Xã hội

Những mái ấm nghĩa tình

Thanh Nga - Mỹ Hà • 27/07/2026 20:42

Từ những căn nhà dột nát, xuống cấp, chỉ sau hơn 3 tháng, nhiều gia đình là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học ở Nghệ An đã được đón niềm vui trong những mái ấm mới. Đó không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là món quà tri ân đầy ý nghĩa, tiếp thêm động lực để các gia đình vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống.

Thanh Nga - Mỹ Hà / Trình bày: Hồng Toại • 27/7/2026

*****

Từ những căn nhà dột nát, xuống cấp, chỉ sau hơn 3 tháng, nhiều gia đình là con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học ở Nghệ An đã được đón niềm vui trong những mái ấm mới. Đó không chỉ là nơi che mưa, che nắng mà còn là món quà tri ân đầy ý nghĩa, tiếp thêm động lực để các gia đình vượt qua khó khăn, vươn lên trong cuộc sống.

Ở tuổi 52, chị Nguyễn Thị Hà, xóm Nghi Hương 3, phường Cửa Lò mới có một ngôi nhà lành lặn để ở. Niềm vui tưởng như rất đỗi bình thường ấy lại là ước mơ kéo dài suốt nhiều năm của người phụ nữ bị nhiễm chất độc da cam/dioxin.

Sinh năm 1974, là con đầu lòng, chị Hà được cả gia đình nâng niu, kỳ vọng. Thế nhưng, càng lớn, chị càng bộc lộ những biểu hiện khác thường. Chị chậm phát triển trí tuệ, nói năng khó khăn, không theo kịp bạn bè nên phải nghỉ học từ sớm. Trưởng thành, chị cũng không thể tự chăm sóc bản thân, không biết tính toán hay sử dụng tiền bạc, mọi sinh hoạt đều phụ thuộc vào mẹ.

Bà Tịnh mẹ chị Hà kể rằng, chồng bà sinh năm 1949, từng tham gia chiến đấu tại chiến trường phía Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Ra quân, về địa phương, ông mang theo những vết thương và di chứng cho chính người con của mình. Hơn 50 năm từ ngày sinh con ra, là từng ấy năm ông và bà phải đồng hành cùng con. Sau này, chị Hà có thêm một người con thì ông bà lại nuôi cả con, cả cháu. Đến nay, ở tuổi 52, chị Hà vẫn không thể tự lập trong sinh hoạt hằng ngày.

Những năm qua, dù được gia đình hỗ trợ ra ở riêng, nhưng cuộc sống của chị Hà vẫn bộn bề khó khăn. Điều khiến mẹ chị luôn canh cánh là căn nhà được xây dựng từ năm 2003 đã xuống cấp nghiêm trọng sau hơn 20 năm sử dụng. Chỉ trong năm ngoái, hai cơn bão liên tiếp đổ bộ vào Cửa Lò khiến ngôi nhà hư hỏng nặng.

Với những khó khăn trên nên khi Nhà nước có chủ trương hỗ trợ kinh phí để xây mới, sửa chữa nhà ở dành cho nạn nhân chất độc da cam, ban cán sự xóm đã đề xuất đưa gia đình chị vào danh sách đầu tiên. Cùng với sự giúp đỡ của anh em chòm xóm, sau hơn 1 tháng thi công, toàn bộ công trình sửa chữa với tổng số vốn 120 triệu đồng đã hoàn thành.

Với gia đình chị Phan Thị Ngọc, xóm Hưng Mỹ, xã Hưng Nguyên, sự khó khăn, vất vả nay vẫn đang còn hiện hữu nơi căn nhà cũ với phần lớn mái ngói đã hư hỏng, xô lệch, gia đình chỉ có thể chằng chống, che bạt tạm bợ. Mỗi khi mưa xuống, nước dột khắp nhà, bao nhiêu xoong, nồi, xô, chậu đều được mang ra hứng nước. Đỉnh điểm là trận mưa lũ năm 2025, căn nhà bị hư hỏng nặng, gia đình phải sơ tán nhiều ngày sang nhà người thân vì lo sợ ngôi nhà có thể đổ sập bất cứ lúc nào.

