Nỗi niềm phía sau cuộc chuyển giao ở Làng trẻ em SOS Vinh và Trường Hermann Gmeiner
Việc Nghệ An tiếp nhận Làng trẻ em SOS Vinh và Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh từ hệ thống Làng trẻ em SOS Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quá trình quản lý các đơn vị này. Sự kiện này không chỉ là sự thay đổi về mô hình quản lý mà còn để lại nhiều cảm xúc, tâm tư đối với những người đã gắn bó hàng chục năm với ngôi trường và ngôi làng đặc biệt ấy.
Nỗi trăn trở của những giáo viên
Theo phương án chuyển giao, Làng trẻ em SOS Vinh sẽ là đơn vị công lập trực thuộc Sở Y tế. Trường Mầm non SOS Vinh trở thành cơ sở 2 của Trường Mầm non Hoa Sen. Trong khi đó, Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh được chuyển từ mô hình trường tư thục sang trường công lập, do Sở Giáo dục và Đào tạo trực tiếp quản lý.
Đối với nhiều giáo viên, đây là dấu mốc mở ra những kỳ vọng mới. Tuy nhiên, đi cùng với đó là không ít nỗi lo về việc làm và chế độ sau khi chuyển đổi mô hình hoạt động.

Cô Trần Thị Thu Hiền - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh chia sẻ rằng: Dù có nhiều lưu luyến, nhà trường vẫn tin tưởng vào chặng đường phía trước bởi những giá trị về tình yêu thương và lòng nhân ái mà người sáng lập Hermann Gmeiner đã để lại.
Thế nhưng, bên cạnh sự háo hức trước một trang mới, câu chuyện được tiếp nhận hay phải dừng bước đang trở thành nỗi băn khoăn của 22 giáo viên hợp đồng đang công tác tại trường.

Theo cô Hiền, trong nhiều năm qua, Tổ chức SOS Việt Nam không bổ sung giáo viên cơ hữu theo diện hợp đồng không xác định thời hạn như trước đây. Chủ trương của tổ chức chỉ tuyển giáo viên cơ hữu đối với ba môn chính là Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh, đồng thời đảm nhiệm công tác chủ nhiệm lớp. Đối với các môn học khác như Lịch sử, Địa lý, Hóa học, Sinh học chỉ tuyển một số vị trí nhất định và gắn với nhiệm vụ chủ nhiệm.
Đến nay, toàn trường có 59 cán bộ quản lý, giáo viên cùng 8 nhân viên được Tổ chức SOS tuyển dụng theo hợp đồng không xác định thời hạn. Bên cạnh đó là đội ngũ giáo viên hợp đồng trường đã gắn bó nhiều năm nhưng chưa thuộc diện biên chế hoặc hợp đồng cơ hữu.

Điều khiến nhiều người trăn trở là phần lớn giáo viên hợp đồng đều đã có thời gian công tác rất dài. Có người gắn bó hơn 10 năm, thậm chí 15 - 16 năm với nhà trường.
Cô Ngô Thị Giáng Hương, giáo viên Tin học đã có 4 năm công tác tại trường, cho biết dù là giáo viên hợp đồng nhưng bản thân luôn nhận được sự quan tâm của Ban Giám hiệu và Tổ chức SOS. Hằng tháng, cô được đóng bảo hiểm đầy đủ, được hưởng lương trong dịp hè và nhận lương tháng thứ 13.
Theo cô Hương, Ban Giám hiệu đã có định hướng ưu tiên cơ cấu một số giáo viên tiếp tục làm việc theo diện hợp đồng khi trường chuyển sang mô hình công lập. Đồng thời, nếu trong tương lai có chỉ tiêu tuyển dụng biên chế thì những giáo viên đã gắn bó lâu năm sẽ có cơ hội tham gia thi tuyển và được xem xét ưu tiên theo quy định.
Là giáo viên dạy môn Tin học - bộ môn có số tiết học không nhiều, cô Hương băn khoăn không biết bản thân có được tiếp tục ký hợp đồng hay không, chế độ bảo hiểm sẽ được thực hiện như thế nào và liệu có còn cơ hội gắn bó lâu dài với nhà trường?
Không chỉ riêng cô Hương, nhiều giáo viên có nhiều năm cống hiến cũng đang trong tâm trạng tương tự. Trong đó có cô Nguyễn Thị Kiên, giáo viên môn Kinh tế và Pháp luật, hay thầy Nguyễn Sỹ Lượng, giáo viên Tin học - những người từng nhiều lần đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi các cấp và có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nhà trường. Nỗi lo lớn nhất của họ là nguy cơ bị cắt giảm hợp đồng và ở độ tuổi không còn trẻ, cơ hội việc làm mới hầu như không còn.
Trước những băn khoăn đó, cô Trần Thị Thu Hiền cho biết, phương án trước mắt là thực hiện ký hợp đồng theo quy định tại Nghị định số 111/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Với phương án này, các giáo viên hiện nay vẫn có cơ hội tiếp tục công tác và được hưởng chế độ tiền lương theo quy định của đơn vị chủ quản mới.

