Nơi gian khó, có đảng viên quân hàm xanh -Bài 2: Các anh về “yên dân, ấm bản”
Trong những bản làng mờ sương dọc dãy Trường Sơn hùng vĩ, hay ở vùng bãi ngang còn bộn bề khó khăn, khi nỗi lo cái ăn, cái mặc và áp lực mưu sinh vẫn đeo bám nhiều hộ nghèo, những đảng viên quân hàm xanh thuộc BĐBP Nghệ An được giao phụ trách hộ đã lặng lẽ mang đến hai điều quý giá: Sinh kế cho người dân giảm nghèo bền vững và tri thức để trẻ em hoàn cảnh khó khăn không lỡ dở tương lai.
Khánh Ly - Thanh Phúc - Hải Thượng / Trình bày: Hồng Toại • 16/01/2026
---------------o0o---------------
Trong những bản làng mờ sương dọc dãy Trường Sơn hùng vĩ, hay ở vùng bãi ngang còn bộn bề khó khăn, khi nỗi lo cái ăn, cái mặc và áp lực mưu sinh vẫn đeo bám nhiều hộ nghèo, những đảng viên quân hàm xanh thuộc BĐBP Nghệ An được giao phụ trách hộ đã lặng lẽ mang đến hai điều quý giá: Sinh kế cho người dân giảm nghèo bền vững và tri thức để trẻ em hoàn cảnh khó khăn không lỡ dở tương lai.
.png)
Chiều biên giới xã Tam Thái, mây bảng lảng trên đỉnh Trường Sơn, con đường độc đạo dẫn xuống bản Văng Môn hoa lau nở trắng phấp phới trong gió đông.
Ở nơi biên cương xa xôi này, những đảng viên quân hàm xanh của Đồn Biên phòng Tam Hợp vẫn đều đặn băng rừng, xuống bản; không chỉ giữ bình yên biên cương, họ còn lặng lẽ thắp sáng khát vọng thoát nghèo của đồng bào, bằng những việc làm bền bỉ, kiên trì, chân thành như đất rừng nơi đây.
.png)
“Vào bản cầm tay chỉ việc”, cụm từ ấy tưởng như đơn giản nhưng lại là hành trình dài đầy gian nan của các đảng viên Đồn Biên phòng Tam Hợp. Những ngày cuối năm 2023, khi chương trình hỗ trợ hộ nghèo phát triển sinh kế được triển khai sâu rộng, mỗi cán bộ, chiến sĩ được giao đảm nhận phụ trách 5 hộ gia đình.
Đại úy Nguyễn Kim Trọng - Đội trưởng Đội Vận động quần chúng nhận giúp đỡ gia đình ông Lương Văn Hoàn, bà Quang Thị Loan ở bản Văng Môn xã Tam Thái. Từ đồng lương tích góp, anh Trọng dành 14,7 triệu đồng mua 5 con dê giống, xuống tận hộ hướng dẫn ông Hoàn, bà Loan dựng chuồng, chọn cỏ, cách phòng bệnh, theo dõi từng bước nhân đàn. Chỉ sau 1 năm, đàn dê từ vài con giống đã tăng lên thành 50 con khỏe mạnh.
Ông Hoàn kể, đôi mắt ánh lên niềm vui hiếm gặp: “Năm ngoái, bán dê được gần 75 triệu đồng, tôi sửa lại căn nhà sàn. Nhờ bộ đội cầm tay chỉ việc, đàn dê đẻ đều, tôi thêm vốn vào tăng đàn, đỉnh điểm đến 70-80 con. Giờ hiểu biết rồi, yên tâm làm ăn hẳn”.
Không chỉ trao vốn, những buổi chiều tranh thủ rảnh rỗi, Đại úy Trọng lại men theo dốc núi để xuống bản, kiểm tra chuồng trại, động viên gia đình. Sự bền bỉ của người lính hòa vào quyết tâm của người dân, tạo nên một mô hình thoát nghèo vững vàng giữa vùng đất còn nhiều thiếu thốn.
Dưới chân Đồn Biên phòng Tam Hợp, gia đình anh Vừ Giống Chùa, bản Huồi Sơn là hộ nghèo có đến 12 người con - cũng đổi đời từ sự sẻ chia thầm lặng ấy. Anh Chùa cho biết: Gia đình anh đã được đảng viên quân hàm xanh hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn và đồng hành cùng gia đình phát nương trồng 1 ha bo bo. Vụ đầu năm 2025, anh bán được 15 triệu đồng - số tiền đánh dấu sự khởi đầu của một mô hình sinh kế phù hợp điều kiện địa phương.
