Những người bố mang quân hàm xanh ở ký túc xá vùng biên
Được xây dựng tại xã Môn Sơn, khu ký túc xá vùng biên hiện có hơn 80 học sinh Đan Lai từ thượng nguồn Khe Khặng về ăn ở, học tập. Để các em yên tâm rời bản, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã cử tổ công tác 3 cán bộ, chiến sĩ cắm chốt 24/24 giờ tại ký túc xá, vừa giữ nền nếp, vừa chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ, nhờ vậy nơi đây dần trở thành mái ấm thứ hai của học sinh vùng khó.
Khánh Ly - Thanh Phúc / Trình bày: Hồng Toại • 03/03/2026
*****
Được xây dựng tại xã Môn Sơn, khu ký túc xá vùng biên hiện có hơn 80 học sinh Đan Lai từ thượng nguồn Khe Khặng về ăn ở, học tập. Để các em yên tâm rời bản, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã cử tổ công tác 3 cán bộ, chiến sĩ cắm chốt 24/24 giờ tại ký túc xá, vừa giữ nền nếp, vừa chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ. Nhờ vậy, nơi đây dần trở thành mái ấm thứ hai của học sinh vùng khó.
Bản Búng và Cò Phạt là hai bản làng nằm sâu trong vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, cuộc sống bà con còn nhiều khó khăn, điều kiện kinh tế còn nhiều thiếu thốn.
Từ bản ra trung tâm xã là hành trình hơn 20km đường rừng. Con đường mùa nắng bụi đỏ quẩn chân, mùa mưa trơn trượt. Chính quãng đường ấy cộng với cái nghèo đeo bám từng là rào cản khiến không ít học sinh người Đan Lai phải nghỉ học giữa chừng.
Thấu hiểu điều đó, năm 2022, cấp ủy, chính quyền địa phương, Đồn Biên phòng Môn Sơn, Trường THCS Môn Sơn đã đồng hành xây dựng mô hình ký túc xá vùng biên tại xã Môn Sơn, đón học sinh Đan Lai từ thượng nguồn Khe Khặng về ăn ở, học tập tập trung.
Hiện ký túc xá có 84 học sinh Đan Lai từ lớp 6 đến lớp 9, trong đó 32 nữ, 100% thuộc hộ nghèo.
Rời bản, rời vòng tay gia đình, nhiều em ban đầu bỡ ngỡ, thiếu kỹ năng tự lập, chưa quen nề nếp sinh hoạt tập thể, chưa biết tự chăm sóc bản thân. Những ngày đầu, có em nhớ nhà khóc thút thít suốt đêm, có em trốn học quay về bản.
Trước thực tế đó, Đồn Biên phòng Môn Sơn đã cử tổ công tác gồm 3 cán bộ, chiến sĩ cắm chốt thường trực tại ký túc xá. Nhiệm vụ của các anh không chỉ là đảm bảo an ninh trật tự mà còn phối hợp nhà trường duy trì kỷ luật, nề nếp và trực tiếp chăm sóc, hướng dẫn các em từ những điều nhỏ nhất.
Trung tá Phan Văn Thắm, Tổ trưởng Tổ công tác, người gắn bó với ký túc xá từ những ngày đầu, chia sẻ: Các cháu từ thượng nguồn xuống, cuộc sống trước đây gắn với nương rẫy, suối rừng nên nề nếp sinh hoạt còn tự do. khi mới rời bản xuống ở, nhiều em chưa từng quen gấp chăn màn gọn gàng, chưa có thói quen vệ sinh cá nhân đúng cách…
“Chúng tôi phải kiên trì hướng dẫn từng việc: Từ cách đánh răng, rửa mặt, giặt quần áo, gấp chăn màn đến việc giữ gìn phòng ở sạch sẽ”- Trung tá Thắm nói.
.jpg)
Ở lứa tuổi 12–15, tâm sinh lý có nhiều thay đổi, việc quản lý, uốn nắn càng cần sự kiên nhẫn, tinh tế, kết hợp giữa nghiêm khắc và sẻ chia. Ba cán bộ biên phòng vừa là người giữ kỷ luật, vừa là chỗ dựa tinh thần. Có em mới xuống ở thường xuyên khóc vì nhớ người thân, các anh lại ngồi trò chuyện, động viên như người cha trong gia đình. Có em cá tính mạnh, cần được uốn nắn bằng sự kiên trì.
Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Bùi Văn Tú – người đã có hai con – tâm sự, anh coi học sinh trong ký túc xá như con của mình. Trẻ nhất tổ là Thiếu tá quân nhân chuyên nghiệp Cao Trọng Cường, nhận nhiệm vụ từ tháng 10/2024. Dù công việc mới mẻ so với trước đây, anh nhanh chóng hòa nhập, học hỏi cách quản lý học sinh nội trú, áp dụng linh hoạt kinh nghiệm từ các mô hình giáo dục kỷ luật.