Tại Trường Mầm non Làng trẻ em SOS Vinh, những lo lắng tương tự cũng đang hiện hữu. Cô Trương Thị Ngọc Thủy - Hiệu trưởng Trường Mầm non Làng trẻ em SOS Vinh cho biết, nhiều giáo viên đến với trường cách đây gần 20 năm bằng tình yêu thương dành cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt. Đây là nơi chăm sóc và giáo dục những em nhỏ mồ côi, không nơi nương tựa đến từ nhiều địa phương trong tỉnh Nghệ An. Nhiều cô giáo đã dành cả tuổi thanh xuân để gắn bó với ngôi trường này.
Theo phương án chuyển giao, các giáo viên cơ hữu sẽ được xem xét tiếp nhận theo diện viên chức khi trường trở thành cơ sở 2 của Trường Mầm non Hoa Sen. Tuy nhiên, khoảng 5 giáo viên hợp đồng trường hiện vẫn chưa biết tương lai sẽ ra sao. Đặc biệt, có một nhân viên sinh năm 1985 đang làm công việc nấu ăn cho trẻ em tại trường. Người này đã được Tổ chức SOS ký hợp đồng cơ hữu từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, khi chuyển sang hệ thống mầm non công lập, vị trí nhân viên nấu ăn không nằm trong cơ cấu vị trí việc làm, dẫn tới nguy cơ không được tiếp tục tuyển dụng.
Điều họ mong mỏi nhất là tiếp tục được làm việc trong môi trường quen thuộc, nơi đã gắn bó với cuộc sống và sự nghiệp của mình suốt nhiều năm qua.
Tâm tư những bà mẹ SOS
Nếu như các giáo viên trăn trở về công việc thì tại Làng trẻ em SOS Vinh, những bà mẹ, bà dì và cán bộ, nhân viên lại mang trong lòng một nỗi niềm khác.
Được thành lập từ năm 1989, Làng trẻ em SOS Vinh hiện đang trực tiếp chăm sóc 124 trẻ em và thanh thiếu niên. Trong hơn ba thập kỷ hoạt động, nơi đây đã chăm sóc và nuôi dưỡng 973 trẻ em. Trong số đó, 734 người đã trưởng thành; hơn 400 người đã xây dựng gia đình và có cuộc sống ổn định.