“Giúp dân phải sát, phải gần, phải hướng dẫn từng bước thì bà con mới làm được, mới bền”, Đại úy Nguyễn Kim Trọng - Đội trưởng đội Vận động quần chúng Đồn Biên phòng Tam Hợp chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở hỗ trợ từng hộ gia đình, từ tháng 8/2022, Đồn Biên phòng Tam Hợp còn phối hợp với chính quyền địa phương triển khai mô hình “Sinh kế quân dân”, tạo nên một vòng quay sinh kế liên hoàn giữa các hộ nghèo. Giai đoạn đầu, 50 con lợn giống được trao cho bà con; giai đoạn tiếp theo, 4 con bò giống tiếp tục được bàn giao.
Cách làm là: Nhận - nuôi - sinh sản - hoàn trả - nhân rộng. Mỗi hộ thoát nghèo đều có trách nhiệm trao lại con giống cho hộ khó khăn khác, biến sự hỗ trợ ban đầu thành dòng chảy nhân văn bền bỉ.
Anh Xồng Vả Mềnh, bản Phá Lõm, vẫn nhớ rõ ngày nhận con bò giống đầu năm 2024: “Có bò giống là có thêm hy vọng. Sau này bò đẻ con, tôi sẽ trả lại để giúp hộ nghèo khác”.
Không chỉ ở Đồn Biên phòng Tam Hợp mà trên hai tuyến biên giới của Nghệ An, nhiều đồn biên phòng khác cũng đang triển khai hiệu quả việc phân công đảng viên quân hàm xanh “cầm tay chỉ việc” mở những hướng đi mới cho đồng bào. Tại Đồn Biên phòng Na Ngoi, Thiếu tá Già Bá Ná bền bỉ đồng hành cùng gia đình ông Xồng Gà Lầu xây dựng mô hình nuôi ngan và cá nước ngọt. Từ 2 triệu đồng vốn ban đầu và 100 con ngan giống, cùng sự hỗ trợ đào ao, dựng chuồng của bộ đội biên phòng, gia đình ông Lầu đã có nguồn thu ổn định, từng bước thoát nghèo.
Tại Đồn Biên phòng Mường Ải, 31 đảng viên phụ trách 135 hộ gia đình đã kiên trì bám bản, bám dân. Bên cạnh tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các đảng viên quân hàm xanh còn giúp người dân xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả như nuôi dê sinh sản, sản xuất lúa vụ Đông Xuân, thả cá giống. Đến nay, đã có 5 hộ thoát nghèo, trong đó có những hộ đạt thu nhập khá.
Tiêu biểu là già làng Hoa Phò Ngành (66 tuổi, bản Xốp Lau, xã Mường Típ). Từ một hộ sản xuất manh mún, thiếu kỹ thuật, gia đình già làng đã xây dựng được mô hình kinh tế tổng hợp ở khu vực C5 với 1,2 ha ruộng nước, 2 ao nuôi cá (giống do đồn biên phòng hỗ trợ), trồng cỏ voi, sắn cao sản, 100 gốc chuối, nhiều loại rau màu, cây ăn quả và chăn nuôi lợn, gà bản địa cùng 14 con trâu, bò. Hồ hởi khoe kho chứa đầy bắp ngô hạt dày, lúa vàng óng, những chồng bầu bí căng tròn, già làng Hoa Phò Ngành cho biết: “Trước đây, gia đình chỉ nuôi gà, nuôi bò theo lối tự nhiên, không biết phòng dịch nên hiệu quả thấp. Từ khi được Trung tá Nguyễn Trường Quân, đảng viên biên phòng, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh, đàn gia súc phát triển tốt”.
Cùng với miền núi, cách làm “đi từng nhà, hỗ trợ từng việc” còn được mở rộng xuống vùng bãi ngang ven biển. Thiếu tá Nguyễn Xuân Luân được Đồn Biên phòng Diễn Thành tăng cường về sinh hoạt, phụ trách hộ tại Chi bộ xóm 5, một xóm giáo toàn tòng với 165 hộ, 146 khẩu.