Cắm chốt 24/24 giờ tại ký túc xá, 3 cán bộ biên phòng vừa đảm bảo an ninh trật tự, vừa trực tiếp quản lý, chăm sóc học sinh. Lịch sinh hoạt được xây dựng nền nếp, có thời khoá biểu rõ ràng: Sáng sớm theo hiệu lệnh còi các em dậy tập thể dục, gấp chăn màn, ăn sáng rồi đến lớp; trưa nghỉ ngơi; chiều chơi thể thao, chăm sóc vườn rau cùng các bố nuôi biên phòng; tối ôn bài, ngủ đúng giờ.
Quá trình cùng ăn, cùng ở với các em học sinh, tổ công tác không ít lần đối mặt tình huống bất ngờ đòi hỏi sự nhanh nhạy. Trung tá Thắm nhớ như in đêm phát hiện em La Văn Trọng đau ruột thừa, các anh lập tức đưa em đi bệnh viện cấp cứu kịp thời, tránh nguy hiểm.
Những dịp lễ, Tết, có em về bản rồi chần chừ không quay lại, các anh lại phối hợp thầy cô và lực lượng tại địa bàn đến tận nhà vận động, thuyết phục phụ huynh để các em tiếp tục học.
Ngay dưới tầng một ký túc xá vùng biên là căn phòng nhỏ mang tên “Gian hàng không đồng”- Cái tên mộc mạc nhưng chứa đựng nhiều yêu thương.
Nơi ấy có nhiều kệ hàng bày quần áo, giày dép, chăn màn, sách vở, bút mực, bánh kẹo, đường, sữa, mắm muối… do các nhà hảo tâm ủng hộ. Bên cạnh đó còn có một tủ sách nhỏ với nhiều đầu sách được đặt gọn gàng ở góc phòng.
Mỗi tháng, gian hàng mở cửa 1 lần. Tổ công tác Biên phòng phối hợp Ban Giám hiệu nhà trường xét chọn 10 học sinh có tiến bộ trong học tập, rèn luyện, chấp hành tốt nội quy. Mỗi em được chọn 10 món đồ mình cần, có thể dùng cho bản thân hoặc gửi về gia đình.
Trong ngày mở gian hàng, không khí rộn ràng hẳn lên. Em Lô Thị Trâm Anh, học sinh lớp 6 quê bản Cò Phạt, sau khi chọn đủ vở, bút cho mình còn lấy thêm sữa và vài món đồ gia dụng gửi về cho em nhỏ ở nhà. Em nói, được chọn đồ là niềm vui và cũng là động lực để cố gắng hơn.
Còn Ngân Văn Trọng, học sinh lớp 9, đã ở ký túc xá 4 năm. Ngoài quần áo, Trọng chọn thêm sách vì rất thích đọc. Em bảo, từ khi có gian hàng, các bạn thi đua học tập, rèn luyện tốt hơn để được nhận phần thưởng. Nhờ vậy, ý thức tự giác, kỷ luật được nâng lên rõ rệt, nề nếp trong ký túc xá cũng đi vào ổn định.
Không chỉ dừng ở đó, tổ công tác còn kết nối nhóm thiện nguyện Ngôi Sao Xanh để bổ sung 2 bữa sáng mỗi tuần bằng những bát phở có thịt. Với nhiều em vốn quen bữa sáng đơn giản bằng mì tôm, bát phở nóng hổi là niềm mong chờ,
Vi La Đường, học sinh lớp 9A quê bản Búng, chia sẻ: “Chúng em thích nhất những hôm có phở thịt và rau do các bố nấu. Ăn xong thấy ấm bụng, đi học cũng vui hơn”.
Ngoài chế độ Nhà nước, cán bộ, chiến sĩ đơn vị còn vận động thêm gạo, sữa, mì tôm, đồng phục… để cải thiện bữa ăn và điều kiện sinh hoạt cho các em.
Từ những ngày đầu bỡ ngỡ, dần dần các em đã mạnh dạn, tự tin hơn. Không còn học sinh bỏ học giữa chừng. Nhiều em đạt thành tích khá, giỏi; một số sau khi lên cấp 3, học nghề vẫn thường xuyên trở lại thăm các “bố nuôi ” biên phòng và ký túc xá.
La Thị Ngọc - học sinh lớp 9, quê bản Cò Phạt, gắn bó với ký túc xá 4 năm, xúc động kể: “Các bố dạy chúng cháu từ cách đánh răng, rửa mặt, gấp quần áo đến việc đoàn kết, giúp đỡ nhau. Bàn ghế của các con hỏng, các bố cũng tự tay sửa”.
Theo lời “Bố Thắm”, các anh chị lớn phải làm gương, nên Ngọc thường phụ các bố nhắc nhở, chăm sóc các em nhỏ hơn mình. Với Ngọc và nhiều bạn, ký túc xá không chỉ là nơi ở, mà là mái nhà thứ hai.
.jpg)
Thầy Lê Văn Thông - Phó Hiệu trưởng Trường THCS Môn Sơn cho biết: Nhờ sự đồng hành của những người lính quân hàm xanh bằng tình yêu thương và trách nhiệm lớn lao, ký túc xá vùng biên đã trở thành mái nhà thứ hai – nơi giữ lửa con chữ cho học sinh Đan Lai, để hành trình đến trường của các em bớt chông chênh và tương lai thêm rộng mở.
