Nông dân vùng rau màu khẩn trương thu hoạch chạy lụt
Mưa lớn kéo dài khiến nhiều diện tích rau màu tại phường Quỳnh Mai, xã Quỳnh Anh và xã Quỳnh Văn bị ngập sâu. Trong điều kiện thời gian thu hoạch gấp rút, giá nhiều loại rau đang ở mức thấp, nông dân phải khẩn trương tháo nước, thu hoạch sớm, di chuyển rau màu và tận dụng những chân ruộng cao để trồng lại, nhằm giảm thiểu thiệt hại.
Khẩn trương thu hoạch
Ngay sau khi mưa lớn xảy ra, trên những cánh đồng rau màu ở phường Quỳnh Mai, không khí lao động trở nên khẩn trương. Nhiều hộ dân tranh thủ lúc trời tạnh, xuống đồng khơi thông dòng chảy, tháo nước, bơm nước ra khỏi ruộng. Những diện tích có khả năng thu hoạch được người dân ưu tiên thu gom trước khi nước tiếp tục dâng.
Gia đình ông Hồ Văn Thủ, khối Đại Đồng, phường Quỳnh Mai gieo trồng 4 sào hành lá. Ruộng hành đã được khoảng 50 ngày, chỉ còn chừng 10 ngày nữa mới đến kỳ thu hoạch. Tuy nhiên, nước ngập sâu khiến hành có nguy cơ hư hỏng nên sáng nay ông phải thuê hơn 10 người xuống đồng, khẩn trương thu hoạch 2 sào đang bị ngập. Việc thu hoạch sớm khiến sản lượng dự kiến giảm khoảng 50%, trong khi hành chưa đạt độ già cần thiết.
Không riêng hành lá, nhiều diện tích rau cải ngọt, ngô, bí, cà và các loại rau màu ngắn ngày cũng bị ảnh hưởng. Bà Hoàng Thị Hinh, phường Quỳnh Mai có 3 sào rau cải ngọt đã gieo trồng khoảng một tháng. Khi nước tràn vào ruộng, toàn bộ diện tích đứng trước nguy cơ hỏng nếu tiếp tục ngâm trong nước. Bà cùng nhiều hộ dân phải tranh thủ thu hoạch những phần rau có thể tiêu thụ, đồng thời tính toán trồng lại trên những chân ruộng cao hơn. “Mưa liên tục, dồn dập với cường độ mạnh nên lá rau còn non bị dập nát. Nếu ngâm nước lâu sẽ úng thối hết cả”, bà Hinh cho biết.
Theo ông Nguyễn Cảnh Tụy - Chủ tịch Hội Nông dân phường Quỳnh Mai, trước dự báo mưa lớn tiếp tục diễn ra, Hội đã vận động người dân ở những vùng trũng chủ động khơi thông dòng chảy, tiêu nước và tranh thủ thu hoạch sớm các diện tích rau có nguy cơ ngập. Qua rà soát sơ bộ, hơn 3 ha rau màu trên địa bàn bị ngập nặng, chủ yếu là hành lá, rau cải ngọt, cà, ngô cùng các diện tích bí, bầu. Với những diện tích không còn khả năng cứu, người dân được hướng dẫn chuyển sản xuất sang các chân ruộng cao hơn để sớm khôi phục sản xuất sau mưa.
Không chỉ riêng Quỳnh Mai, đợt mưa lớn lần này đang gây ảnh hưởng trên diện rộng đối với vùng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. Theo ông Bùi Xuân Trúc, Trưởng phòng Kinh tế xã Quỳnh Anh, mưa lớn từ chiều 19/8 đến chiều 20/8 đã khiến 512,75 ha hoa màu bị ngập úng. Trong đó, hành lá chịu ảnh hưởng nhiều nhất với 146 ha, tiếp đến là rau màu 142 ha và ngô 102 ha. Những con số này cho thấy áp lực tiêu úng, cứu rau màu và hạn chế thiệt hại đang rất lớn, nhất là tại các khu vực ruộng thấp, khả năng tiêu thoát nước hạn chế.