Bám dân, nắm địa bàn, đồng chí cùng cấp ủy bàn bạc, xây dựng nghị quyết phù hợp thực tế; triển khai nhân rộng các mô hình kinh tế hộ; hỗ trợ ngày công, con giống, và hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi. Nhờ sự đồng hành đó, gia đình ông Lê Điện ở xóm 5 đã xây dựng thành công mô hình VAC hơn 4.000 m² với nhà màng trồng dưa lưới, hơn 1.100 con gà siêu đẻ, bể nuôi lươn không bùn, ao cá 1.200 m², mang lại thu nhập bình quân 400-500 triệu đồng/năm.
Ông Lê Vũ - Phó Bí thư Chi bộ, Xóm trưởng xóm 5, xã Hải Châu bày tỏ: Không chỉ tham mưu cho chi bộ những giải pháp sát đúng; đảng viên biên phòng còn hỗ trợ các hộ khó khăn gặt hái thu gom mùa màng, chằng chống nhà cửa, chuồng trại chăn nuôi khi mưa bão, chuyển giao kinh nghiệm sản xuất, giúp đỡ nhân dân phát triển các mô hình kinh tế như nuôi lợn nái, bò lai sind, gà siêu đẻ... góp phần xây dựng nông thôn mới và tạo nên thế trận lòng dân vững chắc.
Đại tá Nguyễn Văn Hậu - Chủ nhiệm Chính trị BĐBP tỉnh cho biết: Sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 681- CT/ĐU của Đảng ủy Bộ Tư lệnh BĐBP “Về việc phân công đảng viên Đồn Biên phòng phụ trách hộ gia đình ở khu vực biên giới”, Đảng ủy BĐBP Nghệ An đã phân công 579 đảng viên phụ trách 2.671 hộ dân khu vực biên giới.
Đúng với tinh thần đảng viên đi trước, các đảng viên quân hàm xanh phụ trách các hộ gia đình đặc biệt khó khăn ở biên giới đã bám địa bàn, bám cơ sở, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân để đề xuất với Ban Chỉ huy Đồn phối hợp với chính quyền các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn bà con phát triển sản xuất, xây dựng và nhân rộng các mô hình mới đem lại hiệu quả kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào.
Tính đến nay, BĐBP Nghệ An đã triển khai 90 mô hình dân vận khéo, trong đó 63 mô hình phát triển kinh tế. Qua đó, góp phần thắp lửa niềm tin, ý chí vươn lên thoát nghèo của người dân.
.png)
Song song với việc chăm lo sinh kế, các đảng viên quân hàm xanh còn dành nhiều tâm huyết cho sự học của con em đồng bào các tuyến biên giới. Đến Đồn Biên phòng Na Ngoi, chúng tôi bắt gặp hai cậu bé ríu rít bên chiếc lồng tre nhỏ đặt trước hiên. Hỏi chuyện, cả hai đồng thanh đáp bằng giọng trong veo: “Chúng cháu là con nuôi của các bố biên phòng ạ!”.
Cuộc trò chuyện với cán bộ Đồn ngay sau đó, khiến hình dung về hai đứa trẻ là Vi Dương Cầm ( SN 2011), dân tộc Thái ở bản Tặng Phăn và Vừ Bá Lầu (SN 2013), dân tộc Mông ở bản Pù Khả 1 hiện ra trọn vẹn hơn. Từ những đứa trẻ đứng trước nguy cơ phải nghỉ học vì hoàn cảnh gia đình, các em được các đảng viên biên phòng nhận làm con nuôi, chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ, dạy học, rèn nếp sống.
Dưới ánh đèn doanh trại, những người bố quân hàm xanh kiên nhẫn giảng từng phép toán, từng dòng chữ. Chỉ sau một thời gian ngắn, những đứa trẻ rụt rè ngày nào đã trở nên tự tin, biết ước mơ và nuôi dưỡng khát vọng tương lai được khoác lên mình bộ quân phục như các chú, các bố.
