Nỗ lực chống hạn

(Baonghean) - Mặc dù được “hưởng lợi” những trận mưa hoàn lưu từ cơn bão số 2, tuy nhiên nhiều diện tích đất lúa ở Quỳ Châu vẫn đang thiếu nước. Đang trong thời gian khẩn trương làm đất, gieo cấy lúa vụ mùa, nên quỳ châu quyết tâm bằng mọi biện pháp tích cực không để “đất trắng”. Một trong những giải pháp đó là hỗ trợ cho bà con tiền để làm guồng nước.

Châu Tiến là xã có địa hình chủ yếu là ruộng bậc thang, rất khó khăn về nguồn nước tưới. Khắc phục tình trạng khô hạn, xã đang huy động hàng trăm người dân nạo vét kênh mương các tuyến trọng điểm, đắp các phai để giữ nước. UBND huyện Quỳ Châu có cơ chế, chính sách hỗ trợ 200.000 đồng/guồng nước, nhiều bà con ở Châu Tiến đang tích cực tu sửa và làm mới guồng nước để phục vụ nước làm đất cho vụ lúa mùa. Ông Sầm Kính đang cho chạy thử guồng nước tại cánh đồng Chàng, xã Châu Tiến tâm sự: “Gia đình làm 5 sào ruộng nhưng đến thời điểm này vẫn chưa có nước để làm đất. Huyện hứa hỗ trợ 200.000 đồng/guồng nước chúng tôi rất phấn khởi, trước mắt gia đình sẽ tự bỏ kinh phí để làm guồng và sẽ lấy tiền hỗ trợ sau.

Ông Kính giải thích: Nếu muốn chạy được guồng thì phải kết hợp đắp phai để tạo nước, dòng chảy càng mạnh thì lấy nước càng nhanh. Mấy ngày mưa do ảnh hưởng cơn bão số 2 làm nước đầu nguồn có dâng lên chút ít, chúng tôi phải dựng guồng nhanh chóng để lấy nước làm đất”. Bên cạnh đó là anh Sầm Văn Thoại có đến 3 guồng nước để phục vụ cho 6 sào ruộng. Anh Thoại kể: 3 guồng nước thì có 2 chiếc làm mới, còn 1 chiếc tu sửa lại, huyện hỗ trợ 200.000 đồng/chiếc mặc dù chưa phải là nhiều nhưng cũng là chính sách thiết thực để tạo động lực cho bà con tự bỏ tiền thêm để làm guồng lấy nước phục vụ sản xuất vụ lúa mùa. Nhiều người dân ở Châu Tiến chia sẻ: Bà con rất cần được Nhà nước hỗ trợ tăng thêm kinh phí để làm guồng nước, bởi mỗi guồng nước có tổng trị giá từ 1,2 - 1,5 triệu đồng nhưng cũng chỉ phục vụ được trên 2 năm là hư hỏng, chưa kể là mùa mưa guồng thường bị nước lũ cuốn trôi.



Guồng nước tại xã Châu Tiến, Quỳ Châu.

Một lãnh đạo xã của Châu Tiến cho biết: Châu Tiến có 274,5 ha đất lúa của 9 bản. Cả xã có 3 hồ đập nhỏ nhưng nguồn nước cạn kiệt chỉ đáp ứng được trên 20% diện tích tưới. Do địa thế khó khăn chủ yếu là ruộng bậc thang nên lâu nay bà con làm guồng quay để lấy nước từ khe suối lên là cách làm hiệu quả nhất. Để đối phó với hạn hán, ngay từ đầu mùa Châu Tiến đã huy động bà con nạo vét kênh mương, tu sửa bờ vùng, bờ thửa để giữ nước. Hiện xã đã nạo vét xong các tuyến kênh Kẻ Cọc, kênh Khe Nhã, kênh N12, N18… Tập trung tu sửa được trên 100 phai tạm giữ nước. Đặc biệt xã đã làm mới và tu sửa được 197 guồng nước, số guồng trên đều được UBND huyện hỗ trợ 200.000 đồng/guồng. Xã đang tập trung huy động hàng chục máy cày đa chức năng và trâu, bò cày kéo để làm đất vụ mùa. Bên cạnh đó các xã Diên Lãm, Châu Hạnh… cơ bản đã làm xong guồng nước để phục vụ nước tưới vụ mùa.

Ông Lang Thanh Tùng - Trưởng Trạm Thủy nông Quỳ Châu nói thêm: Vụ hè thu - mùa năm nay Quỳ Châu gieo cấy trên 2.600 ha lúa, trong đó có trên 600 ha lúa vụ hè thu, còn lại là diện tích lúa mùa. Hiện có khoảng trên 30% diện tích đất sản xuất lúa mùa chưa có nước để làm đất, chủ yếu tập trung ở các xã Châu Tiến, Châu Phong, Châu Hạnh. Khắc phục tình trạng thiếu nước, ngay từ đầu vụ, Trạm Thủy nông Quỳ Châu đã phối hợp với các địa phương tổ chức nạo vét các tuyến kênh mương, như kênh chính Khe Nhã (Châu Bình), kênh chính Na Ngai (Châu Thắng), kênh chính N2 Na Xén, khe Bá, xã Châu Hạnh.

Tổng trị giá nạo vét trên 800 triệu đồng. Nhiều xã chủ động huy động sức dân nạo vét các vùng kênh đập khe Pàng, xã Châu Nga, đập khe Đống, Châu Thuận. Một số hồ đập đang còn nước thì Trạm Thủy nông Quỳ Châu đã sử dụng tưới luân phiên, điều tiết nước hợp lý để bà con làm đất. Đối với các hồ đập địa phương tham mưu cho chính quyền các địa phương sử dụng nước tiết kiệm. Về cơ chế chính sách, vụ này UBND huyện Quỳ Châu đã hỗ trợ cho bà con làm mới 366 guồng lấy nước, trị giá 200.000 đồng/guồng. Số tiền hỗ trợ chưa phải là nhiều nhưng cũng là động lực để người dân bỏ thêm kinh phí để làm guồng lấy nước, không để đất trắng vụ mùa. Đến thời điểm này bà con toàn huyện đã tu sửa và làm mới được trên 400 guồng lấy nước. Theo như ông Tùng thì guồng quay lấy nước rất hiệu quả, ở các chân ruộng cao 1,5 - 2m thì guồng quay đều đưa nước lên được với điều kiện là khe suối đủ nước.

Đối với các vùng cuối đuôi kênh hồ đập, hiện tại trạm đã chuẩn bị trên 20 máy bơm dầu dã chiến loại nhỏ đặt tại các điểm ở các xã Châu Tiến, Châu Hạnh, Châu Nga, Châu Phong, Châu Bình…


Bài, ảnh: Văn Trường