Những mẹo hay giúp giữ an toàn cho trẻ em khi sử dụng ChatGPT

Bản chất tò mò khiến trẻ em và thanh thiếu niên dễ tiếp cận những nội dung vượt quá độ tuổi, đặc biệt trong bối cảnh AI đang được nhắc đến rộng rãi trên mạng xã hội, trường học và các diễn đàn công nghệ. ChatGPT vì thế nhanh chóng trở thành công cụ quen thuộc để làm bài tập, nghiên cứu cá nhân, thậm chí là giải trí. Thực tế, không ít bạn trẻ còn sử dụng AI thành thạo hơn cả người lớn.

Chính điều này khiến các tính năng kiểm soát của phụ huynh trên ChatGPT do OpenAI triển khai trở nên cần thiết. Dù muốn hay không, các công cụ kiểm soát vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp trẻ tiếp cận công nghệ một cách an toàn, tránh những trải nghiệm chưa phù hợp như nội dung bạo lực hoặc các chủ đề nhạy cảm.

Kiểm soát của phụ huynh trên ChatGPT hoạt động thế nào?

Các tùy chọn này được OpenAI giới thiệu sau những tranh luận và vụ kiện liên quan đến trẻ em tiếp xúc nội dung không phù hợp. Dù hệ thống hiện chưa hoàn hảo và vẫn cần cải tiến thêm, đây được xem là bước khởi đầu tích cực.

Để sử dụng, phụ huynh cần liên kết tài khoản của con với tài khoản của mình. Sau đó, bảng điều khiển kiểm soát cho phép quản lý toàn bộ cài đặt. Theo mặc định, tài khoản trẻ em đã được áp dụng các lớp bảo vệ như:

- Bộ lọc nội dung nghiêm ngặt.

- Hạn chế nội dung liên quan đến bạo lực, tình dục, nhập vai lãng mạn.

- Giảm tiếp xúc với các lý tưởng làm đẹp cực đoan.

Những cơ chế này cũng áp dụng cho Sora, công cụ tạo video bằng AI của OpenAI, giúp kiểm soát nội dung đa phương tiện được tạo thông qua ChatGPT.

Bật và tinh chỉnh quyền kiểm soát của phụ huynh

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là kích hoạt tính năng kiểm soát của phụ huynh. Phụ huynh có thể thực hiện bằng cách: Mở Cài đặt (chạm vào ảnh hồ sơ) > Chọn Kiểm soát của phụ huynh > Nhấn + Thêm thành viên gia đình và gửi lời mời cho con.

Sau khi con chấp nhận, phụ huynh có thể điều chỉnh hàng loạt thiết lập như:

- Giảm nội dung nhạy cảm (hình ảnh đồ họa, thử thách lan truyền, bạo lực, nội dung tình dục).

- Bật/tắt các tính năng như tạo hình ảnh, nhắn tin trực tiếp.

- Thiết lập giờ yên tĩnh để giới hạn thời gian sử dụng, tránh ảnh hưởng đến học tập và giấc ngủ.

Đáng chú ý, phụ huynh cũng có thể tắt bộ nhớ của ChatGPT, ngăn AI lưu trữ dữ liệu cá nhân hoặc sử dụng nội dung trò chuyện của trẻ để huấn luyện mô hình. Điều này giúp tăng cường quyền riêng tư và giảm rủi ro rò rỉ thông tin.

Ngoài ra, do ChatGPT có thể tích hợp với các dịch vụ bên thứ ba như Spotify, Expedia hay Zillow, phụ huynh nên kiểm tra thêm các cài đặt liên quan trên những nền tảng này.

Đối thoại với trẻ em: Yếu tố không thể thay thế

Công nghệ dù thông minh đến đâu cũng không thể thay thế vai trò của sự trao đổi trong gia đình. Việc ngồi lại cùng con để thảo luận về cách sử dụng ChatGPT, Sora và AI nói chung giúp trẻ hiểu rõ giới hạn, rủi ro và trách nhiệm khi online.

Phụ huynh nên:

- Trao đổi thẳng thắn về an toàn mạng, dữ liệu cá nhân và quyền riêng tư.

- Xác định rõ những điều trẻ không nên làm với AI.

- Chủ động tìm hiểu ChatGPT trước để có thể hướng dẫn con hiệu quả hơn.

Một cách tiếp cận tích cực là cùng con thiết lập các cài đặt kiểm soát. Khi giải thích rõ lý do bật hoặc tắt từng tính năng, trẻ sẽ hiểu rằng đây không phải sự giám sát ngẫu nhiên mà là biện pháp bảo vệ cần thiết.

Dù ChatGPT và các công cụ AI đã xuất hiện vài năm, chúng vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện về mặt an toàn và bảo vệ người dùng. Việc học cách sử dụng AI một cách có trách nhiệm không chỉ dành cho trẻ em, mà cho cả người lớn.

Khi cha mẹ và con cái cùng đồng hành, thảo luận và học hỏi, AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ hữu ích thay vì mối lo tiềm ẩn trong đời sống số hiện đại./.