Những dòng tâm sự chiến trường

(Baonghean) - Chiến tranh Việt Nam (cách gọi về cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam) là một trong những cuộc chiến dài nhất và tàn khốc nhất trong lịch sử nhân loại. Chính trong sự tàn khốc và ác liệt ấy, tình yêu vẫn nảy mầm và hiện hữu, khói lửa chiến tranh đã không xóa nhòa được khoảng cách yêu thương.

Những địa danh như Thành cổ Quảng Trị, Đường 9 - Khe Sanh, Đắc Tô - Tân Cảnh, A Sầu - A Lưới... trở thành vùng “tử địa” vì đạn bom. Lằn ranh giữa sự sống và cái chết rất đỗi mong manh, có khi chỉ là một cái chớp mắt, nhưng người lính Cụ Hồ vẫn giữ trọn tình yêu với quê hương, gia đình, với những người vợ, người con gái đã trao gửi niềm yêu thương. Có lẽ, đây cũng là động lực để người lính Cụ Hồ không quản ngại hy sinh, gian khổ để chiến đấu và chiến thắng. 

Vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông xem lại những bức thư gửi cho nhau thời chiến
Vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông xem lại những bức thư gửi cho nhau thời chiến

Gần nửa thế kỷ trôi qua, vợ chồng Thiếu tướng Cao Xuân Khuông (nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 4) vẫn lưu giữ hàng trăm bức thư thời ông còn xông pha chiến trường, trận mạc, còn bà ở nhà lam lũ ruộng đồng và chăm sóc con nhỏ ở vùng quê Lĩnh Sơn (Anh Sơn)...

Lúc dừng chân trên chặng đường hành quân hay những giờ phút chiến trường tạm ngưng tiếng súng, ông đều tranh thủ biên thư về cho vợ để chia sẻ nỗi niềm, gửi gắm niềm tin yêu và hy vọng. Đây là những dòng thư ông viết trong 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị: “Em Đạm và 2 con nhớ, thương, yêu! Anh mới biên thư cho con và em cách đây nửa tháng, nhân lúc nhận được 2 thư của em gửi anh hồi tháng 5+6 của năm trước, để đáp lại mong muốn của em là viết thư nhiều và đều đặn cho em, hôm nay anh lại viết tiếp thư này. Không gì hơn là gửi tới em tất cả nỗi lòng nhớ thương và yêu quý của anh. Mong em luôn khỏe và vượt qua những giây phút nhớ thương... ”.

Còn đây là những lời tâm sự của bà Hoàng Thị Đạm - người bạn đời của Thiếu tướng Cao Xuân Khuông: “Anh Khuông thương nhớ! Em vừa mới gửi thư cho anh nhờ anh Hưởng chuyển giúp. Lâu không nhận được thư anh nên em viết tiếp những dòng này để báo rằng em và các con vẫn khỏe, anh cứ yên tâm công tác và chiến đấu...”. Suốt cuộc chiến, 2 người gửi cho nhau hàng trăm bức thư, mỗi bức thư là một lời tâm tình đầy yêu thương và xúc động. Những ngày tháng Tư lịch sử này, vợ chồng tướng Khuông cùng nhau đọc lại những lá thư năm xưa và lòng chợt bồi hồi, rạo rực cùng những ký ức về năm tháng tuổi trẻ. 

Bức thư gửi vợ được tìm thấy khi khai quật hài cốt liệt sỹ Đậu Sỹ Hùng (quê Yên Thành, Nghệ An) được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4.
Bức thư gửi vợ được tìm thấy khi khai quật hài cốt liệt sỹ Đậu Sỹ Hùng (quê Yên Thành, Nghệ An) được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4.

Đại tá Hồ Hữu Lạn - nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 3 (Sư đoàn 324 – Quân khu 4) là người dạn dày chiến trận, ông đã cùng đơn vị lập không ít chiến công ở chiến trường Trị - Thiên, đặc biệt là ở thung lũng A Sầu - A Lưới (Thừa Thiên Huế). Trong cuốn hồi ký “Trung đoàn một thời chiến trận” của mình, ông viết rất nhiều về những trận đối đầu giữa ta và địch, về tinh thần và quyết tâm chiến đấu, về tình đồng đội.

