Nông dân vùng cao Nghệ An chủ động chống rét, bảo vệ đàn trâu bò
Những ngày đầu tháng 1/2026, không khí lạnh tăng cường khiến nhiều xã miền Tây Nghệ An xảy ra rét đậm, rét hại, nhiệt độ ban đêm và sáng sớm tại vùng cao xuống thấp, có nơi dưới 9°C, kèm sương muối kéo dài. Trước diễn biến thời tiết khắc nghiệt, chính quyền và người dân các xã miền núi đã chủ động, đồng bộ triển khai các biện pháp phòng, chống đói rét nhằm bảo vệ đàn trâu, bò, hạn chế thiệt hại.

Tại xã Tam Quang, thời điểm ban đêm và sáng sớm, nhiệt độ xuống thấp khiến nhiều hộ chăn nuôi không khỏi lo lắng cho đàn gia súc vốn quen với hình thức chăn thả rông trên nương rẫy.
Gia đình chị Nguyễn Thị Thương, trú tại bản Bãi Sở, là một trong những hộ nuôi trâu, bò lâu năm nhất tại địa phương. Chị Thương cho biết, từ tối ngày 6/1 đến nay, thời tiết chuyển rét sâu, gió lạnh kèm sương dày khiến việc chăn thả ngoài trời không còn phù hợp. “Trước đây, gia đình tôi thường thả trâu, bò tự do trong nương rẫy để kiếm thức ăn. Tuy nhiên, mấy ngày nay trời lạnh quá nên phải đưa toàn bộ về nuôi nhốt tại chuồng để tiện chăm sóc, giữ ấm,” chị Thương chia sẻ.

Rút kinh nghiệm từ những đợt rét đậm, rét hại các năm trước, năm nay, ngay khi theo dõi dự báo thời tiết, gia đình chị đã chủ động gia cố lại chuồng trại bằng cách che kín bạt xung quanh, hạn chế gió lùa. Cùng với đó, các loại thức ăn thô xanh như cỏ, rơm khô cũng được dự trữ đủ cho ít nhất một tuần. Vào ban đêm, các thành viên trong gia đình thay nhau đốt củi để sưởi ấm cho đàn trâu, bò, giúp vật nuôi duy trì thân nhiệt, hạn chế nguy cơ suy kiệt do rét.
Theo bà Nguyễn Thị Yến - chuyên viên Phòng Kinh tế xã Tam Quang, toàn xã hiện có hơn 7.000 con trâu, bò. Trước mùa đông năm nay, chính quyền địa phương đã yêu cầu các hộ chăn nuôi đưa toàn bộ trâu, bò thả rông về nuôi nhốt tập trung tại chuồng; đồng thời hướng dẫn người dân gia cố chuồng trại, che chắn kín gió, chủ động nguồn thức ăn và thực hiện các biện pháp giữ ấm phù hợp.
“Nhờ triển khai sớm và đồng bộ các biện pháp phòng, chống đói rét nên đến thời điểm này, trên địa bàn xã Tam Quang chưa ghi nhận trường hợp trâu, bò bị chết rét,” bà Yến cho biết.

Tại xã Tương Dương, nơi có gần 9.000 con trâu, bò, người dân cũng đang tích cực ứng phó với rét đậm. Coi chăn nuôi là nghề chính, nhiều năm gia đình bà Vi Thị Hương ở bản Khe Ngậu luôn theo dõi sát diễn biến thời tiết để chủ động bảo vệ đàn bò của gia đình.
“Mỗi khi mùa đông đến, gia đình tôi đều căng bạt che chắn chuồng trại, dự trữ rơm, cỏ khô để bổ sung thức ăn. Buổi tối thì đốt lửa sưởi ấm cho đàn bò. Nhờ vậy mà nhiều năm qua, đàn bò của gia đình luôn phát triển ổn định, không xảy ra tình trạng chết vì đói rét”, bà Hương chia sẻ.
Theo bà Nguyễn Thị Bình - Giám đốc Trung tâm Cung ứng Dịch vụ công xã Tương Dương, do thói quen chăn thả rông lâu đời, việc thay đổi tập quán chăn nuôi của người dân trong mùa đông gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, chính quyền xã đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể từng hộ về các biện pháp phòng, chống rét cho trâu, bò.

Trong đó, đặc biệt chú trọng việc gia cố chuồng trại đảm bảo kín gió, khô ráo; chuẩn bị sẵn bạt, phên nứa để che chắn khi nhiệt độ xuống thấp; dự trữ chất đốt như củi, trấu, mùn cưa để sưởi ấm cho gia súc. Về thức ăn, người dân được khuyến cáo chăm sóc tốt các vườn cỏ, dự trữ rơm rạ, thân cây ngô, chế biến thức ăn ủ chua và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp. Bên cạnh đó, cần bổ sung thức ăn tinh, khoáng và vitamin để tăng sức đề kháng cho trâu, bò trong những ngày giá rét.

Khi nhiệt độ xuống dưới 12°C, các địa phương yêu cầu tuyệt đối không thả rông trâu, bò trong rừng, núi; phải nuôi nhốt trong chuồng kín gió, sưởi ấm vào ban đêm, cho uống nước ấm pha muối và tăng cường thức ăn tinh. Đối với trâu, bò già yếu, gia súc non cần có chế độ chăm sóc đặc biệt để hạn chế nguy cơ dịch bệnh.
Trước dự báo rét đậm, rét hại có thể kéo dài, Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An đã chỉ đạo các địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống đói rét cho vật nuôi. Lực lượng chuyên môn các xã được huy động kiểm tra trực tiếp tại cơ sở, hướng dẫn người dân che chắn chuồng trại, xử lý nền chuồng ẩm ướt, dự trữ đầy đủ thức ăn và tăng cường vệ sinh, tiêu độc khử trùng để hạn chế mầm bệnh phát sinh.

Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp cùng ý thức chủ động của người dân, công tác phòng, chống rét cho đàn trâu, bò ở các xã miền núi Nghệ An đang được triển khai hiệu quả, góp phần bảo vệ sinh kế, ổn định sản xuất và giảm thiểu thiệt hại do thời tiết khắc nghiệt gây ra./.