Thiếu tá Nguyễn Đình Trung - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Na Ngoi cho biết, các em sẽ được nuôi đến hết lớp 9 và tiếp tục được đỡ đầu nếu học lên cấp 3. Tất cả chi phí đều từ tiền lương và quỹ tiết kiệm của cán bộ, chiến sĩ đơn vị. Trước Cầm và Lầu, Mùa Bá Sâu - cậu bé Mông ở bản Phù Khả 2 - từng được Đồn nuôi dưỡng, nay đang theo học nghề tại Quảng Bình và vẫn được hỗ trợ hằng tháng. Sự đồng hành bền bỉ ấy giúp những mầm xanh chạm tới những điều tưởng như ngoài tầm tay.
Ở tuyến biên giới biển, mô hình con nuôi biên phòng, được triển khai linh hoạt, các cháu không ở tại Đồn mà vẫn sống cùng với người thân. Ví như trường hợp của cháu Cao Tông Tôn Sách học sinh lớp 9 Trường THCS An Trung được Đồn Biên phòng Diễn Thành nhận làm con nuôi từ năm lớp 7. Cháu Sách là con thứ 3 trong gia đình giáo dân ở giáo xứ Thiên Tước thuộc xã An Châu. Cha Sách mất sớm, một mình mẹ Sách là chị Nguyễn Thị Hiển làm nghề lao động tự do nuôi 5 con ăn học. Sách học tốt, có ý chí vươn lên và Đồn Biên phòng Diễn Thành đã tiếp thêm động lực cho em vượt khó để đến trường.
Từ năm 2016 đến nay, các đơn vị biên phòng ở Nghệ An đã nhận nuôi gần 30 học sinh có hoàn cảnh khó khăn ngay tại Đồn, đỡ đầu hơn 120 em, với mức hỗ trợ 300.000-500.000 đồng/tháng, và giúp đỡ hơn 40 học sinh Lào ở các bản giáp biên.
Bên cạnh đó, các khu ký túc xá vùng biên thuộc các địa bàn biên giới cũng được Bộ đội Biên phòng Nghệ An phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền và các nhà trường xây dựng, tu sửa, trở thành “ngôi nhà thứ hai” của học sinh vùng khó. Ví như khu ký túc xá vùng biên ở xã Môn Sơn có 84 học sinh Đan Lai đến từ bản Búng và Cò Phạt.
Ở đây có tổ công tác gồm 3 đảng viên biên phòng do Trung tá Phan Văn Thắm làm tổ trưởng, có nhiệm vụ phối hợp với nhà trường đảm bảo ANTT trong khu ký túc xá, uốn nắn, hướng dẫn các con từ những việc nhỏ nhất từ vệ sinh cá nhân đến rèn luyện sức khoẻ, ôn luyện bài vở và xử lý nhiều tình huống phát sinh khác. Sự chăm lo ấy không chỉ đến từ tình thương của những đảng viên quân hàm xanh, mà còn từ niềm tin rằng mỗi đứa trẻ được đến trường hôm nay chính là một viên gạch bền vững cho tương lai. Và theo như lời cô bé La Thị Ngọc, học sinh lớp 9, nhà ở bản Cò Phạt thì “tất cả chúng con ở khu ký túc xá đều gọi các chú biên phòng là bố một cách tự nhiên và kính trọng các chú như những người bố thứ hai của mình…”.
Dọc các tuyến biên giới của Nghệ An, nhất là 468,281km đường biên giới Tây Nghệ, gian khó vẫn còn đó. Nhưng nơi gian khó ấy, dấu chân của những đảng viên quân hàm xanh vẫn lặng lẽ, miệt mài bám bản, bám dân, kiên trì “cầm tay chỉ việc”, từ phát triển sinh kế đến chắp cánh ước mơ cho những đứa trẻ hoàn cảnh khó khăn…Đằng sau từng bước chân vượt dốc, là cả một hành trình dài thầm lặng và đầy trách nhiệm.
Đó là hành trình của những đảng viên mang trên vai sứ mệnh “kép”: Lá chắn bảo vệ tuyến đầu biên giới kiêm cán bộ dân vận bền bỉ với công tác tuyên truyền, vận động góp phần đổi thay nếp nghĩ, nếp làm, khơi dậy ý chí vươn lên thoát nghèo của người dân. Qua đó, góp phần thúc đẩy các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh của địa phương. Mỗi công trình, mỗi phần việc bền bỉ “vì dân” nơi phên dậu Tổ quốc là minh chứng rằng: Ở đâu có đảng viên biên phòng, ở đó dân yên, bản ấm…
-------------------------
(Còn nữa)
.jpg)