Giờ thì căn nhà cũ vẫn còn nhưng chỉ để lại một phần dùng làm kho. Kề bên đó, là căn nhà bằng rộng khoảng 100m² với 3 phòng ngủ, phòng bếp và hệ thống vệ sinh khép kín vừa hoàn thành và đã được gia đình đưa vào sử dụng vào đầu tháng 7 này. Từ ngày chị xây nhà mới, ngày nào hàng xóm cũng sang hỏi thăm, giúp đỡ. Ai cũng vui vì từ đây gia đình chị đã thực sự có nơi an cư, an toàn.

Cha của chị Ngọc là cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu tại chiến trường miền Nam và bị phơi nhiễm chất độc hóa học. Hậu quả của chiến tranh không chỉ dừng lại ở thế hệ người cha mà còn kéo dài sang con, cháu. Bản thân chị Ngọc nhiều năm phải điều trị bệnh, có thời gian sức khỏe tâm thần không ổn định khiến chị luôn mang một nỗi sợ hãi vô hình. Hai người con của chị cũng thường xuyên đau ốm, trong đó có cháu mắc bệnh động kinh, phải nhiều lần vào viện điều trị.

Cuộc sống gia đình vì thế luôn trong cảnh thiếu trước hụt sau. Khó khăn là vậy, nên khi được xét hỗ trợ xây dựng nhà ở dành cho gia đình nạn nhân chất độc da cam, vợ chồng chị Ngọc như được tiếp thêm hy vọng. Khoản kinh phí hỗ trợ tuy không lớn so với tổng chi phí xây dựng nhưng là nguồn động viên để gia đình mạnh dạn vay vốn, mượn thêm từ người thân, quyết tâm dựng lên một mái ấm mới. Sau gần 3 tháng thi công, ngôi nhà mới đã hoàn thành trước mùa mưa bão...

Trước đó, thực hiện chủ trương của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, Nghệ An đã rà soát và phê duyệt hỗ trợ cho 214 hộ gia đình, với tổng kinh phí hơn 15,150 tỷ đồng. Trong đó có 111 hộ xây mới; 103 hộ sửa chữa. Chỉ sau hơn 3 tháng triển khai, nhiều mái ấm mới đã được hoàn thành, giúp các gia đình từng bước ổn định cuộc sống, vơi bớt những khó khăn do hậu quả chiến tranh để lại.

Sau lễ xuất quân, chương trình hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học đã nhanh chóng được triển khai trên địa bàn Nghệ An. Với mức hỗ trợ 100 triệu đồng đối với hộ xây mới và 50 triệu đồng đối với hộ sửa chữa, mục tiêu đặt ra là hoàn thành toàn bộ các căn nhà trước ngày 27/7/2026.

Phát biểu tại lễ xuất quân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành cho biết: Dù chiến tranh đã lùi xa nhưng hậu quả của chất độc hóa học vẫn còn đeo bám nhiều gia đình qua nhiều thế hệ. Vì vậy, việc hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho họ không chỉ mang ý nghĩa bảo đảm an sinh xã hội mà còn là sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với những gia đình đã hy sinh, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Theo cán bộ thuộc phòng Người có công Sở Nội vụ, đến nay có 149/199 (tỷ lệ 74,8%) hộ gia đình đã hoàn thành nhà ở, bàn giao sử dụng; 50/199 hộ gia đình đang trong giai đoạn hoàn thành.

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng, chỉ sau khoảng 3 tháng triển khai, chương trình đã hỗ trợ xây mới và sửa chữa 1.422 căn nhà cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học tại 24 địa phương; trong đó 410 căn đã hoàn thành và đưa vào sử dụng. Riêng tại Nghệ An, chương trình đang được triển khai đồng bộ với quyết tâm hoàn thành đúng tiến độ, góp phần giúp các gia đình sớm ổn định cuộc sống, từng bước xoa dịu những mất mát, đau thương mà chiến tranh để lại.