Nhiều người đạt được những thành tích đáng tự hào. Có một tiến sĩ được đào tạo ở nước ngoài hiện là giảng viên Học viện Kỹ thuật Quân sự; một người được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú; hơn 40 người đã và đang học thạc sĩ trong và ngoài nước; hơn 230 người tốt nghiệp đại học; 45 người tốt nghiệp cao đẳng; khoảng 220 người tốt nghiệp trung cấp và các chương trình đào tạo nghề. Đó là những con số minh chứng cho hành trình đầy nhân văn của ngôi làng đặc biệt này.
Theo ông Trần Minh Thành - Trợ lý Giám đốc Làng trẻ em SOS Vinh - điều khiến Ban Giám đốc lo lắng nhất hiện nay là chế độ đối với các bà mẹ, bà dì và cán bộ, công nhân viên của làng sau khi chuyển giao.
Khác với đội ngũ viên chức thông thường, các bà mẹ SOS không được tuyển chọn dựa trên bằng cấp chuyên môn hay tiêu chuẩn nghề nghiệp cụ thể. Điều kiện quan trọng nhất các mẹ phải là phụ nữ đơn thân từ 40 tuổi trở lên, tốt nghiệp trung học cơ sở, có tình yêu thương trẻ em và sẵn sàng gắn bó lâu dài với các con. Trong quá trình làm việc, họ được đào tạo thường xuyên để thực hiện tốt vai trò của một người mẹ.
Hiện nay, Làng trẻ em SOS Vinh có 7 bà mẹ và 2 bà dì. Mỗi bà mẹ trực tiếp nuôi dạy từ 7 đến 10 trẻ em. Các bà dì có nhiệm vụ hỗ trợ công tác chăm sóc và giáo dục trẻ. Mức thu nhập của các bà mẹ hiện dao động từ 5 đến 7 triệu đồng/tháng, cùng khoản hỗ trợ 730.000 đồng/tháng. Theo ghi nhận, tất cả các bà mẹ vẫn mong muốn được tiếp tục gắn bó lâu dài nếu được ký hợp đồng làm việc.
.jpg)
Trong số những người đang dành trọn tình yêu thương cho trẻ em mồ côi có mẹ Nguyễn Thị Long, quê ở huyện Anh Sơn cũ. Bà vào Làng trẻ em SOS Vinh từ năm 2014. Hiện bà đang chăm sóc 8 người con. Tính từ ngày bắt đầu công việc đến nay, bà đã nuôi dưỡng và dìu dắt 20 người con trưởng thành. Có em đã lập gia đình có 2 cháu, có em đã đi làm và tự lập cuộc sống.
Nhắc đến khả năng phải rời xa ngôi làng này, bà Long không giấu được xúc động. Bà cho biết mình đến đây khi còn trẻ với tâm niệm coi những đứa trẻ mồ côi như con ruột. Từ đó đến nay, bà luôn mong muốn được gắn bó với công việc chăm sóc trẻ em cho đến cuối cuộc đời.
Với bà, việc phải rời đi không chỉ là chia tay một công việc mà còn là chia tay những đứa con đã gắn bó suốt nhiều năm. Có những em được bà chăm sóc từ khi còn bế ngửa, nay đã học trung học cơ sở. Có những em vẫn còn nhỏ, hằng ngày vẫn cần một vòng tay chăm sóc khi đau ốm.

Nỗi lo của bà Long không chỉ nằm ở tình cảm dành cho các con mà còn là tương lai của chính bản thân mình. Nếu không tiếp tục được làm việc, bà không biết sẽ sống bằng gì khi tuổi tác ngày càng cao, sức khỏe giảm sút và cũng không còn nhà cửa hay người thân để nương tựa ở quê nhà. Bởi vậy, cũng như nhiều bà mẹ khác trong Làng trẻ em SOS Vinh, điều bà mong muốn nhất là tiếp tục được ở lại, tiếp tục làm mẹ của những đứa trẻ đang rất cần tình yêu thương.
Đại diện Làng trẻ em SOS Vinh cho biết, để đảm bảo hoạt động ổn định trong giai đoạn chuyển tiếp, UBND tỉnh đã giao bổ sung 23 biên chế viên chức và hợp đồng lao động hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Trong đó có 20 biên chế được điều chuyển từ các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Y tế chưa sử dụng để bố trí cho Làng Trẻ em Nghệ An. Sau khi Trung ương giao bổ sung chỉ tiêu biên chế, tỉnh sẽ tiếp tục phân bổ lại cho các đơn vị theo quy định.
Khi được giao đủ biên chế, tỉnh sẽ thực hiện các quy trình tiếp nhận, tuyển dụng và bổ nhiệm viên chức đối với đội ngũ nhân sự hiện đang công tác tại Làng trẻ em SOS Vinh. Thời gian tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc trước đây sẽ được sử dụng làm căn cứ để xếp lương viên chức.
Đối với những trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện tuyển dụng viên chức, cơ quan chức năng sẽ xem xét ký hợp đồng theo Nghị định số 111/2022/NĐ-CP và tiếp tục hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Những chủ trương đó giúp những người đang gắn bó với Làng trẻ em SOS Vinh và Trường Hermann Gmeiner thêm yên tâm. Trong thời khắc chuyển giao đặc biệt này, điều mà những người gắn bó với Làng trẻ em SOS Vinh và Trường Hermann Gmeiner mong mỏi nhất vẫn là được tiếp tục cống hiến, tiếp tục ở lại với mái trường, mái nhà đã gắn bó suốt nhiều năm và tiếp tục đồng hành cùng những đứa trẻ cần được yêu thương./.