Người chỉ huy giàu kinh nghiệm và tài năng ấy không quên nhắc đến người bạn đời với tất cả niềm yêu mến. Sau đợt huấn luyện, chuẩn bị vào chiến đấu ở chiến trường miền Nam, người vợ tìm đến tận đơn vị thăm chồng. Kỷ niệm ấy được ông viết lại: “Lúc chia tay nét mặt em tươi cười, má ửng hồng, mắt nhìn sâu thẳm, em nói: “Anh mạnh khỏe, cố gắng và giữ gìn, hẹn ngày gặp lại gia đình hạnh phúc, về nhà em động viên mẹ, đảm nhiệm công việc thay anh”. Chắc em còn muốn nói nhiều, nhưng không nói ra được. Chỉ câu nói ngắn gọn, mộc mạc, chân tình, ngập ngừng trìu mến, mà tôi cảm nhận là tiếng vọng sâu thẳm của trái tim, thật thiết tha lưu luyến, cả cuộc đời tôi không quên khoảnh khắc chia tay”. 

Kết thúc chiến dịch Đường 9 - Nam Lào (1971), đơn vị của Hồ Hữu Lạn trở về vùng hậu phương Quảng Bình để củng cố và an dưỡng, một lần nữa vợ ông lại tìm đến thăm. Ông đã viết trong hồi ký: “Từ Quỳnh Lưu vào đơn vị ở miền Tây Lệ Thủy, chiến tranh phá hoại của Mỹ đường bị băm nát, giao thông trắc trở, em đi mất 3 ngày, 3 chặng ô tô (Quỳnh Lưu - thành phố Vinh - Đồng Hới và Lệ Thủy). Tôi xuống bến xe chợ Cưởi, huyện Lệ Thủy, trên đường số 1 đón em, gặp em miệng cười tươi, tôi bị bất ngờ cứ tưởng em sẽ khóc òa sau 7 năm xa cách, bao nhiêu lần tiễn đưa và gặp lại em đều như thế. Sau này mới biết em chỉ khóc một mình, giọt nước mắt thầm kín của em là sự kìm nén nhớ thương hy sinh thầm lặng của người vợ nơi hậu phương”.  

Cùng với bi đông đựng nước, nhiều ngôi mộ liệt sỹ còn có lược, kẹp tóc và bút (hiện vật được trung bày tai bảo tàng Quân khu 4)
Cùng với bi đông đựng nước, nhiều ngôi mộ liệt sỹ còn có lược, kẹp tóc và bút (hiện vật được trung bày tai bảo tàng Quân khu 4)

Đã 6 năm nay, kể từ khi người vợ qua đời, ông Trần Công Đôn ở xóm 4, xã Nghi Tiến (Nghi Lộc) sống lặng lẽ một mình trong căn nhà nhỏ, các con đã có gia đình riêng. Với ông, nỗi nhớ người bạn đời chắc hẳn không bao giờ nguôi ngoai, bởi tình yêu của họ đã đi qua những năm tháng chiến tranh với cung bậc của sự đợi chờ. Hồi cùng đơn vị huấn luyện ở Thanh Hóa, người chiến sỹ trẻ đem lòng yêu thương cô thôn nữ đẹp người, đẹp nết. Ngày chia tay, hai người đã nói lời ước hẹn, hết chiến tranh người lính sẽ trở lại tìm, và cô thôn nữ sẽ một lòng chờ đợi.

Người lính vào chiến trường, cô thôn nữ cũng xin gia nhập thanh niên xung phong phục vụ ở tuyến đường Trường Sơn, rồi trở thành chiến sỹ quân y của Binh trạm 12 (Đoàn 559). Suốt quãng thời gian ấy, hai người bặt tin nhau nhưng trong lòng vẫn khắc ghi lời hẹn ước. Đất nước đã thống nhất, họ tìm lại nhau và trở thành bạn đời. Những năm tháng tuổi trẻ ở núi rừng Trường Sơn, bà Phan Thị Vè - vợ ông Đôn nhiễm phải chất độc da cam nên sức khỏe yếu, 5 lần sinh nở chỉ nuôi được 2. Bà ra đi, nỗi trống trải trong lòng ông không dễ gì bù đắp nổi.

