong lòng vẫn khắc ghi lời hẹn ước. Đất nước đã thống nhất, họ tìm lại nhau và trở thành bạn đời. Những năm tháng tuổi trẻ ở núi rừng Trường Sơn, bà Phan Thị Vè - vợ ông Đôn nhiễm phải chất độc da cam nên sức khỏe yếu, 5 lần sinh nở chỉ nuôi được 2. Bà ra đi, nỗi trống trải trong lòng ông không dễ gì bù đắp nổi.

Chiến tranh đồng nghĩa với sự mất mát và hy sinh, nên không phải lời ước hẹn nào cũng thành hiện thực, bởi không ít người đã ngã xuống bởi đạn bom. Liệt sỹ Hồ Đức Tín, quê Nam Cát (Nam Đàn) được nhiều người biết đến bởi mối tình với cô giáo Hoàng Thị Trinh. Hai người ở cùng làng, mến thương nhau nhưng chiến tranh ngày càng ác liệt, người con trai phải cầm súng lên đường. Chia tay trong bịn rịn, cả hai đều e thẹn không dám nói lời hẹn ước nhưng ánh mắt họ đã nói lên tất cả. Ba năm sau, người con gái hay tin người yêu hy sinh, và từ đó trái tim hóa đá. Gần 50 năm trôi qua, người con gái năm xưa đã trở thành bà lão qua tuổi 70, trái tim không một lần xao động, một lòng thờ di ảnh của người yêu. 

Những câu chuyện về tình yêu người lính chiến, chúng tôi chợt “ngộ” ra, chiến tranh không chỉ là nơi thử thách bản lĩnh, ý chí của một dân tộc mà còn thử thách cả độ bền của tình yêu. Và ngược lại, tình yêu là một phần sức mạnh tinh thần của người lính, giúp họ vượt lên mọi thử thách khốc liệt của cuộc chiến, làm nên biết bao điều kỳ diệu. 

Công Kiên

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

(Baonghean.vn) - UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 1/2023; Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C; Chỉ số giá tiêu dùng tháng 1 tăng từ nhu cầu chi tiêu dịp Tết Nguyên đán 2023… là những thông tin nổi bật ngày 30/1
Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

(Baonghean.vn) -Đó là một trong những nội dung Báo cáo của Tổ công tác 2416 (Tổ công tác được UBND tỉnh thành lập tại Quyết định số 2416/QĐ-UBND đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hợp tác đầu tư nước ngoài) về nhiệm vụ trọng tâm tháng 2/2023.
UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên họp thường kỳ tháng 1/2023, UBND tỉnh đã thống nhất thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ cho chủ rừng để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu các cấp, các ngành của Nghệ An cần nhìn nhận đúng tình hình thực tế, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn, cùng nhau gánh vác và chia sẻ trách nhiệm để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra.
Nghỉ học

Các trường học vùng cao Nghệ An chủ động giải pháp 'gọi' học trò trở lại lớp sau Tết

(Baonghean.vn) - Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài gần 2 tuần, học sinh Nghệ An nói riêng đã trở lại trường học để bắt đầu học kỳ mới. Thời điểm này, việc duy trì nề nếp học tập cũng đã được các nhà trường quan tâm, hạn chế cao nhất tình trạng học sinh bỏ học nhất là ở vùng cao.
Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C

Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C

(Baonghean.vn) -  Những ngày cuối tháng 1/2023, vùng miền núi cao Nghệ An nhiệt độ liên tục hạ thấp đến 1 độ C, gây rét đậm, rét hại. Trước tình hình thời tiết diễn biến phức tạp, người dân, chính quyền các địa phương chủ động các phương án phòng, chống rét, hạn chế các ảnh hưởng xấu.
V league

V.League 2023: Sao chùm, sao lẻ

(Baonghean.vn) -  Mùa giải V-League 2023 sắp khởi tranh lượt đi với khá nhiều điểm đáng chú ý như mỗi đội bóng được đăng ký một cầu thủ nước ngoài gốc Việt mà chưa cần có quốc tịch, bên cạnh 3 ngoại binh như thông lệ; thi đấu vòng tròn một lượt rồi căn cứ vào kết quả để phân tốp....
 Cam Xã Đoài (Nghi Diên) bán với giá cao nhất tại Nghệ An. Ảnh: Quang An

Nhiều sản phẩm OCOP của Nghệ An bán chạy

(Baonghean.vn) -  Dịp Tết Quý Mão 2023, nhiều sản phẩm OCOP của Nghệ An đã được người tiêu dùng quan tâm lựa chọn; như cam Đồng Thành, cam Xã Đoài, tảo xoắn Hoàng Mai, rượu đông trùng hạ thảo, tương, nước mắm, trà sen, nấm, kể cả hàng mây, tre đan….
HLV Chu Đình Nghiêm

HLV Chu Đình Nghiêm: 'Hải Phòng chỉ đặt mục tiêu trụ hạng'; HLV châu Âu chưa hài lòng dù Hà Nội FC giành Siêu Cúp Quốc gia

(Baonghean.vn) -  HLV Chu Đình Nghiêm cho rằng, với lực lượng hiện tại, Hải Phòng chỉ dám đặt mục tiêu trụ hạng ở V.League 2023; Nhà cầm quân người Montenegro vẫn chưa thực sự hài lòng về màn thể hiện của các học trò. Đó là những thông tin thể thao nổi bật trong 24h qua.
‘Quán tính’ của Tết

‘Quán tính’ của Tết

(Baonghean.vn) - Không ai sợ Tết, nhưng sợ nhất là đến Rằm tháng Giêng mà vẫn hồn nhiên “ăn Tết”. Niềm vui có thể “quán tính” nhưng cuộc sống lại cần phải có những điểm dừng.