Giá rau thấp, thêm nỗi lo đầu ra
Mưa lớn không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho rau màu mà còn khiến những khó khăn về đầu ra trở nên nghiêm trọng hơn. Khoảng 10 ngày trước, nhiều diện tích hành lá ở Quỳnh Mai, Quỳnh Anh đã đến kỳ thu hoạch, nhưng giá giảm sâu, sức mua chậm khiến không ít hộ tiếp tục để hành ngoài ruộng, chờ giá cải thiện. Nếu thời điểm đó giá hành ổn định, phần lớn diện tích đã được thu hoạch và tiêu thụ, người dân có thể giảm được một phần chi phí, đồng thời tránh được rủi ro do thời tiết.
Thế nhưng, khi hành vẫn còn nằm ruộng thì mưa lớn kéo dài xảy ra, nước tràn vào những chân ruộng thấp, khiến nhiều diện tích bị ngập úng. Từ chỗ chờ giá để bán được hiệu quả hơn, nông dân rơi vào thế phải bán trong điều kiện bất lợi cả về thời điểm lẫn giá cả. Gia đình ông Nguyễn Đình Quế, khối Đại Đồng, phường Quỳnh Mai, là một ví dụ. Gia đình ông gieo trồng 20 sào hành lá, đến nay đã khoảng 2 tháng và kỳ thu hoạch đã cách đây 10 ngày.
Tuy nhiên, đúng thời điểm thu hoạch, giá hành giảm mạnh, hiện chỉ còn khoảng 3.000 đồng/kg, trong khi tiêu thụ rất khó khăn. Giá thấp khiến gia đình không thể thu hoạch hết diện tích theo kế hoạch. Với mức giá này, ông Quế ước tính mỗi sào có thể lỗ khoảng 6-7 triệu đồng, thậm chí số tiền bán hành không đủ bù chi phí nhân công thu hoạch.
Do giá xuống quá thấp, gia đình ông Quế mới thu hoạch được 5 sào, trong khi phần diện tích còn lại vẫn nằm ngoài ruộng. Thế nhưng, khi mưa lớn kéo dài, nước bắt đầu ngập ruộng, những diện tích hành chưa kịp thu hoạch lại đứng trước nguy cơ hư hỏng. Từ chỗ muốn chờ giá để hạn chế thua lỗ, gia đình buộc phải huy động thêm nhân công, khẩn trương thu hoạch số hành còn lại, cố “vớt vát” được phần nào sản phẩm trước khi nước nhấn chìm.
Trong số những hộ đang phải thu hoạch hành để chạy ngập, ông Hoàng Văn Lai, phường Quỳnh Mai cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Gia đình ông có hơn 2 sào hành sắp đến kỳ thu hoạch, nhưng mưa lớn khiến ông buộc phải thu hoạch sớm khi hành chưa đủ độ già. Việc thu non khiến năng suất và chất lượng giảm, trong khi giá hành hiện chỉ khoảng 5.000 đồng/kg. Không những vậy, do phải thu hoạch gấp để tránh hành bị ngập hỏng, gia đình còn phải thuê thêm nhân công, khiến chi phí tăng lên. Vì vậy, số tiền thu được từ diện tích hành này khó có thể bù đắp chi phí sản xuất đã bỏ ra.
Trước tình trạng nhiều diện tích rau màu bị ngập, địa phương và các tổ chức sản xuất đang tích cực đồng hành cùng nông dân để hạn chế thiệt hại. Cùng với vận động người dân khẩn trương thu hoạch những diện tích có thể cứu được, lực lượng tại cơ sở được huy động khơi thông dòng chảy, bơm tiêu úng, tạo điều kiện để nước rút nhanh khỏi ruộng. Việc kết nối với thương lái, hỗ trợ tiêu thụ rau màu cũng được chú trọng, nhất là trong thời điểm người dân phải thu hoạch sớm, lượng rau đưa ra thị trường tăng đột biến.
Sự hỗ trợ này không chỉ nhằm giảm thiệt hại trước mắt mà còn giúp nông dân duy trì sản xuất sau mưa. Với những diện tích bị ngập nặng, không còn khả năng phục hồi, người dân được hướng dẫn tận dụng các chân ruộng cao để sản xuất trở lại, tránh để đất bỏ trống. Từ tiêu úng, thu hoạch, hỗ trợ đầu ra đến khôi phục sản xuất, các lực lượng tại cơ sở đang cùng nông dân chủ động ứng phó, giảm bớt tác động của thời tiết bất lợi.