Chiến tranh đồng nghĩa với sự mất mát và hy sinh, nên không phải lời ước hẹn nào cũng thành hiện thực, bởi không ít người đã ngã xuống bởi đạn bom. Liệt sỹ Hồ Đức Tín, quê Nam Cát (Nam Đàn) được nhiều người biết đến bởi mối tình với cô giáo Hoàng Thị Trinh. Hai người ở cùng làng, mến thương nhau nhưng chiến tranh ngày càng ác liệt, người con trai phải cầm súng lên đường. Chia tay trong bịn rịn, cả hai đều e thẹn không dám nói lời hẹn ước nhưng ánh mắt họ đã nói lên tất cả. Ba năm sau, người con gái hay tin người yêu hy sinh, và từ đó trái tim hóa đá. Gần 50 năm trôi qua, người con gái năm xưa đã trở thành bà lão qua tuổi 70, trái tim không một lần xao động, một lòng thờ di ảnh của người yêu. 

Những câu chuyện về tình yêu người lính chiến, chúng tôi chợt “ngộ” ra, chiến tranh không chỉ là nơi thử thách bản lĩnh, ý chí của một dân tộc mà còn thử thách cả độ bền của tình yêu. Và ngược lại, tình yêu là một phần sức mạnh tinh thần của người lính, giúp họ vượt lên mọi thử thách khốc liệt của cuộc chiến, làm nên biết bao điều kỳ diệu. 

Công Kiên

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/12

(Baonghean.vn) - Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan tỉnh Nghệ An kỷ niệm 20 năm thành lập; Nông dân Nghệ An chong điện thâu đêm chăm hoa Tết; không khí lạnh đã báo tiếp tục di chuyển xuống phía Nam... Đó là những thông tin nổi bật trên Báo Nghệ An hôm nay.
[Infographics] Kết quả và con số nổi bật năm 2022 của ngành Tài nguyên và Môi trường

[Infographics] Kết quả và con số nổi bật năm 2022 của ngành Tài nguyên và Môi trường

(Baonghean.vn) - Năm 2022, năm thứ 2 triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh khóa XIX, Sở Tài nguyên và Môi trường tiếp tục chỉ đạo quyết liệt gắn với đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số để hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ của ngành với nhiều kết quả nổi bật.
Lan toả tinh thần thể thao trong đoàn viên, người lao động

Lan tỏa tinh thần thể thao trong đoàn viên, người lao động

(Baonghean.vn) - “Chăm lo cho đoàn viên người lao động phải bắt đầu từ những giá trị thiết thực, gần gũi nhất” - với quan điểm này, đoàn viên, người lao động huyện Nghĩa Đàn được hưởng lợi rất nhiều từ các phong trào do các cấp công đoàn Nghĩa Đàn phát động. 
Phố hoa lên đèn

Nông dân Nghệ An chong điện thâu đêm chăm hoa Tết

(Baonghean.vn) - Dịp này, các vườn hoa cúc Tết của người dân luôn bừng sáng ánh điện khi màn đêm buông xuống. Theo người trồng hoa cho biết, do nhu cầu của khách hàng, người trồng hoa phải điều chỉnh ánh sáng bằng bóng điện thâu đêm để có chiều cao của cây hoa như ý muốn. 
Thao túng tâm lý

Thao túng tâm lý

(Baonghean.vn) -  “Thao túng tâm lý” đang trở thành một cụm từ hot trend trên mạng xã hội trong thời gian qua. Vậy thao túng tâm lý là gì? Xin mời các bạn cùng Điểm tuần của Báo Nghệ An sẽ giải mã cụm từ này.
Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của đồng chí Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của ông Christian Manhart - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trong Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh, 200 năm năm mất Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh.